Strona 2 z 23
Nawiązując do kilku dziedzin związanych ze zdrowiem, a które to poniżej opisuję chciałem uczulić odpowiedzialne jednostki na Spółdzielcze Przychodnie Lekarskie.
Spółdzielcze przychodnie lekarskie to przychodnie lekarsko-dentystyczne oraz pracownie diagnostyczne i zabiegowe, prowadzone przez spółdzielnie pracy zrzeszone w Centralnym Związku Spółdzielczości Pracy.
Podstawowym zadaniem spółdzielczych przychodni lekarskich jest udzielanie ludności świadczeń ambulatoryjnych na zasadzie swobodnego wyboru lekarza z uwzględnieniem świadczeń specjalistycznych trudniej dostępnych na danym terenie w zakładach społecznych służby zdrowia.
Polska należała do krajów pionierskich pod tym względem. Choć już w 1927 r. założona została istniejąca do dziś Kosmetyczno-Lekarska Spółdzielnia Pracy „Izis” w Warszawie, za właściwy początek spółdzielczości zdrowia w naszym kraju uważa się rok 1936 i powstanie z inicjatywy znanego działacza ludowego Ignacego Solarza wiejskiej spółdzielni zdrowia w Markowej na Podkarpaciu. Liczyła ona 500 członków z 7 wsi położonych w promieniu 8 km i obejmujących łącznie 10 tys. mieszkańców. Udział wynosił 10 zł, udzielano ponad 4 tys. porad rocznie. Była to typowa spółdzielnia konsumencka, która zatrudniła stałego lekarza, zaś raz na tydzień dojeżdżał do niej dentysta.
Jak wskazują doświadczenia wielu krajów, zarówno rozwijających się, jak i rozwiniętych, o dobrze zorganizowanych nowoczesnych systemach opieki medycznej i dopiero je tworzących, o rozbudowanych systemach powszechnych ubezpieczeń zdrowotnych i nie posiadających ich, wszędzie spółdzielczość zdrowia i opieki społecznej może odegrać ważną rolę jako alternatywa lub uzupełnienie publicznej czy prywatnej służby zdrowia, a czasem nawet jako główny aktor. Niezbędny jest tu jednak nie tylko właściwy stosunek do niej władz państwowych, lecz przede wszystkim wiedza i informacja o istocie i możliwej do odegrania roli spółdzielczości wśród samorządów i społeczeństwa.
Poniżej piosenka, której tekst jest zawsze na czasie. Wiadomo, że medycyna od wieków kuleje, ale na utykanie też są sposoby leczenia.
Tekst piosenki:
Sam w niedzielę do kościoła
Idę, no bo baba chora
A gdy chciałem ją naprawić, wyszedł kwas
Zapisała się w kolejkę
Bo z funduszu nam na rękę
Aż pół roku muszę czekać, by z nią spać
Ref.:
Służba zdrowia nasza wciąż prywatnie was zaprasza
Nie każdego jest na to stać
Fundusz zdrowia nam świruje, tanie leki refunduje
A za drogie, chory człeku, sam se płać
Jest pytanie, na co chora
Na kręgosłup czy doktora?
Bo ten lekarz chce prywatnie przyjąć nas
Ja go pytam się, dlaczego
Odpowiada mi: kolego
Aż pół roku chcesz czekać, by z nią spać?
Ref.:
Służba zdrowia nasza wciąż prywatnie was zaprasza
Nie każdego jest na to stać
Fundusz zdrowia nam świruje, tanie leki refunduje
A za drogie, chory człeku, sam se płać
On kręgosłup mi wymaca
Bo to jego ciężka praca
Przecież za coś te pieniądze musi brać
Ja szczęśliwy podskakuję
Bo on babę mi ratuje
Całe szczęście, że mnie kurna na to stać
Ref.:
Służba zdrowia nasza wciąż prywatnie was zaprasza
Nie każdego jest na to stać
Fundusz zdrowia nam świruje, tanie leki refunduje
A za drogie, chory człeku, sam se płać (3 x)
Tekst pochodzi z https://www.tekstowo.pl/piosenka,spoldzielnia_gs,nasza_sluzba_zdrowia.html
 |
 |
 |
 |
To nieprawda, że z gruźlicą sobie poradziliśmy, a śmiertelne żniwo zbiera ona jedynie w krajach trzeciego świata. Nadal trwa epidemia gruźlicy. W Europie najwięcej zachorowań przypada na państwa znajdujące się w pobliżu naszego kraju, takie jak Litwa, Estonia, Ukraina i Rosja. Ale i nadal w Polsce odnotowuje się zachorowania na tę chorobę. Inaczej mówiąc ziemi grozi globalna epidemia AIDS, gruźlicy i malarii. Krzyż z podwójnymi ramionami widnieje na wielu herbach i flagach państwowych: herb Litwy, Węgier, flaga i herb Słowacji, oraz wielu polskich miast (Leżajska, Kielc, Chorzowa, Hrubieszowa, Skaryszewa), był również symbolem herbu Jagiellonów (stąd nazwa: jagielloński), obecnie znany jest też, jako symbol do walki z gruźlicą. Jedni sądzą, że krzyż ma pochodzenie wschodnie, inni, że – zachodnie. W Hiszpanii - znany jest jako krzyż karawaka (od nazwy miasta Caravaca). Ta forma krzyża przywędrowała na ziemie polskie na przełomie XVI/XVII w. Karawaka stawiano w miejscach, gdzie ludzie obawiali się zarazy (np. cholery).
Pomimo, że poniższe walory nie są to walory filatelistyczne ale etykiety zapałczane, to jednak w wielkim stopniu nawiązują do obrony przed gruźlicą.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Wilhelm Conrad Röntgen (ur. 27 marca 1845 w Lennep, zm. 10 lutego 1923 w Monachium) – niemiecki fizyk, laureat pierwszej Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki przyznanej „w uznaniu zasług, które oddał przez odkrycie promieni nazwanych jego nazwiskiem.
W 1895 odkrył nowy typ promieniowania. Kilka tygodni po odkryciu nowego promieniowania wykonał pierwsze w historii zdjęcie rentgenowskie, które przedstawiało szkielet dłoni jego żony.
 |
 |
Numer katalogowy 30131 Warszawa 2 stosowany w grudniu 1932 roku oraz ponowiony w grudniu 1933 roku o treści: "Kup nalepkę przeciwgruźliczą / za 10 lub za 20 gr. / Dni przeciwgruźlicze / 1.XII-10.I " (wyróżnik * c *).
ZNACZKI KWESTARSKIE - Gruźlica. Polski Związek Przeciwgruźliczy:
- Wydany w 1926 roku przez Polski Związek Przeciwgruźliczy w Warszawie. Wizerunek Anioła i Cherubina w środkowym okręgu;
- Małe dziecko chronione przez anioła stróża.
- Znaczek w kształcie prostokąta, w kolorze biało-niebiesko-czerwonym, przedstawia dziecko w kołysce, z napisem jw.
- Postać z tarczą z krzyżem patriarchalnym atakującą węża.
- Postać kobiety z owieczką i krzyżem patriarchalnym.
- Znaczek w prostokącie, w kolorze biało-szaro-czerwonym, przedstawiający dziecko z chroniącym je skrzydłem, z napisem jw.
- Znaczek wyemitowany z okazji dziesięciolecia Polskiego Związku Przeciwgruźliczego 1924–1934
Na wszystkich tych obiektach występuje jeden wspólny element – dwuramienny krzyż, przez wielu medyków nad Wisłą nazywany krzyżem gruźliczym, w kulturze europejskiej znany jednak pod nazwą krzyża lotaryńskiego. Ten sam motyw pojawia się również od początku XX w. na znaczkach bożonarodzeniowych oraz na wielu plakatach wydawanych przez instytucje medyczne na całym świecie w celu przeciwdziałania tej zabójczej chorobie zakaźnej.
Świat naukowy zaczął się jednoczyć w walce z gruźlicą już pod koniec XIX w. Pomagały w tym organizowane regularnie międzynarodowe kongresy poświęcone tej chorobie, m.in. w Neapolu (1900), Paryżu (1901) i Londynie (1901).
Brali w nich udział najwybitniejsi badacze z Robertem Kochem na czele, a głównym celem tych spotkań była dyskusja, w jaki sposób pokonać gruźlicę, która była wówczas główną przyczyną śmierci w większości państw. W październiku 1902 r. kolejna konferencja odbyła się w Berlinie i było to pierwsze spotkanie pod auspicjami nowo powołanej organizacji o nazwie Central International Committee for the Prevention of Tuberculosis (Centralne Biuro Zapobiegania Gruźlicy). To właśnie podczas niego francuski lekarz Gilbert Sersinion zaproponował, by symbolem tego nowego związku, a także globalnej walki z gruźlicą, stał się czerwony, dwuramienny krzyż używany na sztandarach przez uczestnika pierwszej krucjaty i pierwszego chrześcijańskiego obrońcy Grobu Świętego w Jerozolimie księcia Lotaryngii Gotfryda z Bouillon (1060–1100).
Swoją propozycję uzasadniał tym, że bój z chorobą powinien przypominać średniowieczne krucjaty, triumf nad śmiertelnym wrogiem, ale i braterskie porozumienie wielu krajów dążących do tego samego celu.
Krzyż lotaryński, jako symbol gruźliczy, rozpowszechniony został na całym świecie także dzięki bożonarodzeniowym znaczkom, różniącym się od zwykłych znaczków tym, że nie podawano na nich wartości nominalnej. Inicjatywa emisji tego typu dobroczynnych znaczków, z których zysk miał być przeznaczony na pomoc dzieciom zakażonym gruźlicą, wyszła od pracownika duńskiej poczty Einara Hollbella w 1904 r. i wywołała duży entuzjazm. W ślady Danii, z emisją własnych znaczków wspierających walkę z gruźlicą, poszły najpierw inne kraje skandynawskie, a potem kolejno Argentyna, Niemcy i Stany Zjednoczone. W tym ostatnim z państw przez pierwsze trzy lata charytatywnej akcji patronował Czerwony Krzyż; w 1910 r. dołączyło do niego jednak National Tuberculosis Association of America. Czerwony Krzyż zaoferował w tej spółce swoje godło (powszechnie rozpoznawalny czerwony krzyż) i finanse, natomiast amerykański związek przeciwgruźliczy miał się zająć całą organizacją przedsięwzięcia. Z tego też powodu w latach 1907–1918 emblematem występującym na znaczkach był jedynie emblemat Czerwonego Krzyża, krzyż loretański dołączył do niego dopiero w 1919 r. Rok później spółka została rozwiązana i od tamtego czasu na znaczkach bożonarodzeniowych występował wyłącznie dwuramienny krzyż.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Powojenna Polska była rozległym szlakiem migracji ludności na wschód i zachód. Między 1 listopada 1918 r. a 1 stycznia 1920 r. z Rosji do Polski powróciło 652 604 jeńców wojennych i 627 088 emigrantów. Wielu z uchodźców, którzy dotarli do Polski, podróżowało z Syberii przez wiele miesięcy i przybyło do kraju w stanie nędzy i osłabienia
Powojenna Polska była kipiącym kotłem zarazy, ogarniętym epidemiami nawracającej gorączki, czerwonki, tyfusu, błonicy, krztuśca, ospy, szkarlatyny, a także tyfusu plamistego. Gruźlica pochłonęła życie dziewięciu na tysiąc Polaków. Największe miasta (Warszawa, Łódź, Lwów, Kraków i Wilno) były szczególnie nękane chorobami zakaźnymi.
W latach 1920, 1921, 1922 gruźlica spowodowała szóstą część wszystkich zgonów.
Wydanie z okazji tygodnia walki z gruźlicą.
Datowanie przedmiotu: 1921
Wolne miasto Gdańsk /Danzig
Święty Jerzy zabijający smoka
 |
 |
Seria znaczków z Luksemburga z 1925 roku ukazuje pielęgniarkę pochyloną nad pacjentem — obraz prosty, lecz pełen siły. W czasach, gdy gruźlica zbierała tragiczne żniwo, te emisje były nie tylko znaczkiem, ale apelem: o empatię, o leczenie, o nadzieję. Dziś przypominają, że walka z chorobą zaczyna się od człowieka.
W latach 20. XX wieku gruźlica była chorobą o ogromnym zasięgu i śmiertelności. Znaczki te pełniły funkcję nie tylko pocztową, ale też propagandową i edukacyjną — miały zwiększać świadomość społeczną i wspierać działania prewencyjne.
Każdy znaczek przedstawia pielęgniarkę pochyloną nad pacjentem — obraz czułości, troski i profesjonalizmu. Kompozycja jest niemal identyczna w każdym znaczku, różni się jedynie kolorem i wartością nominalną.
Postać pielęgniarki – uosabia medycynę, empatię i społeczne zaangażowanie.
Pacjent w łóżku – przypomnienie o ludzkiej kruchości i potrzebie wsparcia.
Kolorystyka – może symbolizować różne aspekty walki z chorobą:
Fiolet – duchowa siła i refleksja
Czerwień – alarm, poświęcenie
Brąz – codzienność, ziemia
Niebieski – nadzieja, spokój.
 |
 |
 |
 |
BELGIA - 1926 - WALKA Z GRUŹLICĄ, na rzecz chorych na gruźlicę w czasie wojny.
 |
 |
 |
Belgia 1944 – Walka z gruźlicą poprzez legendę.
W czasach zagrożenia zdrowia, Belgia sięga do swoich korzeni – do legend, które uczą odwagi, empatii i duchowej siły. Znaczki z 1944 roku to nie tylko apel o walkę z gruźlicą, ale też przypomnienie, że każda epoka ma swoich bohaterów – czasem są to rycerze, czasem uzdrowiciele, a czasem zwykli ludzie, którzy nie boją się działać.
Seria przedstawia osiem scen inspirowanych lokalnymi legendami, które zostały wykorzystane jako metafory walki z chorobą. Choć same znaczki nie zawierają opisów, ich ikonografia nawiązuje do znanych belgijskich opowieści ludowych i średniowiecznych. Oto zestawienie najbardziej prawdopodobnych legend, które ilustrują poszczególne znaczki:
Opis narracyjny i symboliczny:
Ta seria to nie tylko filatelistyczna perełka, ale też wyjątkowy przykład, jak sztuka i mitologia mogą służyć celom społecznym i zdrowotnym.
1. Koń Bayard przypomina, że braterstwo i wspólna droga są silniejsze niż każde zagrożenie.
Legenda o koniu Bayardzie to jedna z najbardziej znanych opowieści franko-belgijskich. Koń, obdarzony nadprzyrodzoną siłą, nosił czterech braci rycerzy — symbol niezłomności, lojalności i walki z niesprawiedliwością. W kontekście walki z gruźlicą, ten motyw staje się metaforą solidarności społecznej i nadziei, że wspólnym wysiłkiem można pokonać nawet najgroźniejsze zagrożenie.
2. Brabo i Antigoon uczą, że sprawiedliwość i odwaga mogą pokonać tyranię — nawet jeśli ma ona twarz choroby.
Legenda o Brabo i Antigoonie to opowieść o rycerzu, który pokonał okrutnego olbrzyma Antigoona, terroryzującego mieszkańców Antwerpii. W wersji graficznej na znaczku walka z lwem może być symbolicznym przekształceniem tej historii — siła, determinacja i sprawiedliwość jako narzędzia walki z zagrożeniem. W kontekście walki z gruźlicą, Brabo staje się figurą społecznej odwagi i etycznego działania.
3. Święty Hubertus spotyka Białego Jelenia. Święty Hubertus pokazuje, że przemiana duchowa zaczyna się od spotkania z własną intuicją i naturą.
Legenda o św. Hubertusie to opowieść o nawróceniu i duchowym przebudzeniu. Spotkanie z jeleniem z krzyżem między rogami symbolizuje moment, w którym człowiek dostrzega głębszy sens życia — poza polowaniem, poza dominacją. W kontekście walki z gruźlicą, to wezwanie do refleksji, pokory i duchowego uzdrowienia.
4. Till Eulenspiegel i Nele wnoszą śmiech i bunt jako lekarstwo na społeczny marazm i izolację.
Legenda o Till Eulenspiegelu to opowieść o błaznie-filozofie, który poprzez żart i prowokację obnażał ludzkie słabości i społeczne absurdy. W kontekście walki z chorobą, jego obecność przypomina, że humor, bliskość i odwaga w myśleniu są równie ważne jak medycyna. Nele, jego towarzyszka, dodaje wymiar empatii i wspólnoty.
5. Tchantchès - Walka z Saracenami. Tchantchès staje się symbolem ludowej siły, która nie boi się stanąć do walki z tym, co zagraża wspólnocie.
Legenda o Tchantchèsie, postaci z folkloru walońskiego, ukazuje prostego, ale odważnego człowieka, który staje do walki z potężnym przeciwnikiem — w tym przypadku Saracenem. Na znaczku widzimy dynamiczną scenę zwycięstwa, która w kontekście walki z gruźlicą staje się metaforą siły zwykłych ludzi, odwagi codziennej i duchowego oporu wobec cierpienia.
6. Św. Jerzy zabijający smoka. Święty Jerzy przypomina, że smoka można pokonać, jeśli ma się wiarę, cel i odwagę.
Legenda o św. Jerzym to archetyp walki ze złem, które zagraża wspólnocie. W kontekście walki z gruźlicą, smok staje się symbolem choroby, a Jerzy – figurą odwagi, determinacji i duchowej siły, której potrzebujemy, by chronić siebie i innych.
7. Święta Genowefa Brabancka i Rycerz z kartami. Święta Genowefa Brabancka ukazuje, że pokora i duchowa czystość mogą przemienić nawet najbardziej zagubionego człowieka.
Legenda o świętej Genowefie Brabanckiej ukazuje triumf dobra nad złem nie przez siłę, lecz przez duchową czystość, opiekę i przemianę. Klęczący rycerz symbolizuje człowieka, który porzuca przemoc na rzecz pokory i uzdrowienia. W kontekście walki z gruźlicą, to wezwanie do wewnętrznej przemiany i wspólnotowej troski.
8. Genevieve de Brabant niesie przesłanie cierpliwości, macierzyństwa i wytrwałości, które leczą nie tylko ciało, ale i duszę.
Legenda o Genevieve de Brabant to opowieść o niesłusznie oskarżonej kobiecie, która w samotności i cierpieniu wychowuje dziecko, zachowując wiarę i godność. W kontekście walki z gruźlicą, to metafora cierpliwości, macierzyństwa i duchowej siły, która pozwala przetrwać najtrudniejsze chwile.
W czasach próby, te znaczki nie tylko dokumentowały historię — one ją tworzyły na nowo, przypominając, że uzdrowienie to nie tylko medycyna, ale też opowieść, wiara i wspólnota. Osiem legend, osiem dróg — każda prowadzi ku światłu.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Wydanie z dopłatą na rzecz walki z gruźlicą 1948 rok, gdzie na głównym znaczku – zamyślone dziecko. Przywieszki nawołują do walki z gruźlicą:
- Szczepienia przeciwgruźlicze BCG zmniejszają 5-ciokrotnie możliwość zachorowania na gruźlicę.
- Wyleczenie chorego z gruźlicy to uratowane ręce dla odbudowy Kraju.
- Chcesz zapobiec gruźlicy, wykryć ją i wyleczyć, zwróć się do poradni przeciwgruźliczej.
NOWA ZELANDIA - 1952 - WALKA Z GRUŹICĄ - WINIETKI – Mikołaj i renifery (Stowarzyszenie Antygruźlicze)
Seria BELGIA – 1957 – WALKA Z GRUŹLICĄ to zestaw siedmiu znaczków pocztowych wydanych w ramach kampanii charytatywnej wspierającej walkę z gruźlicą. Każdy znaczek zawiera wartość nominalną oraz dodatkową opłatę, która była przeznaczona na cele dobroczynne, najczęściej związane z leczeniem i profilaktyką gruźlicy. Charakterystycznym elementem serii jest czerwony krzyż, symbol walki z chorobą i solidarności medycznej.
CHINELS – FOSSES
Komentarz: Dwaj przebierańcy z Fossses-la-Ville, w żółto-fioletowych strojach, trzymają się za ręce jakby prowadzili taniec pojednania. Jeden z nich dzierży zakrzywiony miecz – nie jako broń, lecz jako symbol odcięcia choroby, bólu, winy. Ich obecność to przypomnienie, że nawet błazen może być prorokiem, a śmiech – lekarstwem.
W cyklu „Walka z Gruźlicą” ten znaczek staje się maską ratunku, gdzie przebranie nie ukrywa, lecz odsłania: potrzebę wspólnoty, rytuału oczyszczenia, duchowego uzdrowienia.
OPSIGNOORKE – MECHELEN / MALINES
Siedmiu mężczyzn unosi postać w kolorowym stroju – nie w geście triumfu, lecz w rytuale wspólnoty. To nie tylko zabawa, to akt zaufania: oddanie ciała w ręce innych, by przez chwilę wznieść się ponad ziemię, ponad chorobę.
Trójkątny błękit w tle przypomina niebo, a może światło nadziei. W tym geście jest coś z liturgii – jakby ciało wznoszone było ku uzdrowieniu.
Ten znaczek to „Podrzut Ratunku” – przypomnienie, że leczenie to nie tylko medycyna, ale też wspólnota, śmiech, rytuał. W cyklu „Walka z Gruźlicą” staje się ikoną braterskiego uniesienia, gdzie każdy gest niesie ulgę.
Mnich i Wilk z Koszem
Mnich stoi spokojnie, a obok niego wilk niesie kosz pełen cegieł – jakby razem budowali coś trwałego: schronienie, klasztor, może szpital duszy. Wilk, zwykle postrzegany jako zagrożenie, tutaj staje się pomocnikiem. To obraz przemiany: nawet to, co dzikie, może służyć uzdrowieniu.
Liście w tle przypominają o wzroście, a czerwień tła – o ogniu walki z chorobą. Ten znaczek to „Braterstwo w Budowie” – przypomnienie, że leczenie to nie tylko medycyna, ale też współpraca, nawet z tym, co nieoswojone.
W cyklu „Walka z Gruźlicą” staje się ikoną przemiany przez służbę, gdzie każdy kamień niesiony w koszu to modlitwa o zdrowie.
LANGEMAN – HASSELT
Rycerz siedzi spokojnie, jakby czuwał nad ogniem, który płonie w kotle obok. To nie ogień wojny, lecz ogień przemiany – może zioła, może lekarstwo, może modlitwa. Jego zbroja nie służy walce, lecz ochronie tych, którzy są słabi.
Postacie w tle przypominają wspólnotę, a zielone tło – uzdrowienie. Ten znaczek to „Zielony Rycerz Ratunku”, który nie walczy mieczem, lecz cierpliwością, obecnością, czuwaniem.
W cyklu „Walka z Gruźlicą” staje się ikoną czuwania nad płomieniem życia, gdzie każdy gest to troska, a każdy płomień – nadzieja.
INFANTA ISABELLA – BRUXELLES / BRUSSEL
Isabella stoi jak opiekunka miasta, w tle gotycka architektura – jakby sama pamięć o niej była fundamentem Brukseli. Jej strój to nie tylko historyczna elegancja, lecz szata troski. Obok wiatrak i kusza – symbole ruchu i obrony, jakby miasto było gotowe nie tylko na walkę, ale i na przemianę.
Rok 1615 to echo przeszłości, ale też przypomnienie, że historia może być źródłem ratunku. Ten znaczek to „Strażniczka Pamięci i Oddechu” – obecna w centrum, gdzie decyzje zapadają, gdzie pomoc się rozdziela, gdzie modlitwa może być wysłana w świat.
W cyklu „Walka z Gruźlicą” staje się ikoną miasta jako sanktuarium, gdzie każdy kamień i każda twarz może być częścią uzdrowienia.
VIERGE À L’ENCRIER – BRUGES / ONZE LIEVE VROUW MET DE INKPOT
Komentarz: Maryja z Dzieciątkiem spogląda łagodnie, a pod nimi inkaust, pióro i zwój – jakby każda modlitwa była zapisana, każda prośba zanotowana w niebiańskim rejestrze. To nie tylko obraz – to akt dokumentacji łaski.
Florystyczna rama przypomina, że piękno może być lekarstwem, a pióro – narzędziem ratunku. Ten znaczek to „Telegram z Nieba”, gdzie każde słowo staje się modlitwą, a każda modlitwa – ruchem ku uzdrowieniu.
W cyklu „Walka z Gruźlicą” staje się ikoną pisma jako ratunku, gdzie nawet cierpiący może wysłać list do nieba – i zostać usłyszany.
GILLES – BINCHE
Gilles w pióropuszach, wśród tłumu i bębnów, to nie tylko karnawał – to rytuał oczyszczenia. Ich taniec, ich marsz, ich pomarańcze – wszystko staje się gestem przeciwko chorobie.
Budowla w tle to nie tylko dekoracja – to świątynia wspólnoty. W tym znaczku pulsuje rytm życia, jakby każdy uderzony bęben był przypomnieniem: oddychaj, śmiej się, żyj.
Ten znaczek to „Karnawał Ratunku”, gdzie radość nie jest ucieczką, lecz lekarstwem. W cyklu „Walka z Gruźlicą” staje się ikoną leczenia przez świętość codzienności, gdzie nawet przebranie niesie prawdę.
 |
 |
 |
 |
Oba znaczki to filipińskie emisje z dopłatą z 1957 roku, wykorzystujące istniejące znaczki z wizerunkiem Manuela L. Quezona i budynkiem Quezon Institute, a następnie nadrukowane czerwonymi hasłami dotyczącymi walki z gruźlicą. Dzięki temu pełniły jednocześnie funkcję pocztową i charytatywną.
Znaczek zielony, 5+5 centavos przedstawia portret Quezona oraz Quezon Institute – szpitala specjalizującego się w leczeniu gruźlicy. Czerwony nadruk zawiera hasła „HELP PREVENT TB” („Pomóż zapobiegać gruźlicy”) i „ANTI TB” („Przeciw gruźlicy”) , a także wartości 6+5 i 5+5, wskazujące na dopłatę przeznaczoną na działania przeciwgruźlicze. Kompozycja łączy oficjalny charakter pierwotnego znaczka z wyrazistym, kampanijnym przekazem.
Znaczek fioletowy, 10+5 centavos zachowuje ten sam układ graficzny – portret Quezona i budynek instytutu – lecz nadruk różni się treścią: „HELP FIGHT TB” („Pomóż zwalczać gruźlicę”) oraz wartościami 6+5 i 10+5.
Kolorystyka jest ciemniejsza, co nadaje mu bardziej poważny ton, a dopłata również wspierała fundusze na leczenie i profilaktykę gruźlicy.
Oba znaczki są przykładem, jak filatelia była wykorzystywana jako narzędzie edukacji zdrowotnej i finansowania programów medycznych, a jednocześnie podkreślają rolę Quezona w rozwoju filipińskiej służby zdrowia.
Belgia 1958 Legendy ludowe. Walka z gruźlicą.
Szopka Bożonarodzeniowa na żywo św. Sewerina Condroza
Procesja wojskowa między Sambre i Mozą
Procesja penitentów z Veurne
Hrabina Hoogstraten, Elżbieta z Culemborga (1518)
Jean de Nivelles, Jacquemart (dzwonnik) (1468)
Gry St. Evermare
Matka Boża Pokoju z Arlon (1654)
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Belgia 1960 – Walka z gruźlicą, która łączy sztukę użytkową z przesłaniem ratunku.
Seria sześciu znaczków z dopłatą na walkę z gruźlicą, wydana przez Belgię w 1960 roku, to nie tylko filatelistyczny gest solidarności, lecz także hołd dla piękna rzemiosła. Każdy znaczek ukazuje inny aspekt belgijskiej kultury materialnej — od szkła po ceramikę — jakby sztuka sama była lekarstwem, oddechem, światłem w walce z chorobą.
1. Złota rzeźba – 40c + 10c
Złocisty obiekt na tle stylizowanej aureoli przypomina relikwiarz lub figurę sakralną. To jakby duchowy strażnik, który wzywa do ochrony ciała i duszy. Krzyż w rogu znaczków staje się znakiem ratunku.
2. Kryształowe szkło – 1F + 50c
Szklane naczynia na czerwonym tle — przezroczystość, kruchość, elegancja. Jakby przypomnienie, że życie jest delikatne, a piękno może być codziennym lekarstwem.
3. Koronka – 2F + 50c
Misterna koronka, jak oddech utkany z nici. Symbol kobiecej pracy, cierpliwości i nadziei. Tło w czerwieni – jakby tętno, jakby serce.
4. Dzban i medal – 2,50F + 1F
Złoty dzban i medal z jeźdźcem — triumf i użyteczność. Metal jako trwałość, jako pamięć. Jeździec może być alegorią walki, ruchu, ratunku.
5. Diamenty – 3F + 1F
Dwa oszlifowane diamenty — światło zaklęte w węgiel. Symbol przemiany, jak leczenie: z ciemności w blask. Tło w błękicie i pomarańczy — jak niebo i ogień.
6. Ceramika – 6F + 2F
Naczynie z motywami zwierzęcymi — ziemia, życie, codzienność. Ceramika jako sztuka przetrwania, jako dom. Zwierzęta – strażnicy żywiołów?
Każdy materiał (szkło, tkanina, glina, kamień, metal) staje się metaforą walki z chorobą. To nie są tylko przedmioty — to anielskie telegramy o kruchości, nadziei i przemianie.
Szkło, ceramikę i inne motywy można połączyć z gruźlicą, o czym mówi poniższa interpretacja:
 |
 |
Oba znaczki upamiętniają 50‑lecie Philippine Tuberculosis Society (1910–1960) i mają formę eleganckiej, symbolicznej kompozycji podkreślającej ciągłość działań na rzecz zwalczania gruźlicy na Filipinach.
Centralnym elementem jest czerwony krzyż o podwójnym ramieniu, tradycyjny znak walki z gruźlicą, otoczony wieńcem laurowym, który w tym kontekście symbolizuje wytrwałość, służbę publiczną i osiągnięcia organizacji. Nad nim widnieje nazwa kraju, a pod nim hasło „Half Century of Service”, podkreślające pięć dekad działalności.
Oba znaczki mają identyczny układ graficzny, różniąc się jedynie barwą i nominałem, co tworzy spójną, rocznicową mini‑serię poświęconą zdrowiu publicznemu i edukacji medycznej.
 |
 |
Znaczki charytatywne Hiszpanii z dopłatą przeciw gruźlicy.
1941 rok: Święty Jerzy i smok - 20+5; 40+10 centów hiszpańskich;
1942 rok: Orzeł i Krzyż Lotaryngii - 20+5; 40+10 centów hiszpańskich;
1943 rok: Rycerz i Tarcza - 20+5; 40+10 centów hiszpańskich;
1944 rok: Św. Jerzy i smok - 20+5; 40+10; 80+10 centów hiszpańskich;
1945 rok: Św. Jerzy i smok - 20+5; 40+10; 80+10 centów hiszpańskich;
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Finlandia 1958 rok – przeciwgruźlicze – dopłata:
- 10+2 mk - marka fińska – konwalia;
- 20+3 mk - marka fińska – koniczyna czerwona;
- 30+5 mk - marka fińska – liść wątroby; zawilec wątrobowy; przylaszczka pospolita;
 |
 |
 |
Finlandia 1969 rok – przeciwgruźlicze – dopłata:
- 0.20+0.03 mk - marka fińska – jałowiec;
- 0.25+0.04 mk - marka fińska – osika europejska;
- 0.40+0.07 mk - marka fińska – czeremcha;
 |
 |
 |
Ale to nie tylko gruźlica, ale tysiące chorób, z którymi trzeba było sobie poradzić i dalej trzeba radzić. Bez prekursorów medycyny, którzy zaangażowali swoje wiadomości, umiejętności często też finanse nie mielibyśmy tak rozbudowanej medycyny. Tacy wybitni uczeni jak Hipokrates, Galeno, Avicena, Pedro Hispano, Amboise Pare, Alexander Flemibg, Thomas Sydenam, Ribeiro Sanches, Claude Bernard, Oswaldo Cruz, S. Ramon Y Cajal, Vesalio, Franz A Mesmer, Edward Jenner, William Harvey, Rene T. H. Laennec, Sigmund Freud, Rudolf Virchow, A. C. Egas Moniz, John Hunter, Joseph Lister, Iwan Pietrowicz Pawłow i wielu innych, przyczynili się do zwalczenia bardzo wielu nawet i śmiertelnych chorób.
Medal ROBERT KOCH wydany w Portugalii, o średnicy 70 mm i wadze 143 gr. Materiał - tombak patynowany, rzeźbiarz - ARMINDO VISEU, numer na rancie medalu 407 / 500.
O ile awers medalu pokazujący podwójny portret Robera Kocha jest przejrzysty to rewers jest bardzo ciekawy. W swojej treści zawiera imię, nazwisko, rok urodzenia i śmierci, krótką historię z życia laureata Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny w 1905 za badania nad gruźlicą ale i bardzo ciekawe symbole zwiazane z medycyną.
Aby zrozumieć, w jaki sposób wąż znalazł się w symbolu pielęgniarstwa, będziemy musieli spotkać się z Asklepiosem Esculápio.
Asklepios Esculápio jest bogiem medycyny i uzdrawiania, który według mitologii greckiej został stworzony przez centaura Chirona, którego wychował go do polowania i sztuki uzdrawiania.
Nauczył się uzdrawiającej mocy ziół i operacji, a także nabył wielką umiejętność wskrzeszania zmarłych.
Był czczony przez kilka regionów i został uhonorowany licznymi świątyniami i sanktuariami, które były postrzegane jako szpitale.
Dlatego nawiązujemy do każdej dziedziny medycyny, opieki szpitalnej, kiedy używamy symbolu Esculápio. Jest symbolem reprezentującym kilka obszarów zdrowia, gdzie wykorzystuje się węża jako punkt odniesienia, takich jak fizjoterapia, medycyna, farmacja, odżywianie i terapia mowy. Pojawia się na emblematach kursów medycznych, stomatologicznych, pielęgniarskich, weterynaryjnych.
Zgodnie z mitem Asklepiosa, podczas jednej z wizyt u pacjentów w jego świątyni wąż owinął się w jego laskę. W tym momencie półbóg nie szczędził wysiłków, aby go usunąć, ale wąż ponownie wspiął się na swoją laskę, gdzie pozostał na zawsze
Według innego pisma rzymskiego poety Higino, istnieje druga część mitu, w której Asklepiosowi udaje się zabić węża. Jednakże, ku zaskoczeniu półboga, drugi wąż niesie w pysku zioło. Ten drugi wąż osadza trawę w ustach martwego węża, który natychmiast ożywa, całkowicie się regenerując. W ten sposób Asklepios nauczył się wskrzeszać ludzi, korzystając z tego specjalnego zioła, co ostatecznie wzbudziło wściekłość Zeusa.
Pokazany na rewersie medalu symbol pielęgniarstwa składa się z kilku elementów i każdy ma swoje znaczenie. Lampa jest hołdem dla Florence Nightingale, która poprzez swoje czyny czuwała nad zdrowiem swoich pacjentów, niosąc światło i nadzieję na uzdrowienie. Wąż oznacza tu alchemię wraz z krzyżem symbolizuje naukę.
Florence Nightingale jest pielęgniarką, która stała się pionierką w leczeniu ran wojennych podczas wojny krymskiej w 1856 roku.
Stała się znana jako „dama lampy”, ponieważ Florence używała tego instrumentu, aby pomóc w oświetlaniu korytarzy szpitalnego środowiska, przechodząc od łóżka do łóżka, aby pomóc tym, którzy tego potrzebowali.
Florence nie spała do późna w nocy, robiąc nocne obchody, oceniając chorych żołnierzy, ponieważ zawsze miała życzliwego i współczującego ducha.
Światło płynące z lampy, oprócz poprawy obserwacji ran w nocy, przynosiło spokój i pobudzało rannych w toczącej się walce o życie.
Dla Florencji lampa była jakby „boskim światłem, które oświetlało jej drogi”.
Od tego czasu lampa, której używamy dzisiaj, jako symbol chorego, składa hołd Florence Nightingale, która jest uważana za założycielkę nowoczesnego pielęgniarstwa.
Dzisiejsza lampa naftowa jest synonimem dobrej woli, niezawodności i współczucia, wysoce pożądanych cech dla dzisiejszych pielęgniarek.
Medal / Robert Koch / Nagroda Nobla w dziedzinie medycyny 1905 rok.
Waga - 218 g,
Wymiary - 6,5 x 8,5 cm.
Kraj - Portugalia.
Numer medalu - 333/400
Podpis rzeźbiarza: A. Cândido 1982
Materiał - tombak złocony
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Koperta FDC DDR 1982 rok - Robert Koch. Pamiątkowe wydanie. Bloczek wydany z okazji 100. rocznicy odkrycia patogenu gruźlicy przez Roberta Kocha.
Walczymy z gruźlicą. Walczymy z teringiem (z suchotą)
Belgijska emisja z 1963 roku poświęcona walce z gruźlicą to kolejny przykład filatelistyki zaangażowanej społecznie, w której znaczek staje się nośnikiem edukacji, solidarności i wsparcia zdrowia publicznego.
Gruźlica, choć dziś mniej powszechna w Europie, w połowie XX wieku była poważnym zagrożeniem zdrowotnym. Wiele krajów, w tym Belgia, prowadziło intensywne kampanie profilaktyczne i edukacyjne, wspierane przez emisje znaczków charytatywnych.
Cel to wsparcie kampanii przeciw gruźlicy, prawdopodobnie z dodatkową opłatą przeznaczoną na cele charytatywne (np. sanatoria, badania, edukację zdrowotną).
Belgia była jednym z aktywniejszych krajów w tej dziedzinie — emisje z lat 50. i 60. są cenione za estetykę i przekaz.
Seria z 1963 roku wpisuje się w szerszy trend europejski, gdzie znaczek był narzędziem społecznej mobilizacji. Seria łączy sztukę z misją społeczną, ukazując dzieci jako symbol niewinności, nadziei i potrzeby opieki. Każdy znaczek ukazuje inne dziecko, w różnych pozach i stylach, od cherubinów po realistyczne wizerunki.
Fińska seria z 1971 roku to piękny przykład, jak codzienna praca, natura i solidarność społeczna mogą zostać uwiecznione w formie filatelistycznej. Znaczki nie tylko dokumentują życie leśników, ale też wspierają cel charytatywny — każdy z nich zawiera dopłatę na rzecz Fińskiego Czerwonego Krzyża, co dodaje im wymiaru etycznego i wspólnotowego.
Choć na pierwszy rzut oka zestawienie walki z gruźlicą i pozyskiwania drewna może wydawać się przypadkowe, w rzeczywistości kryje się za nim głęboka logika społeczna i historyczna.
Drewno budowało Finlandię, ale jego pozyskiwanie niosło też cichy koszt — zdrowie tych, którzy je wydobywali. Znaczek z 1971 roku to nie tylko obraz pracy, lecz apel o pomoc. W jego cieniu kryje się historia ludzi, których płuca były równie kruche jak świerkowe igły.
W Finlandii praca w lesie była powszechna i sezonowa, często wykonywana przez ludzi z terenów wiejskich, gdzie dostęp do opieki zdrowotnej był ograniczony.
Gruźlica szerzyła się szczególnie w warunkach ubogich, wilgotnych i zimnych, czyli dokładnie tam, gdzie pracowali drwale — w barakach, bez ogrzewania, z ograniczoną higieną.
Praca fizyczna w trudnych warunkach mogła osłabiać odporność, czyniąc pracowników bardziej podatnymi na choroby płuc.
Wszystkie trzy znaczki mają formę znaczków z dopłatą: np. „0,30+0,06” oznacza, że 0,06 marki fińskiej trafiało nie do poczty, lecz na cele społeczne — w tym przypadku na walkę z gruźlicą.
Las nie jest tylko źródłem surowca – to przestrzeń życia, pracy i współodpowiedzialności. Znaczki z 1971 roku pokazują, że technologia, człowiek i natura mogą współistnieć, jeśli kieruje nami troska, nie chciwość. A dopłata na rzecz Czerwonego Krzyża przypomina, że każda praca może służyć większemu dobru.
Znaczek z 1974 roku przedstawia algierską emisję poświęconą walce z gruźlicą, łączącą przekaz zdrowotny z czytelną, narracyjną sceną. Kompozycja ukazuje moment symbolicznego „powrotu do życia”: mężczyzna w niebieskim ubraniu podaje rękę kobiecie, co sugeruje wsparcie, odzyskanie sił i skuteczność leczenia. W tle stoi pracownik medyczny w białym kitlu, podkreślający rolę opieki zdrowotnej i regularnej terapii. Promienie słońca w prawym górnym rogu wzmacniają przesłanie nadziei i wyzdrowienia.
Dolne napisy w języku arabskim i francuskim przekazują główną ideę emisji: „Regularne leczenie = pewne wyleczenie”, co było jednym z kluczowych haseł kampanii zdrowotnych w Algierii w połowie XX wieku. Całość utrzymana jest w stylu charakterystycznym dla twórczości Bachira Yellesa, którego podpis widnieje w rogu znaczka.
Znaczki fińskie z roku 1976 należą do emisji z dopłatą na walkę z gruźlicą.
Motywy znaczków:
• Procesja pogrzebowa — może symbolizować żałobę po ofiarach choroby, ale też wspólnotę w obliczu cierpienia, obraz ciszy i żałoby, przypomnienie o kruchości życia i potrzebie wspólnego niesienia cierpienia.
• Taniec ludowy — afirmacja życia, zdrowia i kultury jako przestrzeni ratunku, hymn radości i kultury, ukazujący, że zdrowie i wspólnota są fundamentem świętowania.
Jeden mówi o godnym pożegnaniu, drugi o radości życia, a razem tworzą liturgię pamięci i nadziei.
Ta seria może być odczytana jako: od ciszy pożegnania po taniec radości, od pamięci o cierpieniu po afirmację zdrowia.
Symbol czerwonego krzyża — znak walki z gruźlicą, ale też uniwersalny symbol ratunku, który wciąż pozostaje aktualny w dzisiejszych czasach, gdy troska o zdrowie i solidarność społeczna są równie ważne.
Węgry 1982 - Odkrycie zarazka gruźlicy. Znaczek pocztowy przedstawia portret niemieckiego bakteriologa i mikrobiologa - Roberta Kocha.
Ten pamiątkowy znaczek wydany przez Pocztę Wietnamu w 1982 roku nosi przesłanie walki z gruźlicą: „Pokonaj gruźlicę teraz i na zawsze”. Na znaczku widnieje ilustracja mikroskopu symbolizująca odkrycie oraz emblemat z napisem „Koch 100” i czerwonym krzyżem, co odwołuje się do służby zdrowia. Tekst w języku wietnamskim i angielskim podkreśla jego międzynarodowy przekaz. Znaczek upamiętnia 100. rocznicę odkrycia przez Roberta Kocha prątka gruźlicy – moment przełomowy w historii medycyny.
W prawym dolnym rogu znajduje się nominał „5 đồng” oraz nazwa kraju „Việt Nam”. To nie tylko pamiątka filatelistyczna, ale też ważny głos w globalnej walce z chorobami zakaźnymi.
2 okolicznościowe znaczki pocztowe wydane w Republice Środkowoafrykańskiej w 1982 roku z okazji setnej rocznicy odkrycia przez niemieckiego uczonego, lekarza i bakteriologa Roberta Kocha bakterii wywołującej gruźlicę.
Na znaczkach widnieje podobizna uczonego wraz z mikroskopem i podwójnym krzyżem, który stał się symbolem walki z gruźlicą (używany był on m.in. na fantazyjnych znaczkach charytatywnych na rzecz walki z tą chorobą). Krzyż z dwoma poprzeczkami nawiązuje być może do tzw. karawaki, czyli krzyża cholerycznego pochodzącego z XVI wiecznej Hiszpanii zmagającej się wówczas z zarazą; karawaka rozprzestrzeniła się z czasem w całej Europie jako amulet przeciw chorobom.
Jest to rzadsza odmiana cięta (nieperforowana) tych walorów.
INDIE – 1982 – STULECIE ODKRYCIA PRĄTKA GRUŹLICY
Koperta staje się świadectwem walki nauki z cierpieniem. Centralnym motywem jest mikroskop, w którego soczewce widnieją prątki – jakby światło wiedzy przenikało ciemność choroby. Obok widnieje portret Roberta Kocha, odkrywcy prątka gruźlicy, który w 1882 roku otworzył nowy rozdział w medycynie.
Czerwony krzyż z dwoma poprzecznymi belkami to symbol walki z gruźlicą, a hasło „DEFEAT TB NOW AND FOREVER” brzmi jak modlitwa i rozkaz jednocześnie – wezwanie do globalnej solidarności.
Napisy w języku hindi i angielskim podkreślają uniwersalność przesłania: choroba nie zna granic, ale ratunek też nie. Data stempla – 24 marca 1982, Bombay – to dokładnie sto lat od dnia, gdy Koch ogłosił swoje odkrycie.
Kartka wydana przez Deutsche Bundespost w 1982 roku z okazji stulecia odkrycia prątka gruźlicy przez Roberta Kocha. Ilustracja ukazuje moment objawienia — mikroskop jako narzędzie ratunku, laboratorium jako świątynię poznania. Znaczek i datownik tworzą liturgię pamięci, w której nauka staje się formą duchowego ratunku.
Centralna scena ukazuje Roberta Kocha pochylonego nad mikroskopem, otoczonego szklanymi naczyniami, probówkami, szalkami Petriego. To nie tylko laboratorium — to świątynia poznania. Każdy przedmiot staje się narzędziem ratunku, a światło mikroskopu przypomina blask objawienia.
Znaczek -„Robert Koch 1882 Entdeckung des Tuberkulose-Erregers 1982” (Robert Koch 1882 – Odkrycie zarazka gruźlicy – 1982). To nie tylko informacja — to pieczęć pamięci. Znaczek staje się ikoną odkrycia, które zmieniło bieg medycyny.
Ta fińska koperta okolicznościowa z 1979 roku, choć przedstawia trzech uczonych XVIII wieku, w rzeczywistości należy do emisji zdrowotnej, ponieważ wszystkie trzy znaczki noszą krzyż lotaryński — międzynarodowy symbol walki z gruźlicą.
To właśnie ten symbol sprawia, że cała koperta staje się częścią globalnej kampanii przeciwko chorobom płuc. Finlandia wybrała jednak niezwykłą drogę: zamiast pokazać lekarzy czy sanatoria, umieściła na znaczkach trzech pionierów nauki, których prace dotyczyły środowiska, klimatu, roślin i zdrowia publicznego.
Dzięki temu koperta nabiera podwójnego znaczenia: historycznego i zdrowotnego.
1. Pehr Kalm (1716–1779)
Strażnik Powietrza
Kalm badał klimat, rośliny, wpływ środowiska na zdrowie człowieka. W kontekście walki z gruźlicą jego prace stają się symbolem troski o czyste powietrze, o warunki życia, o to, co wdychamy. Krzyż lotaryński przy jego nazwisku mówi: „Zdrowie zaczyna się od oddechu.”
2. Pehr Adrian Gadd (1727–1797)
Strażnik Ziemi
Gadd był chemikiem, badaczem gleby, rolnictwa i składu pożywienia. W epoce, gdy gruźlica była chorobą biedy i niedożywienia, jego prace o jakości żywności i gleby stają się symbolem walki o odporność i siłę organizmu. Krzyż lotaryński przy jego znaczku mówi: „Ziemia może być lekarstwem.”
3. Peter Forsskål (1732–1763)
Strażnik Prawdy
Forsskål był przyrodnikiem, filozofem i autorem jednego z pierwszych manifestów wolności słowa. W kontekście gruźlicy symbolizuje odwagę mówienia prawdy, prowadzenia badań, ujawniania zagrożeń i szukania rozwiązań. Krzyż lotaryński przy jego nazwisku mówi: „Bez prawdy nie ma leczenia.”
Koperta jako całość - „Trzej Strażnicy Oddechu”
Połączenie trzech uczonych i krzyża lotaryńskiego tworzy niezwykłą narrację:
• Powietrze (Kalm)
• Ziemia (Gadd)
• Prawda (Forsskål)
To trzy filary zdrowia publicznego — trzy drogi prowadzące do walki z gruźlicą jeszcze zanim wynaleziono antybiotyki.
Koperta staje się więc listem z Finlandii do całego świata, mówiącym:
„Zdrowie człowieka rodzi się z natury, wiedzy i odwagi”. Ratunek może przyjść z miejsc cichych: z badań nad roślinami, z obserwacji klimatu, z myśli zapisanej w książce.
Za ojca polskiej pediatrii uważa się Macieja Leona Jakubowskiego.
Ten pionier polskiej pediatrii w szczególny sposób zajął się dziećmi chorymi na gruźlicę. W tym celu doprowadził w 1887 r. do otwarcia w Rabce filii szpitala św. Ludwika - Kolonii Leczniczej pod wezwaniem św. Józefa. Jakubowskiemu zależało, aby z leczenia klimatycznego w Rabce korzystały przede wszystkim dzieci z najbiedniejszych rodzin. Za jego czasów z dobrodziejstw klimatu Rabki skorzystało ok. 3 tys. dzieci. Kuracja była szczególnie pożyteczna dla tych z gruźlicą kości. Wiele z nich uratowała przed kalectwem czy wyleczyła z początkowych stadiów suchot. Rosnące w społeczeństwie polskim przekonanie o dobroczynnym wpływie klimatu Rabki na choroby gruźlicze dzieci przyczyniło się w znacznej mierze do spopularyzowania samej miejscowości, a co za tym idzie - do rozwoju miasta.
Był on organizatorem pierwszej w Polsce szkoły pediatrycznej.
W 1872 przy pomocy Marceliny Czartoryskiej założył w Krakowie Towarzystwo Opieki Szpitalnej dla Dzieci.
Jako jeden z pierwszych klinicystów w Europie wprowadził w 1894 i upowszechnił seroterapię w błonicy. Był zwolennikiem medycyny zapobiegawczej i leczenia balneologicznego u dzieci. Współpracownik „Przeglądu Lekarskiego”, autor ponad 20 prac naukowych.
Medal wydany w stulecie wprowadzenia po raz pierwszy leczenia gruźlicy zakaźnej u matki i dzieci.
Średnica - 82 mm
Rok wydania – 1987
Materiał - brąz
Na rewersie opis okoliczności wydania medalu i płuca - symbol anatomii płuc ludzkich.
Medal upamiętniający Kazimierza Funka (odkrywcę witamin) - uszlachetniony czystym złotem.
Kazimierz Funk (1884-1967) - polsko-amerykański biochemik, odkrywca witamin. Współpracował z paryskim Instytutem Pasteura oraz Instytutem Medycyny Zapobiegawczej w Londynie, gdzie zajmował się badaniem przyczyn choroby układu nerwowego zwanej beri-beri. Wyodrębnił substancję, której niedobór był przyczyną schorzenia. Nazwał ją witaminą.
Medal o imponującej średnicy 40 mm, poświęcony pamięci wybitnego biochemika, wybity został w najwyższej jakości menniczej, stemplem lustrzanym. Powierzchnię numizmatu uszlachetniono czystym złotem próby 999/1000.
Awers ukazuje artystyczną kompozycję kuli ziemskiej oraz różnych symboli naukowych, m.in. atomu czy mikroskopu. W dolnej części umieszczono napis: "Polska Światu".
Na rewersie widoczna jest postać Kazimierza Funka. W tle znajduje się rozrysowany wzór chemiczny witaminy B1, sprzęty laboratoryjne oraz imię i nazwisko naukowca. W dolnej części medalu widnieje jego rok urodzenia i śmierci.
Numizmat zaprojektował Robert Kotowicz - jeden z czołowych medalierów na świecie.
Julius Wagner-Jauregg (ur. 7 marca 1857 w Wels, zm. 27 września 1940 w Wiedniu) – austriacki lekarz psychiatra, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (1927). Zalecał zarażanie chorych malarią, uzyskując pozytywne metody leczenia w porażeniach postępujących i wiądach rdzenia.
W latach 1900 i 1901 Wagner-Jauregg i jego asystent Alexander Pilcz leczyli tuberkuliną 69 pacjentów z postępującym paraliżem i porównywali ich z 69 nieleczonymi przypadkami. Wyniki wykazały wyższe wskaźniki remisji u pacjentów leczonych tuberkuliną czyli białko uzyskiwane z hodowli prątka gruźlicy służące do wykonywania próby tuberkulinowej, po raz pierwszy uzyskana przez Roberta Kocha w 1890 roku. niż u pacjentów nieleczonych.
W 1917 roku, aby wywołać powtarzające się skoki wysokiej gorączki u pacjentów z postępującym paraliżem, zaszczepił ich krwią pacjentów cierpiących na malarię tercjańską (zwykle żołnierzy, którzy walczyli na Bałkanach). Terapia malarii w leczeniu postępującego paraliżu została szybko przyjęta na arenie międzynarodowej, szczególnie dlatego, że chinina była dostępna jako skuteczny lek na malarię. W 1927 roku Wagner-Jauregg otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny za odkrycie korzystnego wpływu malarii na postępujący paraliż, śmiertelną wówczas chorobę.
Podobnie jak wiele innych krajów w 1962 roku, Afganistan wydał znaczki i miniaturowe arkusze w ramach światowej kampanii na rzecz wyeliminowania malarii. Zwalczanie malarii - świat zjednoczony w walce z malarią. Rok 1962 został ogłoszony rokiem malarii.
Malaria jest obecnie jedną z trzech najważniejszych, oprócz AIDS i gruźlicy, chorób zakaźnych w świecie; łącznie powodują one ponad połowę wszystkich zgonów na świecie z powodu chorób infekcyjnych.
Znaczki pocztowe są często wydawane w celu upamiętnienia specjalnych wydarzeń lub godnych uwagi osób. Mogą promować nowe inicjatywy publiczne, a nawet programy polityczne. Znaczki odegrały rolę w kampaniach rządowych związanych ze zdrowiem, takich jak antynikotyn, wsparcie dla osób niepełnosprawnych, oddawanie krwi, świadomość raka, interwencje chirurgiczne, upamiętnienie Światowych Dni Zdrowia, świadomość HIV, a obecnie kontrola COVID. Znaczki upamiętniają rocznice Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i oddają hołd odkryciom medycznym, indywidualnym lub naukowym. Nie ograniczając się do jednego kraju, te same tematy powracają, podkreślając międzynarodowy charakter świadczenia opieki zdrowotnej i wiele naukowych wkładów w ważne przełomy. Znaczki pozostają dodatkową drogą do szerokiego rozpowszechniania informacji, mimo że pisanie listów spadło. Pomijając przesłania, mogą one stanowić drogę do pozyskiwania funduszy zdrowotnych - czego dobrym przykładem jest ich wykorzystanie do działań przeciwgruźliczych.
Taką rocznicą jest 20-lecie Światowej Organizacji Zdrowia (WHO)
Kraj: Rumunia
Rok wydania: 1968
Nominał: 1.60 LEI
Projektant: S. Zarimba
Napis: ORGANIZATIA MONDIALA A SANATATII (Światowa Organizacja Zdrowia)
Centralnie umieszczony symbol WHO — laska Eskulapa opleciona wężem na tle mapy świata, otoczona gałązkami oliwnymi. To połączenie medycyny (wąż i laska) z pokojem (oliwki) — jakby znak uzdrowienia świata.
Daty „1948–1968” – jako upamiętnienie 20-lecia istnienia WHO — organizacji powołanej po II wojnie światowej jako akt globalnego ratunku.
Taką rocznicą również upamiętniającą WHO jest jej 40-lecie, na której to kopercie ukazano uniwersalny apel WHO o dostęp do opieki zdrowotnej jako prawa każdego człowieka, przedstawiono misję WHO: troskę, profilaktykę i solidarność ponad granicami, ujęto ideę 'Zdrowia dla wszystkich' w formie wizualnej medytacji nad empatią i odpowiedzialnością, gdzie również lekarz i dziecko tworzą ikonę czułości — przypomnienie, że troska jest najczystszą formą pokoju, na której to kopercie zdrowie staje się listem nadziei, wysłanym z serca tropików do sumienia świata.
Koperta okolicznościowa: 40-lecie Światowej Organizacji Zdrowia (WHO)
Kraj emisji: Nowa Kaledonia
Data emisji: 16 listopada 1988 (Premier Jour d'Émission)
Nominał znaczka: 250 franków
Motyw przewodni: „Santé Pour Tous” – Zdrowie dla wszystkich
Miejsce stempla: Nouméa R.P.
Opis wizualny
Na kopercie widnieje ilustracja przedstawiająca pracownika służby zdrowia badającego dziecko za pomocą stetoskopu — obraz pełen troski, empatii i profesjonalizmu. Ten sam motyw pojawia się na znaczku, tworząc spójną kompozycję graficzną. W tle widnieje emblemat WHO (O.M.S.), a całość opatrzona jest napisem „Santé Pour Tous”, podkreślającym uniwersalny cel organizacji: dostęp do opieki zdrowotnej dla każdego człowieka.
Kontekst i przesłanie
Koperta została wydana z okazji 40-lecia WHO (1948–1988), instytucji, która od momentu powstania promuje zdrowie jako fundamentalne prawo człowieka. Hasło „Zdrowie dla wszystkich” nie tylko odzwierciedla misję WHO, ale także rezonuje jako apel etyczny i duchowy — szczególnie w kontekście globalnych nierówności zdrowotnych.
Możliwe interpretacje
Humanitarny apel: Obraz dziecka i lekarza może być odczytywany jako wizualna medytacja nad troską, ratunkiem i odpowiedzialnością.
Filatelistyczna dokumentacja misji: Koperta stanowi świadectwo działań WHO, wpisując się w szerszy nurt filatelistyki humanitarnej.
W 1975 r. rozpoczęto kampanię mającą na celu zwalczanie chorób tropikalnych: żółta febra, malaria, ukierunkowaną w szczególności w walce z takimi chorobami jak, dżuma, ospa i tyfus. Wprowadzona w 1975 r. przez WHO koncepcja "leków podstawowych" niesie ze sobą polityczne zapotrzebowanie krajów rozwijających się na bezpieczne, skuteczne i przystępne cenowo leki. W 1977 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opublikowała listę tanich substancji stosowanych w leczeniu chorób o wysokiej częstości występowania.
Ta koperta to nie tylko filatelistyczny rarytas, ale też dokument epoki, w której świat zjednoczył się w walce z jedną z najgroźniejszych chorób zakaźnych.
Koperta upamiętnia kulminację kampanii WHO przeciwko ospie, zakończoną sukcesem w 1978 roku — jednym z największych osiągnięć medycyny publicznej. Wprowadzenie „leków podstawowych” przez WHO to przełom w dostępności leczenia — koperta z Nigerii, kraju rozwijającego się, pokazuje realne wdrażanie tej idei poprzez masowe szczepienia.
Stempel „GROUP OF CHILDREN BEING VACCINATED” to ikonografia nadziei, że tanie, skuteczne środki mogą dotrzeć do każdego dziecka. Koperta jest materialnym dowodem, że Nigeria aktywnie uczestniczyła w tej globalnej mobilizacji.
To nie tylko filatelistyka, ale świadectwo solidarności i sprawiedliwości zdrowotnej.
Koperta pierwszego dnia obiegu z 31 sierpnia 1978 roku, wydana przez Nigerian Philatelic Service w Lagos, jest wyjątkowym świadectwem globalnej kampanii na rzecz zwalczania ospy prawdziwej.
Na froncie koperty widnieje poruszająca grafika przedstawiająca kobietę trzymającą dziecko z widocznymi objawami ospy. Obraz ten nie tylko dokumentuje dramat choroby, ale też podkreśla humanitarny wymiar kampanii zdrowotnej. Ilustracja pełni funkcję wizualnego apelu o solidarność i ratunek.
Każdy ze znaczków ukazuje inny aspekt walki z ospą: Kobieta z dzieckiem; Pracownicy medyczni i chatka; Dzieci otrzymujące szczepionkę; Strzykawka i fiolka.
Znaczki wydrukowane przez Szwajcarię, przedstawiają godło Światowej Organizacji Zdrowia. Godłem Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organisation, Organisation Mondiale de la Santé) jest godło Organizacji Narodów Zjednoczonych (rysunek lądów na siatce geograficznej), przecięte w kierunku pionowym złotym kaduceuszem Eskulapa, wokół której owinięty jest wąż.
Godło WHO zostało wybrane przez I Światowe Zgromadzenie Zdrowia w 1948 roku.
Laska Asklepiosa zwinięta z wężem jest tradycyjnym symbolem medycyny i zawodu lekarza. W mitologii greckiej Asklepios był bogiem medycyny, a jego kult związany był z wężami. Był tak dobry w ratowaniu życia, że Hades, bóg podziemi, poskarżył się na to Zeusowi, królowi bogów, a ten zabił Asklepiosa, uderzając go piorunem, ponieważ bał się, że Asklepios uczyni ludzi nieśmiertelnymi.
Logo WHO składa się z emblematu WHO i słów „Światowa Organizacja Zdrowia” lub „WHO”.
Indonezja 1960 rok
Przeznaczenie: upamiętnienie Światowego Dnia Zdrowia 1960 rok.
Uwagi: Basmilah Malaria - Wyeliminować malarię, eksterminacja. Znaczki przedstawiają widliszka (Anopheles) – rodzaj muchówek z rodziny komarowatych.
Indonezja 1962 rok. Świat jednoczy się przeciwko malarii.
Znaczki promujące program walki z malarią prowadzony wówczas w wielu krajach z pomocą i wedle wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Na znaczkach przedstawiono loga Światowej Organizacji Zdrowia oraz programu walki z malarią.
Bułgaria 1962 Eradykacja malarii – całkowite zwalczenie choroby zakaźnej na całym świecie
 |
 |
We współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych, 7 kwietnia 1962 roku, Watykan wydał specjalną serię znaczków, aby zebrać fundusze na walkę z malarią w Azji i Afryce. Seria składa się z czterech denominacji w dwóch wzorach, wszystkie przypominające pracę różnych papieży w walce z malarią.
Projekt znaczków o wartosci 15 i 70 lirów odtwarza wizerunek na medalu odlanym za panowania papieża Sykstusa V (1520-1590), aby upamiętnić jego pracę w osuszaniu malarycznych bagien pontyjskich w środkowych Włoszech w 1588 roku. Projekt znaczków o wartości 40 i 300 lirów odtwarza starożytną mapę upamiętniającą próby papieża Piusa VI (1717-1799) osuszenia tych samych bagien pod koniec XVIII wieku.
Napis na górze każdego znaczka głosi: POPULI OMNES CONTRA FEBRES PALUSTRES (Wszyscy ludzie przeciwko malarii). W dolnym rogu każdego znaczka pojawia się szkic komara przenoszącego malarię.
Artysta Edmondo Pizzi zaprojektował znaczki tematu malarii.
 |
 |
 |
 |
Zachodnioafrykański naród Sierra Leone uzyskał niepodległość od Wielkiej Brytanii w 1961 roku.
Znaczki Wspólnoty Narodów, Sierra Leone 1962 - świat zjednoczony przeciwko malarii.
NIKT NIE POWINIEN UMRZEĆ Z POWODU UKĄSZENIA KOMARA.
RAZEM MOŻEMY BYĆ POKOLENIEM, KTÓRE POKONA MALARIĘ.
Malaria występuje obecnie głównie w ubogich krajach, w których panuje tropikalny lub subtropikalny klimat.
 |
 |
Aby upamiętnić kampanię na rzecz wyeliminowania malarii, Dubaj wydał zestaw dziewięciu znaczków. Znaczki nie są uznawane za część kampanii, ponieważ zostały wydane w 1963 roku, a kampania była w 1962 roku. Jeszcze bardziej mylące jest to, że zostały one wydane 20 grudnia 1963 r. Najbardziej prawdopodobnym scenariuszem jest to, że znaczki nie zostały przygotowane na czas, aby dotrzymać daty wydrukowanej na arkuszach i zostały wydane później.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Wyeliminowanie malarii było doniosłą kwestią we wszystkich krajach, które ucierpiały z jej powodu. Powstanie globalnych agencji, takich jak WHO, umożliwiło koordynację strategii i wymianę wiedzy. W 1960 roku Światowy Dzień Zdrowia, 7 kwietnia, był poświęcony malarii. W tamtej dekadzie zebrano fundusze i podjęto wiele wysiłków.
Znaczek Monako z 1962 roku wydany z okazji walki z malarią.
Kuba 1983 rok: Znaczek upamiętniający 150. rocznicę urodzin i 50. rocznicę śmierci epidemiologa Carlosa Finlaya, który zidentyfikował związek między żółtą gorączką a komarami.
Carlos Juan Finlay był kubańskim epidemiologiem znanym z pionierskich badań nad żółtą febrą, w tym ustalenia, że jest ona przenoszona przez komary. Urodził się w 1833 roku jako syn urodzonego w Szkocji ojca lekarza i matki urodzonej we Francji. Finlay studiował medycynę w Filadelfii w Jefferson Medical College, którą ukończył w 1855 roku. Rozpoczął pracę w neurologii, a następnie studiował neurologię i okulistykę w Paryżu. Wrócił na Kubę i założył praktykę. Zaczął interesować się epidemiologią i chorobami zakaźnymi na Kubie i rozpoczął badania łącząc swoje zainteresowania. W 1881 roku Finlay wysunął teorię, że komary pełnią rolę nosicieli i są przyczyną przenoszenia żółtej febry, co zainspirowało zbieżność sezonu komarów i żółtej febry. Jego badania zostały potwierdzone 20 lat później przez amerykańską Komisję Waltera Reeda. Inlay był głównym urzędnikiem ds. zdrowia Kuby w latach 1902–1909. Siedmiokrotnie był nominowany do Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny, a w 1908 r. otrzymał Narodowy Order Legii Honorowej Francji.
Walka z malarią. Niemiecka Republika Demokratyczna 1963 rok:
20 Pf - (Fenig wschodnioniemiecki) - Opryskiwacz do zwalczania szkodników;
25 Pf – (Fenig wschodnioniemiecki) - Czerwony Krzyż z laską Eskulapa;
50 Pf – (Fenig wschodnioniemiecki) - Żółty Krzyż z komarem;
1962, GLOBALNY PROGRAM ZWALCZANIA MALARII, ŚWIATOWA ORGANIZACJA ZDROWIA
Znaczki zostały wydane, aby zwrócić uwagę na globalną kampanię Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) mającą na celu wyeliminowanie malarii, Globalny Program Zwalczania Malarii (GMEP). Rozpoczęta w 1955 r. na Światowym Zgromadzeniu Zdrowia kampania nadal jest jedną z najbardziej ambitnych międzynarodowych interwencji zdrowotnych w historii.
W 1962 roku uruchomiono globalną inicjatywę pocztową o nazwie „Świat przeciwko malarii” w celu promowania Globalnego Programu Zwalczania Malarii WHO. Program ten podniósł świadomość na temat działań na rzecz kontroli i eliminacji malarii na całym świecie, docierając do setek milionów ludzi.
WHO zgłosiła przypadki malarii 1962-1997 co przedstawia wykres.
W dzisiejszych czasach zmiany klimatyczne szkodzą zdrowiu na świecie szybciej i poważniej, niż nam się wydawało, a choroby takie jak malaria są szczególnie wrażliwe na zmiany klimatu.
Rosnące temperatury, zmieniające się wzorce opadów deszczu i ekstremalne zjawiska pogodowe zmieniają zasięg i zachowanie komarów, które przenoszą malarię i inne choroby, co utrudnia przewidzenie, kiedy i gdzie wystąpią epidemie.
Oznacza to również, że dzisiejsze miejsca wolne od malarii są podatne na zagrożenia. Społeczności mogą nie być świadome zachowań zapobiegawczych, które mogą chronić je przed infekcją - takich jak spanie pod moskitierami. A ich systemy opieki zdrowotnej nie są przygotowane do szybkiego wykrywania i leczenia malarii.
To zagraża życiu. A to sprawia, że eliminacja malarii jest prawie niemożliwa.
W Afryce Wschodniej i Południowej do 2030 roku 50-62 miliony ludzi będzie zagrożonych malarią. Szacuje się, że do 2030 r. liczba osób zagrożonych zakażeniem malarią w Azji Południowej wzrośnie o 134 mln.
Walka z malarią. W obiegu od: 1.10.1962 r. Projekt: S. Małecki
Blok numer 25. Opis: Komar widliszek (Anopheles)
Nominał: 2,50 zł. Opis: Kwiat drzewa chinowego (roślina chinowca stosowana jako lek przeciw malarii)
Nominał: 1,50 zł. Opis: Krwinka z zarodźcami malarii (erytrocyty zakażone pasożytem malarii)
Nominał: 60 gr Opis: Komar widliszek
Izraelska FDC uhonorowana „Le Monde Uni Contre Le Paludisme (Świat zjednoczony przeciwko malarii)”, izraelski znaczek opatrzony datownikiem pocztowym Jerozolima, 30 kwietnia 1962 r., PIERWSZY DZIEŃ EMISJI.
Surinam 1962 Kampania przeciwko malarii. Świat zjednoczony przeciwko malarii.
Fundacji Narodów Zjednoczonych jest największą na świecie oddolną kampanią (pochodzący od obywateli, a nie od władz państwowych) działającą wspólnie na rzecz ratowania życia poprzez łączenie partnerów, rzeczników i organizacji ONZ w celu podniesienia świadomości, funduszy i głosów w celu ochrony rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji przed malarią.
Światowa Eradykacja Malarii (7 kwietnia 1962) – Turcja. Znaczek z motywem świata zjednoczonego przeciwko malarii.
Znaczek z Brazylii upamiętniający hasło „Świat zjednoczony przeciwko malarii”. Kampania na rzecz zwalczania malarii 1962 rok.
Cejlon 1962 Zwalczanie malarii. Emblemat kampanii na rzecz walki z malarią.
Francja 1962 rok. Świat zjednoczony przeciwko malarii.
Oficjalnym celem tego dnia jest "podniesienie świadomości i zrozumienia malarii" oraz dostarczenie informacji na temat "trwałego, całorocznego wdrażania krajowych strategii kontroli malarii, w tym działań w zakresie zapobiegania i leczenia malarii na obszarach endemicznych".
Dzień ten służy zatem mobilizacji opinii publicznej poprzez podnoszenie świadomości na temat tej choroby, a także promowaniu dostępu do leczenia i opieki, a także promowaniu istniejących metod profilaktyki.
Madagaskar 1962 rok.
Na znaczku widnieje logo Światowej Organizacji Zdrowia (ang. World Health Organization - WHO) oraz komar. Część dochodów ze sprzedaży tych walorów była przeznaczona na program eradykacji malarii, organizowany przez WHO.
Węgry 1962. Kampania przeciwmalaryczna. Na większości znaczków wydanych w celu nagłośnienia kampanii przeciwko malarii ogłoszonej przez ONZ w 1962 r. widnieje emblemat kampanii, logo Światowej Organizacji Zdrowia zwalczającej nosiciela komarów Anopheles (Widliszek).
WŁOCHY - 1962: Aby uczcić Światową Kampanię na rzecz zwalczania malarii, sponsorowaną przez Światową Organizację Zdrowia, Administracja Poczty i Telekomunikacji we Włoszech zorganizowała na dzień 31 października emisję serii znaczków o wartościach L. 30 i 70.
Winiety przedstawiają w górnej części kulę ziemską, symbol światowej współpracy, a w dolnej części wektor malarii Anophelesa (widliszka) zaatakowany laską Asklepiosa (zakończony grotem włóczni), symbol powszechnej walki z malarią. Legenda <<<< ŚWIAT ZJEDNOCZONY PRZECIW MALARII >>> wpisany po obu stronach, po lewej i prawej stronie znaczków.
 |
 |
Kuba 1962 walka z malarią
- Ten mały i ciekawy instrument specjalistycznych kryształów powiększających, był czynnikiem o ogromnym znaczeniu w historii i postępu współczesnej medycyny, wartość 1c zestawu przedstawia mikroskop.
- Ale czym dokładnie jest malaria i jak się przenosi?
Przyczyną jest komar, znany również jako komar Anopheles, wartośc znaczka 2c. Podczas gryzienia przenosi różne patogeny, tak zwane plazmodia (pasożyty jednokomórkowe), które powodują różne formy przerywanej lub bagiennej gorączki. Najbardziej niebezpieczną formą jest "malaria tropica", która nieleczona może prowadzić do śmierci.
- Kubański znaczek pocztowy 3c wydrukowany w celu promowania światowej kampanii przeciwko malarii, przedstawia roślinę chinchona i wzory chemiczne chlorochiny i prymachiny, leków stosowanych w leczeniu malarii.
Seria znaczków z 1962 roku w ZSRR Malaria pokonana w ZSRR! (specjalne znaczki, symbolizujące ostateczne zwycięstwo nad malarią w tym kraju).
Główne zasługi w zwycięstwie nad malarią przypisywane są przez różne źródła, przede wszystkim rosyjskiemu naukowcowi Siergiejowi Jurjewiczowi Sokołowowi. Urodzony w guberni charkowskiej, w 1923 roku został mianowany odpowiedzialnym za walkę z malarią. To on jest autorem stacji przeciwmalarycznych zbudowanych niemal na całym rosyjskim wybrzeżu Morza Czarnego, od Suchumi po Anapę.
Aby zwalczyć malarię, naukowiec zorganizował aktywne sadzenie platanów i drzew eukaliptusowych na wybrzeżu Soczi, potraktował zbiorniki wodne i bagna za pomocą specjalnych proszków i oleju, a ostatecznie sprowadził do kraju północnoamerykańską rybę gambusia, która aktywnie tępiła komary. Ojczyzną Gambusii jest Ameryka Północna, skąd została sprowadzona na wybrzeże Morza Czarnego. Ta mała, ale bardzo żarłoczna ryba żywi się larwami komarów malarycznych, zjadając około 300 w zaledwie 5 minut. Dzięki udanej aklimatyzacji i dobremu apetytowi udało mu się uporać z tymi muchówkowymi wektorami żółtej febry, a rok 1956 był pierwszym rokiem w historii miasta, w którym nie odnotowano ani jednego przypadku choroby.
Libia 1962 WHO Zwalczanie malarii
Na znaczkach przedstawiono logo Światowej Organizacji Zdrowia oraz programu walki z malarią.
 |
 |
Haiti – walka z malarią – 1962 rok. WHO-emblemat. Świat zjednoczony przeciwko malarii.
Dahomey 25F+5F wydanie półpocztowe (walory półpocztowe to wytwory, które wyprodukowane zostały przez inne organy, ale są używane w obrocie pocztowym za zgodą władz pocztowych. Są to przede wszystkim etykiety na loty specjalne, stemple uzupełniające, całostki z dodrukami i w tym przypadku część kwoty przeznaczona na cele charytatywne) przeciwko malarii z 1962 r. - świat zjednoczony przeciwko malarii.
Republika Beninu to nadmorski kraj w Afryce Zachodniej, dawniej znany jako Dahomej. Jego krótka linia brzegowa rozciąga się wzdłuż Zatoki Benińskiej na południu.
Kongo 1962 - Świat zjednoczony przeciwko malarii. Eradykacja malarii - całkowite zwalczenie choroby zakaźnej na całym świecie.
TUNEZJA 1962 rok. Walka z malarią. WHO (ŚWIATOWA ORGANIZACJA ZDROWIA) PRZECIW MALARII.
Znaczki przedstawiają: komara w sieci pajęczej i godło WHO, symbolicznego jeźdźca na koniu przebijającego komara, ręce zgniatające komara.
 |
 |
Seria znaczków pocztowych Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej z 1962 roku, walka z malarią - Emblemat akcji Światowej Organizacji Zdrowia.
Znaczki przedstawiają komara, kulę ziemską, laskę i węża oraz odlatujące od nich gołębie, a dodatkowo znaczek o nominale 60 h przedstawia czerwony krzyż.
 |
 |
Argentyna 1962 Komar Anopheles, emblemat WHO - w ramach wydania kampanii zwalczania malarii, nominał 2 peso argentyńskie.
Norwegia 1982 - Kampania przeciwgruźlicza - mikroskop (nie można potwierdzić rozpoznania gruźlicy bez badań mikrobiologicznych materiałów pobranych z miejsc objętych procesem chorobowym. W celu wykrycia prątków i ich identyfikacji wykonuje się bakterioskopię, badania molekularne i posiewy, ponadto testy wykrywające lekooporność).
UAR (EGIPT) - 1962 - WALKA Z MALARIĄ (Emblemat walki z malarią)
 |
 |
ALBANIA - 1962 - WALKA Z MALARIĄ (na znaczkach przedstawiono logo Światowej Organizacji Zdrowia oraz programu walki z malarią).
 |
 |
 |
 |
Organizacja Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork, 1962 przeciw malarii.
 |
 |
Pamiątkowa przesyłka wydana przez Indyjski Urząd Pocztowy i Telegraficzny z okazji Światowego Dnia Zdrowia w dniu 7 kwietnia 1962 roku, poświęcona zwalczaniu malarii.
Po lewej stronie symbol medyczny spleciony z sylwetką komara — wizualna metafora walki z malarią.
Napis: "ERADICATION OF MALARIA" oraz data: "7th APRIL 1962".
Grafika: kula ziemska, komar i symbol medycyny — podkreślają globalny charakter kampanii.
Napis: "THE WORLD UNITED AGAINST MALARIA" — świat zjednoczony przeciwko malarii.
Seria trzech znaczków z Federacji Malajskiej (Persekutuan Tanah Melayu) z 1962 roku poświęcona globalnej kampanii „The World United Against Malaria”, (Świat zjednoczony przeciwko malarii). Każdy znaczek niesie silny przekaz zdrowotny i międzynarodowy, a ich wspólny motyw graficzny łączy medycynę z walką z chorobą.
W centrum każdego znaczka znajduje się emblemat kampanii:
Kaduceusz – laska z dwoma oplatającymi ją wężami, tradycyjny symbol medycyny.
Komar – główny wektor malarii, ukazany jako przeciwnik w tej walce.
Wieniec laurowy – symbol zwycięstwa i wspólnego wysiłku.
Napisy: „THE WORLD UNITED AGAINST MALARIA” – podkreślają globalny charakter inicjatywy.
Federacja Malajów (przed powstaniem Malezji w 1963) aktywnie uczestniczyła w kampanii, co zostało uwiecznione w tej serii.
To nie tylko filatelistyka — to świadectwo globalnej solidarności w walce z chorobą, która przez wieki zbierała tragiczne żniwo. Seria łączy estetykę, medycynę i politykę zdrowotną, pokazując, że nawet najmniejszy znaczek może nieść wielki przekaz.
 |
 |
 |
Walka z malarią – globalna solidarność zdrowotna. Cypr, emisja to 14 maja 1962.
Hasło: „The world united against malaria” – wezwanie do jedności ponad podziałami, echo etycznego obowiązku wspólnej walki z cierpieniem.
Komar – centralna figura u dołu znaczka, przedstawiona realistycznie, jako wizualna reprezentacja zagrożenia. Symbol choroby, ale też wezwania do działania.
Glob z laską Eskulapa – nad komarem widnieje kula ziemska opleciona symbolem medycyny (wąż wokół laski), co stanowi uniwersalny znak opieki zdrowotnej i ratunku.
Ale owady spełniały również pożyteczną funkcję, głównie wesz odzieżowa, jako zwierzę laboratoryjne do hodowli bakterii wywołującej tyfus.
Rudolf Stefan Weigl wynalazł pierwszą na świecie skuteczną szczepionkę przeciw tyfusowi plamistemu, nad którą pracę kontynuował w Zakładzie Biologii Ogólnej Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, zwanym później Instytutem Weigla.
Powodujące dur plamisty riketsje przenoszone są przez wszy – znajdują się w kale tych owadów i wnikają przez drobne skaleczenia, gdy pogryziona przez wszy osoba drapie swędzące miejsca. Typowe objawy duru brzusznego to utrzymująca się na poziomie 40 stopni gorączka, ból głowy, wyczerpanie i plamisto-grudkowa wysypka. Chory może majaczyć lub zapaść w śpiączkę. Im starszy pacjent, tym groźniejsza dla niego choroba — dzieci umierają rzadko, ale po 50. roku życia śmiertelność sięga nawet 60 proc. nieleczonych.
Szczepionka Weigla była bardzo pracochłonna – trzeba było karmić wszy krwią ochotników (którzy nosili na ciele klateczki z wszami), ręcznie zakażać owady riketsjami, a potem wypreparowywać ich jelita pod mikroskopem. Jedną z pierwszych karmicielek wszy była żona profesora, Zofia. Aby uzyskać porcję szczepionki, potrzebne były jelita trzydziestu wszy. Produkcja wymagała zaangażowania licznego personelu, zarówno specjalistów, jak i niewykwalifikowanych „karmicieli” – co w czasie okupacji okazało się dla tych osób prawdziwym błogosławieństwem.
Tyfus jest jednak ciągle obecny w ubogich krajach Ameryki Południowej, Afryki i Azji, gdzie łącznie notuje się nawet kilka tysięcy przypadków w ciągu roku.
Medal Paracelsus wydany w Portugalii, o średnicy 70 mm i wadze 143 gr. Materiał - tombak patynowany, rzeźbiarz - ARMINDO VISEU.
O ile rewers medalu podobny jest do poprzedniego z Roberem Kochem, ze zmianą imienia i nazwiska, datą urodzin i śmierci oraz krótkiego rysu biograficznego z pozostawieniem ciekawego symbolu medycyny to rewers medalu jest bardzo ciekawy.
Postacie przy portrecie Paracelsusa nawiązują do Biblii. Chociaż jest niezaprzeczalnym faktem, że studiował nauki okultystyczne z opatem Tritheniusem, poznając tajemnicze siły świata widzialnego i niewidzialnego, nie mniej pewne jest, że nagle porzucił pewne praktyki magiczne, aby uznać je za niegodne i sprzeczne z wolą Bożą.
Miał awersję przede wszystkim do nekromancji praktykowanej przez pozbawionych skrupułów ludzi, przekonanych, że przyciągane są tylko siły zła. Odmawiał również jakichkolwiek osobistych korzyści, jakie mógłby uzyskać z używania magii, ponieważ zgodnie z jego myślą było to dozwolone tylko wtedy, gdy zamierzał bezinteresownie leczyć lub czynić coś dobrego naszym bliźnim.
Uzdrawianie ludzi tak, jak czynił to Pan Chrystus – to było jego gorącym pragnieniem. I kto wie, czy komunia z samym Panem Bogiem nie przyznawałaby mu tej wzniosłej mocy? W międzyczasie otrzymał od Pana Boga łaskę, aby umieć szukać i znajdować wszystkie środki uzdrowienia, którymi Stwórca zapełnił naturę.
Paracelsus oddał się z bezgranicznym zapałem i entuzjazmem dogłębnemu studiowaniu alchemii. W pewnym momencie porzucił studia nad „robienim złota”, ponieważ brzydziło to jego szlachetnego i bezinteresownego ducha; Ale skorzystał z dużej liczby praktyk alchemicznych, które według jego uznania można było rozwinąć i zastosować w medycynie. Był przekonany, że prawie wszystkie minerały poddane analizie mogą ujawnić nam wielkie tajemnice lecznicze i życiodajne oraz doprowadzić do nowych kombinacji doskonale skutecznych w przypadku niektórych chorób psychicznych lub fizycznych.
Bez wątpienia Paracelsus był mistykiem. Wiedział więc, jak połączyć prawa natury z prawami duszy. Ta artystyczna wrażliwość, która nigdy go nie opuściła, stanowiła pomost między człowiekiem Paracelsusem a wizjonerskim obserwatorem Rzeczywistości. Widział Pana Boga zarówno w naturze, jak i w mikrokosmosie, a dzięki medytacji został dotknięty łaską Bożą.
Jako dobry chrześcijanin podążał za naukami Pana Jezusa. „To, czego Bóg chce, to nasze serca – mówi w Traktacie o niewidzialnych chorobach – a nie ceremonie, ponieważ wraz z nimi ginie wiara w Niego. Jeśli chcemy szukać Boga, musimy szukać Go w sobie, ponieważ poza nami nigdy Go nie znajdziemy. Jest to most wsparcia dla Życia i Doktryny naszego Pana, ponieważ jest to jedyna podstawa naszej wiary. Tylko w Chrystusie jest stan duchowej łaski i przez naszą szczerą wiarę będziemy zbawieni. Wystarczy nam wiara w Boga i Jego jedynego Syna. Tym, co nas zbawia, jest nieskończone miłosierdzie Boga, który przebacza nam błędy. Miłość i wiara są tym samym: miłość rodzi się z wiary, a prawdziwe chrześcijaństwo objawia się w miłości i w uczynkach miłości. W Piśmie Świętym, znajdujemy wszystko, czego potrzebujemy, w ogóle”.
Później mówi o medycynie w następujących kategoriach: „Medycyna opiera się na naturze, natura jest medycyną i tylko w niej ludzie powinni jej szukać. Natura jest mistrzem lekarza, ponieważ jest starsza od niego i istnieje wewnątrz i na zewnątrz człowieka. Błogosławiony więc ten, kto czyta księgi Pana i idzie drogą, która została mu wskazana. Żaden lekarz nie może twierdzić, że choroba jest nieuleczalna. Jeśli to potwierdza, to jest to zaprzeczanie Bogu, zaprzeczanie naturze. Nie ma choroby, choćby najstraszniejszej, na którą Bóg nie przewidziałby odpowiedniego lekarstwa”
Wykonawca testamentu Paracelsusa, Miguel Setznagel, uwiecznił pamiątkową inskrypcją nagrobek z czerwonego marmuru który brzmiał po łacinie:
„Tu leży Filip Teofrasto z Hohenheim. Słynny lekarz medycyny, który leczył wszelkiego rodzaju rany, trąd, dnę moczanową, obrzęki i różne inne choroby ciała, ze wspaniałą nauką”.
Medal, plakieta - 1493 Paracelsus 1541. Alchemik i lekarz, nawiązuje do powyższego medalu. Autor: Cabral Antunes. Wymiary: 6,5 x 8,4 cm. Materiał: brąz. Scena na oddziale pokazująca Paracelsusa i lekarzy konsultujących się, gdzie prawdopodobnie może być przeprowadzona amputacja chorej nogi, co widać. Nóż przetrzymywany przez jednego z lekarzy może wskazywać, że taki zabieg przypuszczalnie zaistnieje.
Paracelsus uważał, że we Wszechświecie istnieją tajemne, duchowe związki, których opanowanie przez magię pozwala kierować przebiegiem realnych procesów.
PARACELSUS „Ojciec toksykologii”
Medal – Portugalia
Metal: tombak złocony
Wymiary: 65 x 80 mm
Waga: 206 g
Rzeźbiarz: A. Candido
Rok wydania: 1980
Numer medalu – 333/400
Jego terapia opierała się na rzekomej korespondencji między światem zewnętrznym (makrokosmosem) a ludzkim organizmem (mikrokosmosem).
Medal, plakieta / ANDREAS VESALIUS
Wymiary: 8x6,5 cm
Waga: 263 g
Materiał: brąz
Na awersie plakiety portret Andreasa Vesaliusa z „De humani corporis fabrica” (O budowie ciała ludzkiego) powieści napisanej przez Jordiego Llobregata. Fabuła wykorzystuje jako pojedynczy element postać Vesaliusa i jego dzieło „De humani corporis fabrica”. Arcydzieło poświęcone anatomii człowieka, opublikowano po raz pierwszy w 1543 r.
„De Humani Corporis Fabrica” jest powszechnie uważany za znaczący postęp w historii medycyny i anatomii, a także arcydzieło artystyczne ze względu na jakość rytych ilustracji, między innymi Vesaliusa wśród studentów, wykładajacego anatomię ręki ludzkiej widocznej na rewersie plakiety. Portret ten Andreasa Vesaliusa ze studentami, zamieszczony na stronie poprzedzającej początek pierwszej księgi „De humani corporis fabrica”. Autorem portretu był Jan van Calcar, niderlandzki malarz i rysownik, uczeń Tycjana. Znaczenie ilustracji podkreślają słowa samego autora dzieła: „Dzieło opracowałem w taki sposób, ażeby nawet ci, którzy nie mogą uczestniczyć osobiście w sekcjach, mogli poznać dobrze anatomię. Ilustrowałem to dzieło rycinami, które wiernie oddają wygląd narządów”. Zdaniem Vesaliusa, tablice anatomiczne miały zachęcać studentów do uczestnictwa w sekcjach. Dzieło „De humani corporis fabrica” zawiera 300 drzeworytowych ilustracji, pochodzących, jak się powszechnie uważa, z warsztatu Tycjana. Drzeworyty ilustrują budowę anatomiczną ludzkiego ciała.
Vesalius rozpoczął pracę nad swoją książką około 1540 roku.
Krater księżycowy Vesalius został nazwany na jego cześć.
Medal, plakieta - 1517 Ambroise Paré 1590. Słynny francuski chirurg (1517-1590).
Średnica: 65 x 82 mm
Waga: 298g
Materiał: brąz
Autor: Cabral Antunes
Medal, Plakietka. Rewers zawiera scenę chirurga przy łóżku chorego. Ambroży Par'e uważany jest za jednego z ojców chirurgii i nowoczesnej patologii sądowej, która zajmuje się badaniem przyczyn chorób i zgonów współpracujący z sądem i orzekającym dla sądu oraz pioniera technik chirurgicznych i medycyny pola walki, zwłaszcza w leczeniu ran. Był także anatomem i wynalazł kilka narzędzi chirurgicznych.
Ambroise Paré / Francja
Medal – Portugalia
Metal: tombak złocony
Wymiary: 64 x 86 mm
Waga: 211 g
Rzeźbiarz: A. Candido
Rok wydania: 1981
Numer medalu – 333/400
Był liderem w technikach chirurgicznych, zwłaszcza w leczeniu ran. Wynalazł kleszczyki hemostatyczne do zaciskania naczyń co znacznie obniżyło śmiertelność podczas amputacji.
W dziedzinie chirurgii ogólnej opracował metody operowania przepuklin. Zajmował się również ortopedią, do której wprowadził leczenie za pomocą wyciągu. Innowacyjne metody wprowadził także w położnictwie. Chorych zaopatrywał w protezy kosmetyczne i metalowe gorsety.
Medal Szpitala MSWiA w Poznaniu - Ludwik Bierkowski – chirurg polski
Medal został najprawdopodobniej wykonany na okoliczność zmiany nadania statusu „Zakładowi Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Poznaniu im. Prof. Ludwika Bierkowskiego” gdzie wcześniejsza jego nazwa brzmiała „Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej Zarządu Służby Zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Poznaniu”. Zarządzenie weszło w życie 29 kwietnia 2005 roku i już 10 maja 2005 roku wydano medal na tę okoliczność.
Patronem szpitala jest poznaniak, prof. Ludwik Bierkowski (1801−1860) - współtwórca nowoczesnej medycyny polskiej XIX wieku, uczestnik powstania listopadowego. W latach 1821-1825 studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Berlińskiego. Uważany był „za urodzonego” chirurga. Pionier znieczulenia ogólnego na ziemiach polskich.
Jest faktycznym twórcą nowoczesnego instrumentarium chirurgicznego w krakowskiej klinice. W tym celu zatrudniał tzw. mechaników, których obowiązkiem był stały nadzór nad instrumentami, naprawa starych i wykonywanie nowych. Jest twórcą oryginalnego zestawu kleszczy do operacji zajęczej wargi. Wprowadzał nowe narzędzia i nowe techniki zabiegowe, śledząc najnowsze osiągnięcia chirurgii światowej. 6 II 1847 Bierkowski wykonał pierwszą na ziemiach polskich operację w znieczuleniu eterowym. Było to w niecałe 4 miesiące po słynnym pierwszym w świecie pokazie zabiegu operacyjnego w znieczuleniu ogólnym, przeprowadzonym w Bostonie 16 X 1846 przez amerykańskiego chirurga J.C. Warrena, co stanowiło moment przełomowy w dziejach chirurgii. Zasługą Bierkowskiego było również wprowadzenie waty do opatrywania ran, w miejsce wcześniej stosowanych szarpi. Po raz pierwszy zaopatrywał w ten sposób rany w czasie wojny polsko-rosyjskiej 1830–31.
Pozostawił cenny zbiór recept dermatologicznych, z których niektóre stosowane są do dziś. Założył też w Krakowie zakład ortopedyczny i szkołę gimnastyczną, a także szkoły nauki pływania i jazdy na łyżwach. Był jednym z pierwszych lekarzy polskich, którzy doceniali znaczenie wychowania fizycznego i higieny.
Medal odlewany w brązie, średnica - 98 mm,
Waga - 351 g,
Rok – 2005
Medal, plakieta - 130 Galeno 201. Grecki lekarz z Pergamonu (130-201).
Waga: 279g
Materiał: brąz
Autor: Cabral Antunes
Rozmiar: 66x84 mm
Rerwers przedstawia wyznawcę Hipokratesa, Galena z Pergamonu nauczajacego, że lekarze muszą robić coś więcej niż posługiwać się imieniem założyciela Medycyny. Ślepy dogmatyzm nie pomaga. Lekarze muszą rozwinąć właściwe rozumienie nauki, będąc niezależnymi filozofami i praktykując „racjonalną kontemplację”.
Galen z Pergamonu, słynny lekarz żyjący w świecie rzymskim w II wieku naszej ery, napisał ciekawe ostrzeżenie do lekarzy. Słowa Galena są szczególnie przydatne dla współczesnych teozofów:
„To, co dzieje się z większością sportowców, którzy marzą o zwycięstwie na igrzyskach olimpijskich, ale nie przechodzą żadnego treningu, aby to osiągnąć, dzieje się również z większością lekarzy. Chwalą Hipokratesa, którego uważają za najlepszego ze wszystkich; ale jeśli chodzi o upodobnienie się do niego, zrobią wszystko, a nie to”.
Zamiast jedynie zapamiętywać nauczanie, teozofowie, kierujący się światopoglądem religijno-filozoficznym głoszący możliwość uzyskania bezpośredniego kontaktu człowieka ze światem nadprzyrodzonym i poznania jego tajemnic przede wszystkim przez mistyczne objawienie, muszą wyleczyć się z choroby ignorancji i pomagać innym robić to samo.
Mogą odnieść sukces w swoim zadaniu dzięki uzdrawiającej mocy trzech przewodnich świateł w poszukiwaniu boskiej wiedzy: altruizmu, odpowiedzialności za siebie i poszerzającej się wnikliwości.
Właściwa relacja między teorią a praktyką nie jest sprawą łatwą. Pokora jest ważna, aby móc spokojnie uznać dystans między tymi dwoma czynnikami.
Galen był pierwszym, który użył pulsu jako pomocy diagnostycznej i pierwszym, który opisał przepływ moczu przez moczowody do pęcherza.
W czasach Galena sekcja zwłok człowieka była tematem tabu, a założenia anatomiczne Galena, które opierały się na zwierzętach, nie zawsze miały zastosowanie, jak później zauważono, do ludzi.
Jego największymi osiągnięciami były identyfikacja mięśni i wykorzystanie pulsu jako pomocy diagnostycznej.
Napisał 262 książki, które były redagowane na średniowiecznych uniwersytetach. Jego prace stały się symbolem greckiej medycyny dla uczonych medycyny Europy i Bliskiego Wschodu przez następne 15 wieków. Najbardziej utalentowany ze wszystkich badaczy medycznych starożytności, przyczynił się znacznie do zrozumienia wielu dyscyplin naukowych, w tym anatomii, fizjologii, patologii.
Cláudio Galeno / pisarz, lekarz, chirurg, biolog
Medal – Portugalia
Metal: tombak patynowany
Wymiary: 65 x 85 mm
Waga: 191 g
Rzeźbiarz: A. Candido
Rok wydania: 1979
Numer medalu – 334/400
Medal, plakieta - 460 Hipokrates 365 pne. Przysięga Hipokratesa. Autor : Cabral Antunes. Wymiary: 6,5x8,5 cm.
Prostokątny medal z brązu z portretem Hipokratesa na awersie i tekstem Przysięgi Hipokratesa na rewersie, autorstwa Cabral Antunes.
Hipokrates był greckim lekarzem, który jest powszechnie określany jako ojciec współczesnej medycyny. Wierzył, że choroby są powodowane naturalnie, a nie przez przesądy lub przekleństwo od bogów, jak powszechnie wierzono w tym czasie. To oddzielenie medycyny i religii było dość rewolucyjne jak na swoje czasy. Hipokrates uważał, że leczenie chorób polega na korygowaniu czynników środowiskowych, takich jak dieta i nawyki życiowe.
Innym znaczącym wkładem Hipokratesa była przysięga Hipokratesa. Przysięga jest kodeksem postępowania podjętym przez ówczesnych lekarzy w celu:
1) Szanuj swoich nauczycieli,
2) Swobodnie przekazuj swoją wiedzę każdemu, kto chciałby się od nich
uczyć,
3) Pomagaj i nie krzywdź innym ludziom
Dziś lekarze z całego świata używają odmian przysięgi Hipokratesa.
Rewers przedstawia szczegółowy posąg Hipokratesa, trzymającego zwój ze starożytną grecką wersją przysięgi Hipokratesa. W prawej ręce trzyma Laskę Uzdrawiania znaną jako Kaduceusz. Kaduceusz jest reprezentowany przez zwiniętego węża. Wąż, ze swoją zdolnością do zrzucania skóry, był uważany przez Greków za symbol odnowy.
Starożytny grecki lekarz HIPOKRATES Z KOS
Medal – Portugalia
Metal: tombak złocony
Wymiary: 64 x 86 mm
Waga: 208 g
Rzeźbiarz: A. Candido
Rok wydania: 1979
Numer medalu – 333/400
Hipokrates wywarł ogromny wpływ na rozwój medycyny. Jego pisma jeszcze długi czas krążyły po Grecji.
Hipokrates opierał założenia patologii na istnieniu w ustroju 4 podstawowych cieczy, czyli soków (patologia humoralna): krwi, śluzu, żółci, czarnej żółci (prawdopodobnie krew żylna). Według Hipokratesa, zachowanie równowagi w organizmie między tymi czterema podstawowymi cieczami warunkowało stan zdrowia, a zaburzenia w niej powodowały choroby, których przebieg tłumaczył teorią kryzysów oraz przełomów.
Za podstawową zasdę leczenia uważał pomaganie naturze w poradzeniu sobie z chorobą, podtrzymywanie sił chorego oraz pomoc w wydaleniu szkodliwych cieczy (np. przez wywoływanie wymiotów czy upuszczanie krwi).
Perski filozof, islamski naukowiec, doktor Avicena – brązowy medal - plakieta autora Cabral Antunes. Rozmiar 68x83 mm, 9 mm grubości. Waga: 292 g. Wydany na okoliczność rocznicy 1000-lecia przybycia Awicenny do Portugalii.
Rewers przedstawia scenę ukazującą Awicennę w otoczeniu uczniów,
Jego najsłynniejsze dzieła to Księga uzdrowienia, obszerna encyklopedia filozoficzna i naukowa oraz Kanon medycyny, który był standardowym tekstem medycznym na wielu średniowiecznych uniwersytetach i wciąż jest powszechnie uważana za wartościowe źródło w studiach medycznych.
Był autorem 450 książek z szerokiego zakresu wiedzy, z których wiele traktowało na tematy filozoficzne i medyczne. Nazywany był często „ojcem nowoczesnej medycyny”, nazwano go też „najsłynniejszym uczonym islamu i jednym z najsłynniejszych uczonych wszech czasów wśród wszystkich narodów świata”.
Avicenna, był uważany za jednego z najznaczniejszych lekarzy, astronomów, myślicieli i pisarzy islamskiego Złotego Wieku, a także ojca nowoczesnej medycyny.
Ibn Sina (Avicenan) jako pierwszy wpadł na pomysł kwarantanny w celu zapobiegania rozprzestrzenianiu się chorób. Podejrzewał, że niektóre choroby roznoszą się poprzez mikroorganizmy; aby zapobiec zakażeniom między ludźmi, wymyślił metodę izolowania ich na 40 dni.
Transkei to kraj wydania znaczków pocztowych w 1991 roku pionierów medycyny, wydanych na kopercie FDC Pierwszego Dnia Obiegu.
Badania przeciwciał rozpoczęły się w 1890 roku, kiedy Emil von Behring i Shibasaburo Kitasato opisali aktywność przeciwciał przeciwko toksynom błonicy i tężca. Behring i Kitasato wysunęli teorię odporności humoralnej, proponując, że mediator w surowicy może reagować z obcym antygenem.
Emil Adolf von Behring – niemiecki bakteriolog, uważany za jednego z twórców immunologii, laureat pierwszej Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny w 1901 roku.
Shibasaburō Kitasato – japoński lekarz i bakteriolog. Pracując w Hongkongu w 1894 r., określił czynnik zakaźny dżumy, niemal równocześnie z Alexandre'm Yersinem.
Jean-Marie Camille Guérin – francuski bakteriolog, współtwórca (wraz z Albertem Calmette) BCG, szczepionki przeciw gruźlicy.
Léon Charles Albert Calmette – francuski lekarz, bakteriolog i immunolog. Opracował (wspólnie z Camille'em Guérin) szczepionkę BCG przeciwko gruźlicy, a także wynalazł surowicę przeciwko dżumie oraz jako pierwszy zastosował antytoksynę przeciwko jadowi węży.
John Franklin Enders – amerykański naukowiec, mikrobiolog, bakteriolog, w 1954 roku laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny za dokonanie odkrycia, że wirus polio namnaża się w tkankach zwierzęcych. Przyczyniło się to do stworzenia szczepionki przeciwko chorobie Heinego-Medina.
Jonas Edward Salk – wirusolog, wynalazca szczepionki przeciw grypie i twórca jednej ze szczepionek przeciw paraliżowi dziecięcemu (wirus polio).
Przestarzałość medyczna na banknotach fantazyjnych.
Urządzenie do wyciągania pocisków. Ekstraktor pocisków, XVI wiek, stal i mosiądz.
Chociaż próbowano usunąć pociski przypominające kule, gdy broń palna została wprowadzona do działań wojennych już w 1200 roku, ale tylko te znajdujące się w pobliżu powierzchni skóry mogły być leczone. Specjalne instrumenty do usuwania pocisków weszły do użytku dopiero na początku 1500 roku, gdy broń palna stawała się coraz bardziej wyrafinowana.
Wyciągi kulowe typu śrubowego, takie jak ten, mają pusty pręt, który można wydłużyć lub skrócić, obracając uchwyty. Instrument umieszcza się w ranie, a wydłuża się, aby przesunąć kulę, by ją usunąć.
Wiertarka dentystyczna obsługiwana kciukiem, wyprodukowana przez Jonathana W. Baxtera, datowana na około 1874 r. Służy do wiercenia zębów.
Medyczna piła do amputacji.
Piła ta była używana do amputacji (odcinania) rąk lub nóg ludzi. Ma około 500 lat. Nie było wtedy odpowiednich środków znieczulających (leków powodujących utratę przytomności) i skutecznych leków przeciwbólowych. W rezultacie chirurg musiał pracować bardzo szybko. Największym ryzykiem związanym z operacją w tamtych czasach była infekcja: zarazki wchodzące do organizmu mogły się szybko rozmnażać, a to może spowodować niewydolność narządów organizmu z powodu zagrażającego życiu stanu zwanego sepsą.
Kolekcja historii medycznej, Instytut Karla Sudhoffa, Lipsk. Zestaw wartości obejmujący palnik, lulek czarny i kadzidło, instrumenty dentystyczne, kleszcze, nóż i nożyce, wziernik i windy triploidalne
Lulek czarny i mak opiumowy – od rytuału do ruiny.
W cieniu ludzkiej ciekawości i cierpienia od wieków rosną rośliny, które obiecują ulgę, wizję, moc – ale niosą też zatracenie. Lulek czarny (Hyoscyamus niger) i mak opiumowy (Papaver somniferum) to dwie rośliny, które w różnych epokach i kulturach pełniły rolę leczniczą, rytualną, magiczną – i toksyczną. Obie były używane jako środki przeciwbólowe i halucynogenne, obie stały się narzędziem manipulacji, uzależnienia, a czasem śmierci.
Lulek czarny, obecny w dawnych zielnikach i opowieściach ludowych, był rośliną graniczną – między snem a śmiercią, między leczeniem a zatruciem. Mak opiumowy, z którego pozyskuje się morfinę i heroinę, stał się symbolem współczesnego kryzysu narkotykowego – globalnego, systemowego, tragicznego.
Dwa znaczki Narodów Zjednoczonych – z makiem i stylizowanymi dłońmi – przypominają, że walka z narkotykami to nie tylko kwestia prawa, ale także etyki, edukacji i empatii. W zestawieniu z historycznym motywem lulka czarnego, tworzą wizualny tryptyk ostrzegawczy: od rośliny rytualnej po globalne wyzwanie społeczne.
W świecie filatelistyki, gdzie każdy znaczek może być oknem do historii, idei lub ostrzeżenia, kampania Narodów Zjednoczonych przeciwko narkotykom przybrała formę wizualnej medytacji. Dwa znaczki — jeden anglojęzyczny, drugi francuski — nie tylko dokumentują globalny wysiłek w walce z uzależnieniem, lecz także zapraszają do głębszej refleksji nad źródłem, skutkiem i odpowiedzialnością.
Mak, z którego sączy się kropla, nie jest tu tylko rośliną. To symbol pokusy, bólu i przemiany — biologiczny początek substancji, które potrafią zarówno leczyć, jak i niszczyć. Dłonie, stylizowane geometrycznie, przypominają szkice medyczne, techniczne, może nawet duchowe. Czy są to ręce lekarza, ofiary, czy społeczeństwa próbującego zatrzymać to, co wymyka się kontroli?
Znaczek anglojęzyczny: „Control Narcotics” – 5c UNITED NATIONS
Czerwono-biała kolorystyka przywodzi na myśl alarm, ostrzeżenie, a także medyczne skojarzenia.
Mak z kroplą to jednoznaczne odniesienie do źródła opiatów — rośliny, z której pozyskuje się narkotyki.
Hasło „Control Narcotics” to apel o globalną kontrolę nad produkcją i dystrybucją narkotyków — nie tylko jako problem medyczny, ale społeczny i polityczny.
Użycie języka angielskiego wskazuje na uniwersalność przekazu, skierowanego do szerokiego grona odbiorców.
Znaczek francuskojęzyczny: „Échec aux stupéfiants” – 11c NATIONS UNIES
Zielone tło może symbolizować nadzieję, życie, lecz także roślinne źródło narkotyków.
Mak z wyraźnie zaznaczoną torebką nasienną to botaniczne odniesienie do opium.
Hasło „Échec aux stupéfiants” (dosł. „porażka narkotyków”) jest bardziej stanowcze niż angielskie „kontroluj” — to wezwanie do pokonania, wyeliminowania problemu.
Francuski język i wyższa wartość nominalna mogą wskazywać na inną grupę docelową lub etap kampanii.
10 Pf - Lulek, kadzielnica (XVI wiek). Rośliny z tego rodzaju, podobnie jak wiele innych psiankowatych, są silnie trujące, ale w przeszłości, zwłaszcza lulek czarny, były stosowane w medycynie (np. w starożytnej Asyrii używano lulka do uśmierzania bólu zęba) i jako narkotyk. W małych dawkach ułatwia zasypianie, w większych powoduje halucynacje, w tym wrażenie bycia pokrytym włosami na podobieństwo wilkołaka.
20 Pf - Pelikan, kozie łapki (stopy), szczypce do zębów (XVII wiek). Pierwsze wzmianki o pelikansach pochodzą z 1363 roku. W XVI wieku były głównym narzędziem ekstrakcji zębów. Nazwa pelikan wywodzi się od podobieństwa pazura do dzioba pelikana. Współczesna literatura ujawnia, że pelikan nawet przy sprawnym stosowaniu może skutkować poważnym skaleczeniem dziąseł, poważnym krwotokiem, a nawet złamaniem kości szczęki. Pozycja pacjenta była inna niż dzisiaj, umieszczano go na niskim siedzeniu z głową odchyloną do tyłu i mocno trzymaną między udami operatora. Pelikan działał, umieszczając pazur nad koroną zęba, który ma zostać usunięty i podpórką na zewnętrznym dziąśle. Naciśnięcie uchwytu wysunęło ząb. Wprowadzenie gwintu śrubowego umożliwiło ekstrakcję większej liczby zębów.
Kozie stopy - narzędzia wymagane do ekstrakcji zęba. To był bardzo niebezpieczny instrument. Poważne obrażenia podniebienia, dna jamy ustnej, języka lub policzka nie były rzadkością. Ponieważ jednak zwykła stopa nie mogła być dobrze używana z tylnymi zębami trzonowymi i lekko ślizgała się z przodu, firma GOERG próbowała zaradzić tym brakom, dając stopie haczyk, a mianowicie jeden instrument na zęby przednie, a drugi na zęby tylne. Mocując taką kozią stopę, haczyk chwyta ząb od tylnej strony i zapobiega ześlizgnięciu się instrumentu.
Szczypce do zębów (XVII wiek) były tak skonstruowane, że zamontowany wkręt pośrodku szczypiec wkręcano w chory ząb, aby łatwiej było go chwycić i wyciągnąć. I to wszystko bez żadnych srodków przeciwbólowych czy znieczuleń.
25 Pf - Szczypce do drutu do włosów (XVII wiek). Sznur do włosów (zwany także opaską ropy lub łacińskim setaceum) jest metodą leczenia chirurgicznego, której pierwsze zastosowanie jest nieokreślone i która była stosowana od XVI do XIX wieku w szczególności przeciwko chorobom oczu i epilepsji. Sznur do włosów był również często stosowany w leczeniu ciężkich zaburzeń psychicznych.
Kawałek skóry na szyi pacjenta został podniesiony włoskowatymi szczypcami. Przebijano przez to szpilkę do włosów za pomocą sznurka do włosów, sznurka wykonanego z jedwabiu, końskiego włosia, płótna lub podobnego materiału. Linia włosów pozostawała pod skórą przez kilka dni, czasem znacznie dłużej, aż do powstania ropy. To ropienie powinno przyczynić się do „wypływu złych soków”.
Przy tej formie leczenia istniało ryzyko rozwoju infekcji bakteryjnej lub przetoki.
35 Pf - Nóż do rzeźbienia w kamieniu (XVIII w), Nożyce do łamania (XVII w). Ten nóż był instrumentem medycznym, który osiągnął szczyt popularności pod koniec 1700 roku. Drobna, wklęsła krawędź tnąca, charakterystyczne sierpowe ostrze i zaokrąglona końcówka. W 1738 roku urodzony w Anglii chirurg, dr Samuel Sharp ze Guy's Hospital w Londynie, ujawnił silnie zakrzywiony, obosieczny nóż z ciężkim płaskim kręgosłupem i małą płetwą do krzywizny niedaleko rękojeści. Noże falciform były używane do końca 1780 roku, kiedy chirurdzy tacy jak Justus Christian von Loder (1753-1832), niemiecki anatom i chirurg, przenieśli uwagę na noże o prostszych krawędziach. Noże o prostych krawędziach umożliwiły głębsze i bardziej nachylone nacięcia w mięśniu od zewnętrznej strony kończyny i dały możliwość pozostawienia płatów skórnych w celu ochrony resztkowego kikuta przed infekcją i ułatwienia gojenia. Obiekty takie jak ten nóż falciform ilustrują zmiany w wiedzy medycznej w czasie kursu i uwidaczniają w formie materialnej, jak podejścia do amputacji rozwijały się w historii.
Znaczek pokazuje również nożyczki przepuklinowe (bruchschere). Litotom to nóż chirurgiczny stosowany podczas litotomii krocza do usuwania kamieni pęcherza moczowego. Instrument ma ukryte ostrze, które otwiera się po naciśnięciu dźwigni na rękojeści. Służy do poszerzenia rany krocza, litotom wprowadza się przez ranę krocza do pęcherza, ostrze jest otwierane, a litotom wycofywany; Powiększa to ranę na tyle, aby umożliwić przejście kleszczy w celu uchwycenia / usunięcia kamienia.
Litotomia krocza jest najstarszą operacją urologiczną i często mówi się, że jest najstarszą planową operacją. Opisy znajdują się w starożytnych pismach indyjskich i są wspomniane w przysiędze Hipokratesa.
50 Pf - Kleszcze (XVIII wiek), Wziernik (XVII wiek). Wynalezienie kleszczy położniczych stanowi istotny postęp techniczny w zarządzaniu porodem. W czasach, gdy nowa choroba, krzywica, stawała się coraz bardziej powszechna, kleszcze były mile widzianym wynalazkiem, ponieważ choroba często przynosiła ze sobą deformację miednicy, która u przyszłych matek utrudniała poród. Przed XVIII wiekiem kobiety rodziły w domu w asyście położnej i bliskich przyjaciółek. W XVIII wieku lekarze płci męskiej zastąpili położne, co niestety spowodowało wzrost liczby zgonów z powodu nadużywania i nadmiernego agresywnego używania kleszczy. Do połowy XIX wieku (kiedy odkryto środki znieczulające), poród odbywał się bez skutecznej ulgi w bólu.
Kleszcze były używane przede wszystkim przy trudnych porodach. Kleszcze mogły uniknąć niektórych zgonów niemowląt, gdy poprzednie podejścia (z udziałem haków i innych instrumentów) wydobywały je w częściach. W interesie zachowania tajemnicy kleszcze były przenoszone do sali porodowej w wyłożonym pudełku i były używane tylko wtedy, gdy wszyscy wyszli z pokoju, a matka miała zawiązane oczy.
Wziernik pochwy czy waginalny. Wzierniki były używane od tysięcy lat, aby umożliwić lekarzom lepsze widzenie i dostęp do obszaru pochwy (lub innych jam ciała) poprzez rozszerzenie po założeniu. Ten XVII-wieczny europejski przykład, który wydaje się wykorzystywać ruch korbowy do rozszerzenia, jest bardziej ozdobny i zastraszający niż większość. Innymi słowy wykorzystuje się pracę korbki do rozwierania.
85 Pf - Windy (XVII wiek). Używanie windy do usuwania np. kawałka kości z czaszki. Trepanacja jako procedura terapeutyczna lub magiczno-religijna sięga czasów neolitu, a trefiny (lub trepany) są często stosowane jako metoda uwalniania złych duchów od pacjenta. Przez wieki ta procedura chirurgiczna była nadal stosowana w leczeniu różnych objawów, od migreny po choroby psychiczne. Trepanowanie jest uważane za jedną z najwcześniejszych metod chirurgicznych łagodzących cierpienie osób z zaburzeniami psychicznymi. Instrumenty medyczne w Grecji i Rzymie potwierdziły, że chirurdzy kontynuowali praktyki perforacji czaszki między 25 r. p.n.e. a 216 r. n.e. XVI wiek wprowadził trefinę w stylu „statywu” do podnoszenia obniżonego pęknięcia czaszki. W czasach starożytnych były wiercone w osobie, która zachowywała się w sposób, który uważano za nienormalny, aby wypuścić to, co ludzie uważali za złe duchy.
Dowody sugerują również, że trepanacja była prymitywną operacją ratunkową po ranach głowy w celu usunięcia rozbitych kawałków kości z pękniętej czaszki i oczyszczenia krwi, która często gromadzi się pod czaszką po uderzeniu w głowę. Procedura ma poważne reperkusje, takie jak bezpośrednie lub pośrednie powikłania okołooperacyjne, które obejmują zwiększone uszkodzenie mózgu, infekcję, utratę krwi, krwotok i potencjalnie śmierć z powodu urazu, ponieważ osłona ochronna czaszki jest zagrożona.
W XVI wieku Fabricius ab Aquapendente wynalazł trójkątny instrument do wiercenia otworów w czaszce. (Był nauczycielem Harveya i odkrywcą zastawek żylnych.) Instrument miał trzy ramiona o różnych kształtach punktów. Każdy z końców można było przyłożyć do czaszki za pomocą pozostałych dwóch jako uchwytów. Nazwał go „tre fines” z łaciny dla trzech końców, które stały się trafine, a następnie trephine, a do 1656 roku było używane jako synonim trepan, jako termin dla starszego instrumentu. W innej wersji etymologii zupełnie inny trójkątny instrument do wiercenia w czaszce został wynaleziony w 1639 roku przez Johna Woodalla, londyńskiego chirurga, który również nazwał swój instrument tres fines, który stał się trefiną i ostatecznie synonimem trepana. Ogólnie rzecz biorąc, w czasach renesansu i później trepanacja była popularną operacją i wynaleziono wiele różnych instrumentów do jej wykonywania.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Edgar Douglas Adrian, Baron Adrian (1889 - 1977), brytyjski lekarz i fizjolog, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny w 1932 roku, za badania nad włóknami nerwów obwodowych, mechanizmem przewodzenia nerwów i funkcją węchową. Jest twórcą metody rejestrowania czynnościowych zmian elektrycznych w pojedynczych włóknach nerwowych. Przyczynił się do rozwoju elektroencefalografii i nauki o lokalizacji czynności w korze mózgowej. Jego badania nad tzw. rytmami Bergera przyczyniły się do rozwoju badań nad padaczką i lokalizowaniem uszkodzeń mózgu.
Rzadki Brązowy medal Portugalii z limitowanej edycji tylko 1000 sztuk. Numer egzemplarza 367-1000. Grawer Cabral Antunes. Średnica 80 mm. Waga 215,40 g.
Brązowy medal Otto Fritza Meyerhofa. Nobel w dziedzinie medycyny w 1922 roku. Otto Meyerhof 1884-1951. Grawer Cabral Antunes. Numer egzemplarza 38-1000. Średnica 8 cm.
Otto Meyerhof zajmował się przemianami energetycznymi i chemicznymi w tkankach, zwłaszcza w mięśniach. Odkrył zależność między zużyciem tlenu a wytwarzaniem kwasu mlekowego w mięśniach.
Medal August Krogh w 1920 roku nagroda Nobla w dziedzinie medycyny, fizjolog. Najważniejsze prace Krogha dotyczyły fizjologii oddychania i krążenia. Badał krążenie krwi w drobnych naczyniach oraz zaopatrzenie tkanek w krew, odkrył zależność produkcji energii od ilości pochłanianego przez organizm tlenu.
Średnica: 80 mm
Waga: 223g
Material: Brąz
Autor: Cabral Antunes
Numer na rancie: 398-1000
SZTUKA /MEDYCYNA/ „DOKTOR” XIX w. Obraz Luke'a Fildesa Brązowy medal Cabrala Antunesa/ Struktura molekularna diflunisalu/ MERK SHARP & DHOME. Ten medal upamiętnia Dr. Tsung-Ying Shena i jego odkrycie – strukturę molekularną diflunisalu. Na awersie znajduje się wygrawerowany portret badacza, obok którego widnieje wzór chemiczny substancji. Całość opatrzona jest portugalską inskrypcją opisującą zasługi Dr. Shena dla nauki („Struktura molekularna DIFLUNISALU – nowej substancji odkrytej przez Dr. T. Y. Shena, badacza z Merck Sharp & Dohme Research Laboratories.”).
Diflunisal to niesteroidowy lek przeciwzapalny stosowany głównie w leczeniu bólu i stanów zapalnych. Dr. Tsung-Ying Shen miał istotny wkład w jego odkrycie.
Sygnatura: „Cabral Antunes”
Średnica: 90 mm
Waga: 217 g
Awers: Doktor to obraz Luke'a Fildesa z 1891 r. przedstawiający wiktoriańskiego lekarza obserwującego krytyczny etap choroby dziecka, podczas gdy rodzice bezradnie patrzą z boku. Obraz ten został wykorzystany do przedstawienia wartości idealnego lekarza i niedoskonałości zawodu medycznego. Istnieją różne teorie dotyczące pochodzenia obrazu, ale najprawdopodobniej opiera się on na własnych doświadczeniach Fildesa związanych ze śmiercią jego syna. Krytycy zauważyli, że Fildes pominął powszechny sprzęt medyczny swojej epoki, aby skupić się na relacji między lekarzem a pacjentem.
Symbolika może być jeszcze bardziej znacząca – ukazując ideał lekarza jako człowieka pełnego troski, wiedzy i odpowiedzialności. Twórca medalu mógł chcieć podkreślić etyczne i humanistyczne wartości zawodu, zamiast skupiać się na naukowych aspektach medycyny.
Medal „Quadros Célebres de Medicina” przedstawia lekcję anatomii oraz pracę Dr. Tsung-Ying Shen. Urodzony w Pekinie, Chiny, w 1924 roku, Dr. Shen odkrył lek przeciwzapalny i przeciwbólowy SOLIDAC. Medal został zaprojektowany przez rzeźbiarza Cabrala Antunesa. Medal oddaje hołd pracy badawczej Dr. Shen oraz jego wkładowi w rozwój farmakologii.
Stop metalu: Brąz patynowany
Średnica: 90 mm
Waga: 282 g
Legenda awersu: Lekcja anatomii, przedstawia dramatyczną scenę sekcji zwłok, ukazując grupę uczonych w tradycyjnych strojach z epoki. Centralną postacią jest lekarz-anatom, który prowadzi demonstrację, trzymając narzędzie chirurgiczne i wskazując na preparowane ciało. Jego twarz wyraża skupienie i precyzję, a otaczający go uczniowie oraz kolegium naukowe obserwują z widocznym zainteresowaniem.
Każda postać została misternie wyrzeźbiona w reliefie, oddając różnorodne reakcje uczestników: od zadumy po dociekliwość. Detale odzieży, cieniowania oraz kompozycji nadają scenie realizm i głębię. Całość kompozycji jest inspirowana klasycznymi przedstawieniami medycznymi, w tym słynnym obrazem Rembrandta „Lekcja anatomii dr. Tulpa”, co podkreśla znaczenie nauki medycznej.
Medal oddaje hołd rozwijającej się wiedzy medycznej oraz jej znaczeniu w historii nauki. W epoce nowożytnej sekcje zwłok były kluczowym elementem edukacji lekarzy, a ich praktykowanie pozwalało na dogłębne zrozumienie anatomii człowieka. Tego rodzaju przedstawienia honorują dziedzictwo naukowe, podkreślając precyzję badań medycznych oraz ich wpływ na rozwój współczesnej medycyny.
Dr. Tsung-Ying Shen był amerykańskim profesorem i badaczem chemii medycznej, który zdobył liczne międzynarodowe wyróżnienia za swoje osiągnięcia naukowe.
Brązowy medal o średnicy 9 cm, projektant Cabral Antunes. Waga 265 g.
Rewers: Dr Lewis H. Sarett - amerykański chemik organiczny, który zsyntetyzował kortyzon, co skutkowało leczenie zapalenia kory nadnerczy. Medal przedstawia kluczowe informacje dotyczące odkrycia deksametazonu, istotnego leku o działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym. Schorzenie układu dokrewnego czyli zespołu objawów spowodowanych przewlekłym niedoborem hormonów produkowanych przez korę nadnerczy. Leczenie tej choroby zwanej Addisona polega na uzupełnianiu niedoborów hormonów produkowanych przez korę nadnerczy. Leki podaje się w określonych godzinach i dawkach symulując fizjologiczne, zależne od pory dnia, wydzielanie.
W górnej części medalu widnieje schemat struktury molekularnej deksametazonu, opatrzony podpisem „DEXAMETASONA (Estrutura molecular)”.
Medal zawiera inskrypcję upamiętniającą to wydarzenie:
„Junho de 1958 - O Dr. LEWIS H. SARETT, trabalhando nos Laboratórios de Pesquisa da MERCK SHARP & DOHME, descobre a DEXAMETASONA.” („Czerwiec 1958 – Dr Lewis H. Sarett, pracując w Laboratoriach Badawczych Merck Sharp & Dohme, odkrywa deksametazon.”)
Awers: Medal „DOENTE DE AMOR” to kunsztownie wykonane dzieło sztuki, inspirowane malarstwem Jana Steena, wybitnego niderlandzkiego artysty. Medal przedstawia scenę o głębokim emocjonalnym wydźwięku: postać siedząca na łóżku, sprawiająca wrażenie chorej, trzymana za rękę przez drugą osobę, co może symbolizować troskę, miłość i współczucie.
Na medalu znajduje się inskrypcja „DOENTE DE AMOR”, co w tłumaczeniu oznacza „Chory z miłości”, podkreślając romantyczny i dramatyczny charakter przedstawienia.
Bycie chorym z miłości to stan emocjonalny, który może mieć zarówno psychiczne, jak i fizyczne objawy. Choć nie jest to oficjalnie uznana choroba, wiele osób doświadcza intensywnych reakcji na miłosne uniesienia lub rozczarowania.
Miłosna melancholia może być pięknym, ale i trudnym doświadczeniem. Jeśli uczucia zaczynają negatywnie wpływać na codzienne funkcjonowanie, warto poszukać wsparcia u bliskich lub specjalisty.
Rewers: Badacz w laboratoriach, przedstawiający naukowca pracującego z szkłem laboratoryjnym, takim jak kolby i probówki. Medal zawiera strukturę molekularną Indometacyny – leku przeciwzapalnego. To nawiązanie do odkrycia tego związku chemicznego w laboratoriach badawczych Merck Sharp Dohme.
Tekst: Napis na medalu podkreśla znaczenie odkrycia i rolę laboratorium w opracowaniu leku: „Estrutura molecular da INDOMETACINA um anti-inflamatório descoberto nos Laboratórios de investigação da MERCK SHARP DOHME.” (Molekularna struktura indometacyny – leku przeciwzapalnego odkrytego w laboratoriach badawczych Merck Sharp Dohme).
Medal może być wyróżnieniem dla naukowców, pamiątką ważnego odkrycia farmaceutycznego lub symbolem doceniającym wkład badań w rozwój medycyny.
Stop metalu: Brąz patynowany.
Średnica: 90 mm.
Waga: 264 g
Rzeźbiarz: Cabral Antunes.
Awers medalu nawiązuje do jednego z najbardziej znanych dzieł Enrique Simoneta Lombardo – Anatomia serca (1890), czyli I miałem serce! lub Autopsja. Simonet, hiszpański malarz związany ze szkołą malarską w Maladze, stworzył to wielkoformatowe dzieło podczas pobytu w Rzymie. Jego praca, osadzona w tradycyjnym realizmie, porusza tematykę naukową i refleksję nad ludzką kondycją, jednocześnie rezygnując z idealizacji na rzecz surowego przedstawienia rzeczywistości.
Na obrazie Simoneta dominuje dramatyzm i naturalizm. Postać lekarza pochylającego się nad ciałem zwłok, trzymającego serce w dłoni, wywołuje silne emocje. W tle kompozycji zauważamy staranne wykorzystanie światła – technika ta pozostaje charakterystyczna dla całej twórczości Simoneta, wpływając na sposób, w jaki buduje on napięcie w swoich pracach. Lekarz, częściowo ukryty w cieniu, kontrastuje z ciepłym światłem padającym na ciało kobiety. Efekt ten wzmacnia wrażenie refleksyjnej powagi i podkreśla naukowy wymiar sceny.Serce, trzymane przez postać, jest nie tylko symbolem życia, ale także nauki, medycyny i odkryć anatomicznych.
Medal oddaje hołd Anatomii serca, przenosząc kompozycję na relief i utrwalając w metalu surowość oraz emocjonalną głębię dzieła Simoneta.
Medal może być upamiętnieniem badań nad anatomią serca, medycyną lub refleksją nad rolą lekarza jako badacza i odkrywcy ludzkiej natury.
Serce, trzymane przez postać, jest nie tylko symbolem życia, ale także nauki, medycyny i odkryć anatomicznych.
Medal, który również w swojej treści mówi o sercu
Medal „AO DOUTOR BARNARD E A SUA EQUIPA” został zaprojektowany przez portugalskiego medaliera M. Nogueirę.
Został wybity w Portugalii w 1968 roku, co odpowiada dacie widniejącej na rewersie. Wykonany jest z brązu i charakteryzuje się wysokim reliefem oraz starannym wykończeniem, co wskazuje na kunszt rzemieślniczy typowy dla portugalskich pracowni medalowych. Średnica 80 mm.
Awers medalu przedstawia inskrypcję: „AO DOUTOR BARNARD E A SUA EQUIPA” umieszczoną wzdłuż krawędzi. Jest to portugalski zwrot, który tłumaczy się na „Dla doktora Barnarda i jego zespołu”. Na dole widnieje także podpis - autora projektu medalu.
Medal upamiętniający dokonania dr. Christiaana Barnarda, słynnego południowoafrykańskiego chirurga, który w 1967 roku przeprowadził pierwszą udaną transplantację serca. Ten medal może być dedykowany jemu i zespołowi, który uczestniczył w tym przełomowym wydarzeniu medycznym.
Rewers medalu prezentuje ciekawy, symboliczny design:
Po lewej stronie widnieje otwarta dłoń, a obok niej zaciśnięta pięść - zestawienie tych dwóch gestów może symbolizować opiekę i siłę, albo współczucie i determinację.
Między nimi umieszczony jest pionowy pęd z liśćmi, co często interpretowane jest jako znak życia, nadziei, wzrostu - w kontekście medycyny może to odnosić się do nowego życia, jakie przynosi transplantacja.
U dołu widnieje rok: 1968 - czyli moment, w którym medal został wybity.
Zestawienie tych symboli tworzy bardzo silny przekaz humanizmu, postępu medycznego i odwagi.
Medal: PRZED OPERACJĄ Obraz Henri Gervexa
Doktor Péan nauczający swoich studentów w szpitalu Saint-Louis o swoim odkryciu zwężonych naczyń. Widać, jak grupa uczniów uważnie obserwuje, podczas gdy Péan demonstruje swoją metodę przy użyciu specjalnych narzędzi. Inscription na medalu odnosi się do techniki zwężania naczyń za pomocą pinset, co było znaczącym postępem w chirurgii.
Podwiązanie naczyń za pomocą kleszczy to technika stosowana w chirurgii do kontrolowania krwawienia i zamykania naczyń krwionośnych. Kleszcze hemostatyczne, takie jak kleszcze Peana, Kelly’ego czy Kocher’a, są zaprojektowane do zaciskania naczyń, co pozwala na ich skuteczne podwiązanie lub koagulację.
Kleszcze Peana, nazwane na cześć Doktora Jules-Émile Péan, mają prostą lub zakrzywioną końcówkę oraz mechanizm blokujący, który utrzymuje je w zaciśniętej pozycji. Dzięki temu chirurg może precyzyjnie kontrolować przepływ krwi i zapobiegać nadmiernemu krwawieniu podczas operacji.
Rzeźbiarz podpisany: A. Cândido 1982
Stop metalu: Brąz patynowany
Wymiary: 9 cm
Waga: 206 g
.
Doktor Jules-Émile Péan miał ogromny wpływ na rozwój współczesnej chirurgii dzięki swoim pionierskim technikom i wynalazkom. Jego najważniejsze osiągnięcia obejmują:
Zacisk Peana – skonstruował hemostatyczny zacisk chirurgiczny, który jest używany do dziś do tamowania krwawienia podczas operacji.
Pierwsza udana operacja usunięcia torbieli jajnika – w 1864 roku przeprowadził pionierski zabieg, który otworzył drogę do nowoczesnej chirurgii ginekologicznej.
Przezpochwowa histerektomia – w 1890 roku jako pierwszy wykonał ten zabieg u pacjentki chorej na raka macicy, co było przełomem w leczeniu nowotworów ginekologicznych.
Eksperymenty z artroplastyką – próbował przeprowadzić pierwszą całkowitą artroplastykę, czyli wymianę stawu, jednak wszczepiony implant musiał zostać usunięty z powodu zakażenia.
Jego innowacyjne podejście do chirurgii, zwłaszcza w zakresie kontroli krwawienia i operacji ginekologicznych, miało trwały wpływ na współczesne techniki operacyjne. Péan był również zwolennikiem higieny, choć nie zawsze zgadzał się z badaniami Pasteura. Jego wkład w rozwój narzędzi chirurgicznych i technik operacyjnych sprawił, że jego nazwisko jest wciąż obecne w medycynie.
Awers medalu przedstawia scenę związaną z odkryciami dotyczącymi leków moczopędnych. Widzimy wizerunek lekarza mierzącego ciśnienie tętnicze pacjentowi przy użyciu sfigmomanometru. Tekst na medalu odnosi się do kluczowych odkryć w dziedzinie diuretyków:
1963 – odkrycie hydrochlorotiazydu, jednego z pierwszych skutecznych leków moczopędnych.
1964 – odkrycie amilorydu, który działa oszczędzająco na potas.
1973 – wprowadzenie preparatu Moduretic, który łączy obie substancje, stosowany w leczeniu nadciśnienia i niewydolności serca.
Medal upamiętnia badania prowadzone w Laboratorium Badawczym M.S.D., które przyczyniły się do rozwoju terapii nadciśnienia i innych schorzeń układu krążenia.
Chlorotyczna dziewczyna. Medal Cabrala Antunesa . 90 mm. Odkrycie metylodopii.
Metylodopa to przełomowy lek stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, odkryty w 1951 roku przez dr. Gustava Steina i dr. Karla Pfistera, naukowców z laboratoriów badawczych Merck, Sharp & Dohme. Medal upamiętniający to odkrycie, przedstawiający ich portrety oraz strukturę molekularną metylodopy.
To odkrycie miało ogromne znaczenie w farmakologii, ponieważ metylodopa stała się jednym z pierwszych skutecznych leków na nadciśnienie, szczególnie stosowanym u kobiet w ciąży. Jest skuteczny i bezpieczny dla matki oraz płodu.
Awers: Na medalu widnieje napis „Z. NAPARIGA CLOROTICA” oraz dwie postacie w historycznych strojach. Jedna siedzi ze złożonymi rękami, a druga stoi, trzymając naczynie laboratoryjne. Na stole obok znajdują się różne przedmioty, w tym dzbanek i butelka.
Chlorosis, czyli „zielona choroba”, była dawniej stosowanym terminem na określenie niedokrwistości u młodych kobiet. Charakteryzowała się bladą, lekko zielonkawą cerą, osłabieniem i zawrotami głowy, często spowodowanymi niedoborem żelaza. W XVIII i XIX wieku uważano ją za chorobę typową dla „delikatnych panien” i próbowano leczyć dietą, żelazem oraz… poprawą warunków życia.
Brązowy medal /Alexander Fleming/ W 1945 roku nagroda Nobla w dziedzinie Medycyny, biolog i farmakolog. Odkrywca lizozymu i penicyliny. W 1922 r. odkrył, że w tkankach i wydzielinach ludzkiego ciała znajduje się substancja zdolna do rozpuszczania (lizy) niektórych bakterii. Ze względu na podobieństwo do enzymów nazwał ją lizozymem. Wyizolował też bakterię, która była wrażliwa na działanie lizozymu i nazwał ją Micrococcus lysodeikticus (później okazało się, że była to znana już wcześniej Micrococcus luteus). Odkrywca bakteriostatycznego działania pleśni pędzlaka, co doprowadziło do wyodrębnienia penicyliny. Antybiotyk ten stał się powszechnie stosowanym lekiem bakteriobójczym.
Pokazany na rewersie medalu symbol pielęgniarstwa składa się z kilku elementów i każdy ma swoje znaczenie. Lampa jest hołdem dla Florence Nightingale, która poprzez swoje czyny czuwała nad zdrowiem swoich pacjentów, niosąc światło i nadzieję na uzdrowienie. Wąż oznacza tu alchemię wraz z krzyżem symbolizuje naukę.
Autor: Armindo Viseu
Wymiar: 70mm
Waga: 158 gram
Nr medalu: 499/500
ALEXANDER FLEMING
Medal – Portugalia
Metal: tombak patynowany
Wymiary: 65 x 85 mm
Waga: 186 g
Rzeźbiarz: A. Candido
Rok wydania: 1982
Numer medalu – 334/400
Napisał wiele artykułów z zakresu bakteriologii, immunologii i chemioterapii.
Znaczenie jego pracy zostało docenione poprzez umieszczenie 19 listopada 1999 roku tablicy International Historic Chemical Landmark w Alexander Fleming Laboratory Museum w Londynie.
Krater Fleminga na Księżycu został nazwany na cześć Alexandra Fleminga i szkockiej astronom Williaminy Fleming.
W połowie 2009 roku Fleming został upamiętniony na nowej serii banknotów wyemitowanych przez Clydesdale Bank; Jego wizerunek widnieje na nowej emisji banknotów o nominale 5 funtów.
Koperta okolicznościowa z Wysp Owczych, wydana 6 czerwca 1983 roku przez Postverk Føroya, to filatelistyczny hołd dla nauki — list z północy, który łączy pamięć, wdzięczność i europejską wspólnotę.
Widnieją na niej dwa znaczki z serii CEPT „EUROPA”:
• FØROYAR 250 — przedstawia Nielsa R. Finsena, farerskiego laureata Nagrody Nobla, pioniera fototerapii. Obok jego portretu widnieje aparatura naukowa — jakby narzędzia światła i uzdrowienia.
• FØROYAR 400 — ukazuje Sir Alexandra Fleminga, odkrywcę penicyliny, z elementami laboratorium — symbolem cichej rewolucji w leczeniu.
Oba znaczki opatrzone są emblematem CEPT — znakiem europejskiej współpracy i wspólnego dziedzictwa.
Stempel z Tórshavn, datowany na „ÚTGÁVUDAGIN – 6.6.1983”, to pieczęć dnia wydania — jakby momentu, w którym nauka została uhonorowana znakiem pocztowym.
W lewym dolnym rogu koperty widnieje napis „CEPT 1983” z logo — prosty, ale uroczysty podpis pod tym filatelistycznym listem wdzięczności.
Może parę słów o Nielsie Rybergu Finsenie (1860–1904) był pionierem fototerapii i jedynym laureatem Nagrody Nobla pochodzącym z Wysp Owczych. Jego prace nad leczniczym działaniem światła przyniosły przełom w medycynie i duchowe światło dla cierpiących.
Urodzony 15 grudnia 1860 roku w Tórshavn, Finsen był synem islandzkiego prefekta Wysp Owczych. Choć w młodości uznawano go za „pozbawionego energii”, jego droga prowadziła przez Reykjavik i Kopenhagę, gdzie ukończył medycynę w 1891 roku.
W 1896 roku założył Instytut Światłolecznictwa w Kopenhadze, koncentrując się na leczeniu chorób skóry, zwłaszcza tocznia, za pomocą skoncentrowanego światła słonecznego i sztucznego. Jego metoda była rewolucyjna — nie tylko medycznie, ale i symbolicznie: światło jako ratunek, jako łaska.
W 1903 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny „za jego wkład w leczenie chorób, szczególnie tocznia, za pomocą skoncentrowanego światła”. Zmarł rok później, 24 września 1904 roku, w wieku zaledwie 43 lat.
4 charytatywne znaczki pocztowe, wydane w Republice Federalnej Niemiec w 1956 roku.
Jest to kontynuacja wielu emisji z cyklu „Słudzy Ludzkości", zaś ten zestaw jest poświęcony opiece nad dzieckiem.
Na drugim znaczku przedstawiono portret węgierskiego lekarza o imieniu Ignaz Philipp Semmelweis (węg. Ignác Fülöp Semmelweis: 1818-1865), który położył podwaliny pod nową gałąź medycyny – antyseptykę - zajmującą się kwestią niszczenia drobnoustrojów poprzez odkażanie. Zastosowana przez niego dezynfekcja rąk przed badaniem kobiet po porodzie spowodowała radykalne zmniejszenie się wśród nich śmiertelności na gorączkę połogową, która wówczas była zmorą szpitali położniczych.
Część dochodów ze sprzedaży tych walorów była przeznaczona na wsparcie różnych organizacji charytatywnych.
 |
 |
 |
 |
Ignaza Semmelweis możemy zobaczyć również na innym znaczku, na serii ktorej przedstawiono pionierów medycyny w różnych dziedzinach i w różnych zakątkach świata, okolicznościowe znaczki pocztowe wydane w Transkei w 1992 roku, a są to kolejno:
Thomas Huckle Weller (1915-2008) – amerykański naukowiec, lekarz pediatra, bakteriolog i wirusolog, uhonorowany w 1954 roku Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny za dokonanie odkrycia, że wirus polio namnaża się w tkankach, co przyczyniło się to do stworzenia szczepionki przeciwko chorobie Heinego-Medina (polio);
Ignaz Philipp Semmelweis (1818-1865) – lekarz pochodzący z rodziny węgierskich Niemców, który położył podwaliny pod nową gałąź medycyny – antyseptykę, która zajmuje się kwestią niszczenia drobnoustrojów poprzez odkażanie; zastosowana przez niego dezynfekcja rąk przed badaniem kobiet po porodzie spowodowała radykalne zmniejszenie się wśród nich śmiertelności na gorączkę połogową, która wówczas była zmorą szpitali położniczych;
Sir James Young Simpson (1811-1870) - szkocki położnik, który jako pierwszy lekarz zademonstrował właściwości znieczulające chloroformu na ludziach i przyczynił się do spopularyzowania jego zastosowania w medycynie;
René Théophile Hyacinthe Laennec (1781-1826) – francuski lekarz, wynalazca stetoskopu; w 1819 opublikował dzieło „O osłuchiwaniu”, poświęcone nowemu wówczas rodzajowi diagnostyki medycznej (wprowadził drewnianą słuchawkę służącą do osłuchiwania płuc i serca).
 |
 |
 |
 |
Kolejna seria przedstawia innych pionierów medycyny w różnych dziedzinach i w różnych zakątkach świata, znaczki wydane w Transkei w 1982 roku, a są to kolejno:
Hipokrates (ok. 460 p.n.e. - ok. 377 p.n.e.) – lekarz grecki, jeden z prekursorów współczesnej medycyny, obdarzony przydomkiem „ojca medycyny”; Więcej uwagi poświęciłem temu lekarzowi w powyższych numizmatach, ze względu na jego duże zasługi w medycynie.
Antoni van Leeuwenhoek (1632-1723) – holenderski urzędnik miejski, przedsiębiorca i przyrodnik (bez formalnego wykształcenia uniwersyteckiego), nazywany ojcem mikrobiologii; prawdopodobnie pierwszy człowiek, który zobaczył mikroorganizmy, w tym bakterie;
William Harvey (1578-1657) – angielski lekarz i biolog, który odkrył, że serce działa jak pompa ssąco-tłocząca i powoduje nieustające krążenie krwi w naczyniach, z którymi tworzy układ zamknięty;
Joseph Lister (1827-1912) – brytyjski chirurg, inicjator antyseptyki, który na podstawie wyników licznych i długotrwałych prób opracował „system leczenia antyseptycznego”, polegającego na skrupulatnej dezynfekcji kwasem karbolowym rąk, narzędzi, nici chirurgicznych oraz opatrunków.
 |
 |
 |
 |
I kolejni pionierzy medycyny w różnych dziedzinach i w różnych zakątkach świata, przedstawionych na okolicznościowych znaczkach pocztowych wydanych w Transkei w 1985 roku. a są to kolejno:
Andreas Vesalius, Wesaliusz (1514-1564) – flamandzki uczony, twórca nowożytnej anatomii; jako jeden z pierwszych odważył się na dokładne zbadanie zwłok ludzkich, wykazując przy tym liczne błędy w dziełach Galena, które były wynikiem nieuzasadnionego, a bezwzględnego przenoszenia stosunków anatomicznych panujących u zwierząt na organizację ciała ludzkiego; Temu lekarzowi również poświęciłem więcej uwagi w powyższej części artykułu, ze względu na jego duże zasługi w medycynie.
Marcello Malpighi (1628-1694) – włoski lekarz i biolog, który jest twórcą anatomii mikroskopowej; opisał krwinki czerwone, naczynia włosowate, strukturę tkanki płucnej oraz budowę owadów;
François Magendie (1783-1855) – francuski fizjolog, jeden z pionierów fizjologii i patofizjologii; dokonał znaczących odkryć związanych z fizjologią mózgu dzięki rozwinięciu techniki wiwisekcyjnej;
William Stewart Halsted (1852-1922) – amerykański chirurg, zwany ojcem amerykańskiej chirurgii, który stworzył podstawy nowoczesnej chirurgii onkologicznej.
 |
 |
 |
 |
25 lat Niemieckiej Organizacji Pomocy Trędowatym - Lekarz leczący trędowatego pacjenta.
Niemiecka Leprous-Hilfswerk e. V. została założona w 1957 roku i pierwotnie miała na celu wspieranie praktyki w Etiopii. Wraz z rozszerzeniem pomocy dla trędowatych na inne kraje rozpoczął się rozwój, który sprawił, że Niemiecka Organizacja Pomocy Trędowatym w ciągu 5 lat stała się największą tego typu organizacją.
Trąd jest jedną z najstarszych znanych chorób, wywoływaną przez chorobę odkrytą w 1873 roku przez norweskiego lekarza dr. Gerharda A. Hansena, który odkrył Mycobacterium leprae.
Trąd był powszechny w Europie aż do końca średniowiecza. Dziś występuje niemal wyłącznie w tzw. krajach rozwijających się; Powszechnie przyjmuje się, że ubóstwo, niedożywienie, zła higiena i nieodpowiednie warunki mieszkaniowe sprzyjają rozprzestrzenianiu się tej choroby.
Od 1943 roku dostępny jest skuteczny i niedrogi preparat sulfonowy do leczenia trądu; Niemniej jednak przyjmuje się, że z 15 do 20 milionów trędowatych na świecie zarejestrowanych jest zaledwie 3,5 miliona.
Trąd (lepra, choroba Hansena) to przewlekła choroba zakaźna wywołaną przez prątki Mycobacterium leprae, bakterię odkrytą w 1873 roku przez norweskiego naukowca.
Znaczek wydany z okazji Międzynarodowego Roku Trądu. Walor pokazuje symbolikę w najlepszym na świecie wydaniu - wydaniu afrykańskim.
Znaczek upamiętniający 75. rocznicę śmierci Gerharda Hansena, odkrywcy prątka trądu, oraz 10. rocznicę śmierci Raoula Follereau, francuskiego podróżnika.
MADAGASKAR 1966 - XIII Światowy Dzień Trędowatego. Motyw znaczka: 2 rogi zebu (w Indiach zebu otaczane jest kultem, ma specjalny status jako święta krowa) i 2 ręce trędowatych wyciągnięte w stronę czerwonego krzyża, symbol miłosierdzia i hojności).
Na Madagaskarze istnieje Program Zwalczania Trądu, który jest stosunkowo mało znany ogółowi społeczeństwa.
Trąd to człowiek, który cierpi i rozpacza. Jaki jest pożytek z wyrwania go od trądu, jeśli w naszych sercach pozostaje on trędowaty? Dlatego walka z trądem toczy się na dwóch frontach. Chodzi o to, by leczyć chorych, by nie byli zaraźliwi. Ale jest to również kwestia wyleczenia zdrowych z absurdalnego, a czasem zbrodniczego strachu, jaki odczuwają przed tą chorobą i tymi, którzy na nią cierpią.
W 1964 roku Belgia wydała trzy znaczki pocztowe upamiętniające Światowy Dzień Trądu (Journée Mondiale des Lépreux / Werelddag voor de Melaatsen). Seria ta stanowi wyjątkowy hołd dla nauki, humanitaryzmu i duchowego poświęcenia w walce z jedną z najstarszych chorób zakaźnych świata.
Każdy znaczek niesie inny wymiar walki z trądem — razem ukazują pełne spektrum ludzkiego zaangażowania: rozum, serce i duszę.
Ta filatelistyczna trylogia tworzy spójną narrację:
Od naukowego odkrycia (Hansen),
Przez społeczne wsparcie i leczenie (społeczność chorych),
Po duchowe oddanie i misję (Ojciec Damian).
D.G.H.A. Hansen (1841–1912) – 1F
Motyw: Portret norweskiego lekarza Gerharda Armauera Hansena, odkrywcy bakterii Mycobacterium leprae, odpowiedzialnej za trąd.
Tło: Laboratorium z aparaturą naukową, podkreślające medyczny aspekt walki z chorobą.
Przekaz: Początek drogi – naukowe zrozumienie choroby jako fundament leczenia i profilaktyki.
Społeczność chorych – 2F
Motyw: Grupa ludzi idących ścieżką wśród drzew i budynków, prawdopodobnie ośrodek leczenia lub wspólnota osób dotkniętych trądem.
Symbol: Stylizowana postać z rozpostartymi ramionami (inspirowana „Człowiekiem witruwiańskim”), symbolizująca zdrowie, godność i człowieczeństwo.
Przekaz: Leczenie to nie tylko medycyna, ale też integracja, empatia i społeczna odpowiedzialność.
Ojciec Damian (1840–1889) – 5F
Motyw: Portret belgijskiego misjonarza, Ojca Damiana, który poświęcił życie opiece nad chorymi na trąd w kolonii Kalaupapa na Hawajach.
Tło: Tropikalny krajobraz z palmami, nawiązujący do miejsca jego działalności.
Przekaz: Duchowe poświęcenie, miłość bliźniego i bezinteresowna pomoc jako najwyższa forma walki z cierpieniem.
W skrócie przedstawia to tabela:
Medal / William Harvey / Doktor. Anatomia/ Serce/ Krążenie ogólnoustrojowe/ Lekarz angielski. Ojciec Fizjologii.
Waga - 207 g
Wymiary - 6,5 x 8,5 cm
Kraj – Portugalia
Numer medalu – 327/400
Rzeźbiarz (sygnowany) - „A. Cândido 1981”
Materiał - tombak patynowany
Jako pierwszy uznał pełne krążenie krwi w ludzkim ciele i dostarczył eksperymentów i argumentów na poparcie tej idei. Harvey żył w czasie europejskiego polowania na czarownice. Był zamieszany w jedną ze spraw, w 1634 roku, i musiał przesłuchać cztery kobiety oskarżone o czary. W czasach, gdy wiara w czarownice była powszechna, a zaprzeczanie ich istnieniu było herezją, bardzo łatwo byłoby zinterpretować każde podejrzane zachowanie lub znak na ciele jako pozytywny dowód czarów. Duża w tym zasługa Harveya, że potraktował sprawę z otwartym umysłem i był gotów rozważyć naukowe wyjaśnienia dowodów rzekomo wskazujących na czary. Domniemane czarownice okazały się niewinne.
Główny eksperyment Harveya dotyczył ilości krwi przepływającej przez serce. Oszacował objętość komór, ich skuteczność w wydalaniu krwi oraz liczbę uderzeń serca na minutę.
Harvey spędził większość swojej kariery pracując nad naturą reprodukcji u zwierząt. Pracował nad kurczętami jako przykładem rozmnażania jajorodnego, w którym rozwój embrionalny zachodzi w jajach wyklutych poza ciałem matki, oraz nad jeleniami jako przykładem rozmnażania żyworodnego, w którym rozwój embrionalny zachodzi w ciele matki, w wyniku czego rodzą się żywe młode.
Medycyna/ Psychoanaliza. Założyciel austriackiej neurologii SIGMUND FREUD
Waga - 210 g,
Wymiary - 6,4 x 8,4 cm.
Kraj - Portugalia.
Numer medalu - 145/400
Podpis rzeźbiarza: A. Cândido 1982
Materiał - tombak patynowany
Wiedeński neurolog Zygmunt Freud był twórcą psychoanalizy. eksperymentował z terapiami, w tym kokainą i hipnozą. Opracował nową metodę, którą nazwał psychoanalizą, a jego przekonujące i kontrowersyjne idee przyciągnęły zwolenników w środowisku medycznym i poza nim.
Lekarz angielski THOMAS SYDENHAM. Obserwacje medyczne / „Angielski Hipokrates”
Waga - 204 g,
Wymiary - 6,4 x 8,4 cm.
Kraj - Portugalia.
Numer medalu - 334/400
Podpis rzeźbiarza: A. Cândido 1981
Materiał - tombak patynowany
W swojej praktyce lekarskiej oddzielił szkarlatynę od odry, spopularyzował stosowanie jezuickiej kory (chinina) w leczeniu gorączki i ożywił praktykę obserwacji Hipokratesa (a więc przede wszystkim obserwacja, doświadczenie, a następnie intelektualna refleksja, która pomagała wyciągać wnioski z nagromadzonej wiedzy).
Andreas Vesalius (1514-1564), czasami określany w literaturze portugalskiej jako Andre Vesalius, był belgijskim lekarzem, uważanym za „ojca nowoczesnej anatomii”. Był autorem publikacji „De Humani Corporis Fabrica”, atlasu anatomii wydanego w 1543 roku.
Metal: tombak patynowany
Wymiary: 64x83 mm
Waga: 209 g
Rzeźbiarz: A. Candido
Rok wydania: 1981
Numer medalu – 380/400
Awers: Vesalius 1514-1564 (A. Candido 1981)
Rewers: DE HUMANI CORPORIS FABRICA OJCIEC WSPÓŁCZESNEJ ANATOMII (MEDAGLIS LD)
Od czasów starożytnych odkryto bardzo niewiele na temat anatomii i fizjoligii, których odkrycia opierały się na sekcji zwierząt. Brak praktycznych zajęć z anatomii na Uniwersytecie Paryskim doprowadził w końcu Vesaliusza, podobnie jak Michała Anioła, do częstych wizzyt na cmentarzach w poszukiwaniu kości straconych przestępców i ofiar dżumy.
Medal - LAENNEC 1781-1826 WYNALAZCA STETOSKOPU/ Francuski lekarz RENÉ LAENNEC stetoskopu używał w leczeniu schorzeń klatki piersiowej, a który to ułatwiał diagnozę.
Metal: tombak patynowany
Wymiary: 8,5 x 6,5cm
Waga: 191 g
Rzeźbiarz: A. Candido
Numer medalu – 52/400
RENÉ LAENNEC wynalazł stetoskop w 1819 roku podczas pracy w szpitalu Neckera. Odnosi się to do jego pomysłu użycia instrumentu lub mediatora do usłyszenia dżwięków wewnątrz ludzkiego ciała.
Prekursor lekarzy wojskowych, zorganizował na dużą skalę pomoc medyczną dla rannych żołnierzy Napoleona na i po bitwie (nie tylko dla oficerów, ale i dla wszystkich żołnierzy).
EGAS MONIZ - LEUKOTOMIA/ MÓZG/ 1949 Nagroda Nobla, neurolog
Metal: tombak patynowany
Wymiary: 64 x 84 mm
Waga: 211 g
Rzeźbiarz: A. Candido
Rok wydania: 1982
Numer medalu – 145/400
Egas Moniz jest pierwszym i jak dotąd jedynym Portugalczykiem, który otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny. Posiadając wszechstronne umiejętności, ducha misji i zaangażowania, był wyjątkową i nieuniknioną postacią w portugalskiej neurologii i neurochirurgii.
W czerwcu 1927 roku, po starannych i długotrwałych badaniach eksperymentalnych, wykonał pierwszą angiografię mózgu u człowieka. Wstrzykując nieprzezroczystą substancję rentgenowską do tętnicy szyjnej, był w stanie uwidocznić naczynia krwionośne w mózgu. Proces ten pozwolił mu uzyskać obraz wewnątrzczaszkowych naczyń krwionośnych na kliszach radiograficznych; Był to niezwykły krok naprzód w postępie chirurgii mózgu. Dzięki tej metodzie zaczęto lokalizować guzy i krwiaki, ułatwiając interwencje medyczne.
W 1950 roku wzniosły pomnik w centrum miasta Avanca, oddając w ten sposób hołd „człowiekowi i mędrcowi” – jak czytamy na odwrocie cokołu; Pod rzeźbą z brązu, która wyszła spod ręki geniusza dr Davida Cristo, wyryto następujące zdanie: „Tu ujrzało nowe światło ludzkości”
CLAUDE BERNARD 1813 – 1878. ENDOKRYNKOLOGIA/ Francuski fizjolog
Metal: tombak patynowany
Wymiary: 64 x 84 mm
Waga: 200 g
Rzeźbiarz: A. Candido
Rok wydania: 1981
Numer medalu – 334/400
Bernard Claude badał wątrobę, odkrywając glikogen i ustalił, że większość procesu trawienia zachodzi w jelicie cienkim, a nie w żołądku. Wykazał, że hemoglobina przenosi tlen w czerwonych krwinkach i wykazał, w jaki sposób zatrucie tlenkiem węgla zaburza ten proces. Kiedy Bernard zmarł w 1878 roku, rząd francuski zorganizował jego pogrzeb, czyniąc go pierwszym francuskim naukowcem, który został uhonorowany w ten sposób.
Plakietka Iwan Pawłow 1849-1938. Nagroda Nobla w dziedzinie medycyny w 1904 roku za badania nad fizjologią trawienia.
Medal – Portugalia
Metal: tombak patynowany
Wymiary: 64 x 84 mm
Waga: 203 g
Rzeźbiarz: A. Candido
Rok wydania: 1982
Numer medalu – 235/400
Pawłow od 1877 roku zajmował się fizjologią trawienia. Jako pracownik naukowy Cesarskiego Instytutu Medycyny Doświadczalnej prowadził badania nad znaczeniem wątroby dla procesów trawiennych i jej roli w detoksykacji organizmu. W aspekcie finansowym to sam Nobel jako hojny sponsor przyczynił się do światowego sukcesu Pawłowa. Sfinansował bowiem budowę nowoczesnej specjalistycznej kliniki chirurgicznej dla badanych zwierząt w Instytucie, w którym zatrudniony był przyszły noblista. Alfred Nobel związany był z Rosją, a w szczególności z Petersburgiem od trzech pokoleń. Ponadto podzielał Pawłowskie zainteresowania fizjologią.
Pawłow w swoich pracach badawczych szukał odpowiedzi na pytania: dlaczego w różnych fazach trawienia wydzielana jest różna ilość soku? Dlaczego soki trawienne różnią się co do jakości oraz ilości? W jaki sposób organizm korzysta z nich celem strawienia pokarmu? W swojej praktyce stosował metodę operacyjną na psach, a także eksperymenty z pozornym karmieniem zwierzęcia.
Piękny antyczny medal z brązu lekarza E. Jennera, ojca immunologii.
Medal – Portugalia
Metal: tombak złocony
Wymiary: 65 x 84 mm
Waga: 249 g
Rzeźbiarz: A. Candido
Rok wydania: 1981
Numer medalu – 333/400
Doktor Edward Jenner stworzył pierwszą na świecie skuteczną szczepionkę. Odkrył, że ludzie zarażeni ospą krowią są odporni na ospę prawdziwą. W maju 1796 roku angielski lekarz Edward Jenner rozwija to odkrycie i zaszczepia 8-letniego Jamesa Phippsa materią pobraną z rany ospy krowiej na dłoni dojarki.
Był angielskim lekarzem i naukowcem, był również pionierem koncepcji szczepionek i stworzył szczepionkę przeciwko ospie, pierwszą na świecie szczepionkę. Terminy szczepionka i szczepienie pochodzą od Variolae vaccinae („krosty krowy”), terminu wymyślonego przez Jennera w celu określenia ospy krowiej. Użył go w 1798 r. w tytule swojego dochodzenia w sprawie szczepionki Variolae znanej jako ospa krowia, w którym opisał ochronne działanie ospy krowiej przeciwko ospie prawdziwej.
Na Zachodzie Jenner jest często nazywany „ojcem immunologii”, a jego praca podobno ocaliła „więcej istnień ludzkich niż jakikolwiek inny człowiek”. W czasach Jennera ospa prawdziwa zabiła około 10% światowej populacji, a w miastach, w których infekcja rozprzestrzeniała się łatwiej, aż do 20%. W 1821 roku został mianowany lekarzem króla Jerzego IV, a także burmistrzem Berkeley. Był członkiem Towarzystwa Królewskiego. W dziedzinie zoologii był jednym z pierwszych współczesnych uczonych, który opisał pasożytnictwo lęgowe kukułki (również Arystoteles odnotował to zachowanie w swojej Historii zwierząt). W 2002 roku Jenner znalazł się na liście 100 największych Brytyjczyków prowadzonej przez BBC.
Pasteur Louis - francuski chemik i mikrobiolog, twórca podstaw mikrobiologii i immunologii.
1857–68 wykazał, że fermentacje są wywoływane przez drobnoustroje, dokonał pasteryzacji
1865 rozpoczął badania nad chorobami zakaźnymi
1880 wprowadził szczepienia ochronne przeciw cholerze drobiu
1881 szczepienia ochronne przeciw wąglikowi
1883 szczepienia ochronne przeciw różycy świń
1885 stworzył szczepionkę przeciw wściekliźnie
1888 zastosował pałeczki rzekomodurowe do zwalczania plagi królików
Rozległość zainteresowań, zdolność formułowania śmiałych uogólnień oraz pomysłowość w rozwiązywaniu problemów technicznych zapewniły Pasteurowi wyjątkową pozycję w nauce, a wyniki jego badań miały doniosłe znaczenie praktyczne, przynosząc rolnictwu i przemysłowi istotne korzyści gospodarcze.
20 lira Ludwik Pasteur z serii monet: Nauka dla ludzkości.
Awers: Herb San Marino z dodanymi murami miejskimi.
Napis: REPUBBLICA DI SAN MARINO LIBERTAS
Autorowi zależało na przedstawieniu miasta otoczonego i chronionego solidnymi murami o wyraźnym układzie Są one otoczone z przodu, rozciągając się na boki, aż łączą się z tyłu. Nad innymi budynkami rozciąga się obecność trzech wież zwieńczonych piórami. Legenda REPUBLIKA SAN MARINO otacza monetę u góry, a na podstawie widnieje motto LIBERTAS - Wolność.
Rewers: Popiersie Pasteura zwrócone w stronę twarzy, flankowane aparaturą laboratoryjną i wartością. W centralnej części znajduje się portret słynnego chemika i mikrobiologa Ludwika Pasteura. Na prawo od niego znajduje się napis o nominale 20 lirów: "L. 20" i mennica rzymska: "R". Na dole znajduje się rok wybicia: "1984". Wzdłuż łuku lewego brzegu monety w 2 liniach znajdują się inicjały artystów: "E.MANFRINI" - Enrico Manfrini i "GROSSI" - Sergio Grossi.
Louis Pasteur francuski chemik i biolog, którego odkrycia zapoczątkowały nową erę w opiece nad chorób zakaźnych.
Grawer: Sergio Grossi
Projektant: Enrico Manfrini
Medycyna naturalna, inaczej medycyna niekonwencjonalna, to naturalne metody leczenia chorego, oparte na naturalnych składnikach. To również metody i praktyki, które mają działanie lecznicze, ale ich działania nie są potwierdzone badaniami naukowymi. Zazwyczaj są one akceptowane i oparte na twierdzeniach zgodnych z podstawową wiedzą medyczną oraz przyrodniczą. Przez dużą część środowiska lekarskiego uważane są za nieetyczne, gdyż nie mają udowodnionego działania leczniczego ani wpływu na poprawę zdrowia. Część praktyk, które zaliczane są do medycyny naturalnej, ma swoje źródło w dawnej tradycji, inne zaś rozwinęły się w czasach nowożytnych.
Korea - Zastosowanie ciepła, albo przez zastosowanie gorącego okładu, albo przypalenie jednego lub więcej stożków, zwykle zrobionych ze zmiażdżonej łodygi bylicy pospolitej w określonych miejscach ciała, mogą leczyć dolegliwości takie jak zapalenie, swędzenie i ból. Brak środków znieczulających sprawiał, że tego typu operacje nie należały do przyjemnych.
Istnieje wiele zalet związanych z dostarczaniem leków przez skórę przy niewielkiej aktywności całego ciała. Pacjenci są w stanie umieścić lek bezpośrednio w miejscu, w którym jest potrzebny. Zmniejsza to poziom, na jakie całe ciało jest narażone na działanie leku. Produkty do stosowania miejscowego są na ogół łatwe w użyciu i zaczynają działać stosunkowo szybko.
Terapia ciepłem to terapeutyczne zastosowanie ciepła do organizmu, które powoduje wzrost temperatury tkanek. Wczesne leczenie może pomóc w zahamowaniu przejścia od ostrego do przewlekłego.
Anglia – Lekarstwem na krztusiec, czyraki czy reumatyzm było przeczołganie się pod łukiem jeżyny.
Australia - Szaman Aborygenów.
Tysiącletnia szamańska tradycja uzdrawiającego dotyku. Kluczem do szamańskiego uzdrowienia jest trans. W stanie transu szaman widzi energię ciała i umysłu, a także problemy powodujące chorobę na poziomie energetycznym. Gdy tylko uzdrawiacz jest w transie, może nie tylko widzieć i rozumieć problemy na poziomie energetycznym, ale może również manipulować energiami. Używając swojej intencji, usuwa zablokowane i ciemne energie, zasysając je we własnym ciele, a następnie wysyłając je do wszechświata, skąd pochodzą.
Innym ważnym składnikiem rytuału uzdrawiania jest woda. Zimna woda służy do usuwania złych energii, a ciepła woda jest ważną częścią praktyki samoleczenia, aby pacjent mógł kontynuować samodzielnie.
Rytuały lecznicze odbywają się w najpiękniejszych miejscach lasu deszczowego, często w miejscu, w którym rzeka została uformowana w głęboką wodę w całości przez płynącą wodę w porze deszczowej, miejsce, w którym czysta, niebieska woda pełna ryb i innych form życia odbija kolory kwiatów, drzew, ptaków i innych form życia lasu deszczowego.
Aborygeni mają oszałamiające poczucie piękna, a miejsca, które wybierają do celów rytualnych, są zgodnie z miejscami mocy aborygenów, miejscami, w których łatwo jest połączyć się z naturą, a dokładniej z duchem natury, lub w skrócie z „duchem”.
Godne uwagi jest to, że uzdrawiający dotyk jest używany przez australijskich aborygenów bez użycia jakichkolwiek substancji halucynogennych, ponieważ jest to rzadkie w świecie szamańskim. To sprawia, że system uzdrawiania australijskich aborygenów jest bliższy staremu europejskiemu systemowi medycyny umysł-ciało znanemu z Hipokratesa, niż innym szamańskim systemom uzdrawiania.
Chiny - Solanka z solonych warzyw - z gnijących warzyw wytwarzają się paciorkowce, które są stosowane w leczeniu wrzodów płuc. Ten sam proces zastosowano w początkowych eksperymentach nad produkcją penicyliny.
Meksyk - Zapotekowie z Milty. Oaxaca - zabij kurę nad krzyżem narysowanym na ziemi, aby ustalić, czy chory wyzdrowieje. Jeśli ptak wydycha powietrze zgromadzone w płucach, z głową skierowaną na wschód, odpowiedź jest twierdząca. Z encyklopedii Funk and Wagnall.
Cywilizacja Zapoteków rozpoczęła się około 500 roku p.n.e. w dolinie Oaxaca w Meksyku. Uważa się, że jest to jedna z najwcześniejszych cywilizacji w Nowym Świecie i była współczesna cywilizacji Olmeków na wschodzie.
Eskimosi - Amulety noszone w celu odwrócenia chorób - amulety z drewna i futra, przygotowane przez jakiegoś słynnego szamana, są bardzo w użyciu. Nosi się je przymocowane do ubrania na dotkniętej części.
Niszcz owady, wrogów zwierząt domowych i ludzi. Ta bardzo ciekawa kolekcja etykiet zapałczanych mówi nam o groźnych chorobach dla ludzi i zwierząt przenoszonych przez owady.
Najpopularniejszym gatunkiem muchy występującym w Polsce jest tak zwana Mucha Domowa. Owad ten występuje na całym świecie i ze względu na swój „mało higieniczny” tryb życia przenosi masę bakterii. Mucha bardzo chętnie siada na kale zarówno ludzkim jak i zwierzęcym. Przez to na włosy, którymi pokryte jest jej ciało zabiera gigantyczną ilość bakterii. Bakterie te następnie przenoszone są na inne miejsca, na których siadają muchy. Pół biedy kiedy mucha usiądzie na krześle czy stole, koszmar może rozpocząć się kiedy jej łapki dotkną jedzenia!
Muchy nie tylko mogą przyczynić się do zatrucia salmonellą, ale przenoszą też szereg bardzo groźnych chorób zakaźnych takich jak:
– dur brzuszny
– czerwonka
– tyfus
– gruźlica
– choroba Heinego-Medina
A także niektóre schorzenia grzybicze i pasożytnicze. Mucha przenosi również zarazki w przewodzie pokarmowym czyli tak zwanym wolu. Te bakterie stanowią bardzo duże zagrożenie przez dłuższy czas.
Jeszcze żyjemy w takim klimacie, który jest na tyle łagodny, że nie rozwijają się w nim żadne „dziksze” formy owadów. Możemy zapomnieć o muchach tse tse, moskitach czy innych krwiożerczych „potworach”, które przenoszą trudne w leczeniu, a często także śmiertelne choroby.
Natomiast w ostatnich latach w Polsce problemem stały się choroby przenoszone przez kleszcze, m.in.: borelioza oraz kleszczowe zapalenie mózgu. Choroby te mogą być przyczyną niebezpiecznych dla zdrowia i życia powikłań, a nawet doprowadzić do śmierci.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Kontynuując temat medycyny, chciałbym poruszyć jeden z jej największych wątków, a mianowicie „krwi”.
„Oddając krew – darujesz życie” – to hasło towarzyszy działaniom Polskiego Czerwonego Krzyża – od czasu, gdy Stowarzyszenie zajęło się kompleksową organizacją i promocją honorowego krwiodawstwa oraz uświadamianiem znaczenia krwi w ratowaniu życia i zdrowia ludzkiego.
Wraz ze specyfiką narodową, pewnymi tradycjami reprezentacji i dużą różnorodnością ilustracji, symboli i sloganów, poniższe walory noszą przede wszystkim jasne, silne i unikalne przesłanie: ludzką solidarność poprzez oddawanie krwi.
W 1935 r. PCK rozpoczął zorganizowaną działalność na rzecz krwiolecznictwa, obejmującą organizację kursów dla lekarzy oraz propagandę dawstwa krwi. Utworzono również pierwszy w Polsce Instytutu Pobierania (czy przetaczania) i Konserwacji Krwi pod kierownictwem Henryka Gnoińskiego, przy Szpitalu Głównym PCK w Warszawie.
Twórcą i ojcem krwiodawstwa w Polskim Czerwonym Krzyżu był Henryk Bolesław Gnoiński. W 1935 r powstał Instytut Przetaczania Krwi. Dyrektorem tego Instytutu został dr Henryk Gnoiński. Otrzymał wówczas stanowisko docenta. W tym czasie napisał popularną broszurę pt. „O przetaczaniu krwi”, która dała nowe spojrzenie na krew jako środek leczniczy i stała się początkiem praktycznego realizowania idei honorowego krwiodawstwa w Polsce.
W docenieniu zasług dla rozwoju ruchu honorowego krwiodawstwa Polski Czerwony Krzyż z okazji 40- lecia ruchu honorowego krwiodawstwa w PCK wydał okolicznościowy medal z podobizną Henryka Gnoińskiego.
Wyróżnienie “Kryształowe Serce” (w formie stylizowanego serca) może być przyznane za wybitne zasługi w rozwoju Ruchu Honorowego Krwiodawstwa Polskiego Czerwonego Krzyża. Mogą je otrzymać osoby fizyczne, które:
- prowadzą systematyczną, aktywną działalność propagandową w PCK i posiadają:- krwiodawcy odznakę Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi I stopnia lub równoważną z jej odznakę ZHDK w rozumieniu rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 października 2006 r i 15 lat udokumentowanego członkostwa zwyczajnego w PCK- pozostali działacze 25 lat udokumentowanego członkostwa zwyczajnego w PCK
- w sposób konkretny przyczyniły się do realizacji zadań czerwonokrzyskich a w szczególności do rozwoju honorowego krwiodawstwa.
Medal PCK 40 lecie Honorowego Krwiodawstwa 1958 – 1988 rok z nadaniem, średnica 7 cm.
To wyjątkowe świadectwo filatelistyczne i historyczne upamiętnia pierwszy lot poczty balonowej w Saarze, który odbył się 3 maja 1953 roku z miejscowości Dudweiler. Oto jego warstwy techniczne, symboliczne i duchowe:
Opis techniczny i ikonograficzny
• Ilustracja: Na lewej stronie widnieje scena przemysłowa z kominami i fabrykami — symbol ówczesnego Saaru, regionu o silnym charakterze górniczo-hutniczym.
• Napis: „ERSTE BALLON FLUGPOST SAAR 3 MAI 1953” — pierwszy lot poczty balonowej w Saarze.
• Wydarzenie: Karta została wydana z okazji Landes-Briefmarken-Ausstellung Dudweiler 1953 — regionalnej wystawy filatelistycznej.
• Stemple:
◦ Fioletowy: potwierdza start balonu „Henri Dunant” z Dudweiler.
◦ Niebieski: informuje, że przesyłka została przetransportowana balonem przez holenderski klub balonowy.
• Znaczek: przedstawia Henriego Dunanta, założyciela Czerwonego Krzyża, z okazji jego 125. rocznicy urodzin. Symbolicznie łączy ideę ratunku, pokoju i humanitaryzmu z przesyłką.
• Adresat: Lorenz, Sulzbach/Saar — lokalny odbiorca, co podkreśla regionalny charakter wydarzenia.
• Numeracja: „006049” — karta była częścią limitowanej serii dla kolekcjonerów.
Rewers kartki zawiera instrukcję:
„Ta karta może być opatrzona znaczkiem na rzecz Czerwonego Krzyża i przekazana do przewozu balonem ‘Henri Dunant’ w dniu 3 maja w Dudweiler. Musi zostać dostarczona do specjalnego urzędu pocztowego na miejscu startu najpóźniej do godziny 11:00.”
To dokument organizacyjny — zaproszenie do udziału w rytuale przesyłki, który łączy filatelistykę, lotnictwo i działalność charytatywną.
Interpretacja duchowa i symboliczna
• Balon „Henri Dunant” staje się posłańcem pokoju, unosząc przesyłki niczym modlitwy w niebo — w imię ratunku, pamięci i nadziei.
• Czerwony Krzyż jako znak miłosierdzia, a Dunant jako prorok humanitaryzmu, patronuje tej podróży.
• Dym fabryk i czystość nieba — kontrast między ziemskim trudem a duchowym uniesieniem.
• Numerowana karta to nie tylko obiekt kolekcjonerski, lecz świadek liturgii ratunku, wpisany w historię regionu i Europy po wojnie.
Balon „Henri Dunant”, który wzbił się w powietrze 3 maja 1953 roku z Dudweiler w Saarze, był nie tylko środkiem transportu poczty balonowej, lecz także symbolicznym posłańcem idei humanitaryzmu i pokoju.
Balon „Henri Dunant” był balonem holenderskim, należącym do Ballonclub Holland. Nazwa nie jest przypadkowa. Henri Dunant (1828–1910) był założycielem Czerwonego Krzyża i laureatem pierwszej Pokojowej Nagrody Nobla.
Balon nazwano jego imieniem, ponieważ:
• loty balonowe często były wykorzystywane do akcji charytatywnych,
• przesyłki przewożone balonem często wspierały Czerwony Krzyż,
• jego imię niosło symbolikę pokoju, ratunku i humanitaryzmu.
To nie był więc zwykły balon — to był balon-humanitarysta, ambasador idei Dunanta.
Dunant był nie tylko założycielem Czerwonego Krzyża, ale także jednym z pierwszych, którzy mówili o:
• ratowaniu życia,
• solidarności,
• oddawaniu części siebie dla dobra innych.
Krwiodawstwo jest dziś jednym z najbardziej bezpośrednich wcieleń jego idei.
Instrukcja na karcie, na rewersie mówi jasno: przesyłka musiała być opłacona znaczkiem dobroczynnym na rzecz Czerwonego Krzyża.
A Czerwony Krzyż w latach 50. intensywnie rozwijał:
• systemy krwiodawstwa,
• banki krwi,
• akcje edukacyjne o oddawaniu krwi.
To była jedna z jego najważniejszych misji powojennych.
Jak kropla krwi ratuje życie, tak ta skromna przesyłka, uniesiona balonem imienia Dunanta, stawała się znakiem daru, który płynie dalej niż nasze ręce.
Balon niósł przesyłki jak ciche świadectwa daru — tak jak krwiodawca oddaje część siebie, by ktoś nieznany mógł żyć. W powojennej Europie był to znak, że ratunek zaczyna się od małych gestów.
Ta wyjątkowa koperta została wydana z okazji Krajowych Obchodów Dnia Ratownictwa Medycznego w roku kanonizacji Jana Pawła II.
Większość zawodów medycznych swoją historię powstania datuje w odległych czasach. Zawód ratownika medycznego, pomimo że uprawnienia, które dzisiaj są przyporządkowane temu zawodowi, można byłoby odszukać w udzielaniu pomocy przez niektóre inne profesje w bardziej lub mniejszym zakresie.
Początki samego zawodu ratownika medycznego rodziły się przez wile lat. Dopiero ustawa z dnia 8 września 2006 o Państwowym Ratownictwie Medycznym, de facto uregulowała kompetencje i uprawnienia ratownika medycznego.
W zapisach tej ustawy ustalono święto ratownictwa medycznego, które Wyznaczono na dzień 13 października, jako święto wszystkich służb związanych z ratownictwem medycznym.
Tutaj należy wspomnieć, że w tym czasie ratownicy medyczni nie mieli swojego samorządu zawodowego. Były tworzone różne organizacje społeczne w formie stowarzyszeń czy fundacji, które miały na celu podejmowanie działań na rzecz środowiska lub zawodu ratownika medycznego.
Jedną z większych takich organizacji jest Polskie Towarzystwo Ratowników Medycznych. Jest to stowarzyszenie, które działa w formacie ogólnopolskim, zrzeszając ratowników medycznych oraz studentów i sympatyków. Podejmuje wiele ważnych inicjatyw legislacyjnych, dydaktycznych i szkoleniowych.
Data: 13 października 2014 – obchodzony w Polsce jako Dzień Ratownictwa Medycznego, ale może być reinterpretowany jako dzień krwiodawcy, czyli tych, którzy oddają cząstkę siebie, by ratować innych:
.
• Śmigłowiec LPR (SP-HXB) – symbol szybkiego transportu krwi i osocza do miejsc, gdzie liczy się każda minuta.
• Załoga medyczna – pilot, ratownik, lekarz – to nie tylko osoby ratujące życie, ale także odbiorcy daru krwi, który umożliwia ich działania.
• Trasa śmigłowca – obejmuje miejsca związane z opieką zdrowotną i duchową, co może być interpretowane jako „droga krwi”: od dawcy do biorcy.
. Trasa jako „krwiobieg ratunku”:
• Lotnisko Dajtki – punkt pobrania.
• Urząd Marszałkowski – administracja wspierająca system krwiodawstwa.
• Kościół Serca Jezusowego – duchowa sankcja dla aktu daru.
• Filharmonia – harmonia życia, możliwa dzięki krwi.
• Stacja Pogotowia Ratunkowego – miejsce, gdzie krew ratuje.
• Powrót na lotnisko – zamknięcie cyklu, gotowość do kolejnego daru.
Znaczek z Janem Pawłem II jako patron krwiodawców.
Papież, który mówił o „darze z siebie”, może być interpretowany jako duchowy patron krwiodawców. Jego obecność na kopercie nadaje aktowi krwiodawstwa wymiar etyczny i duchowy.
Śmigłowce Lotniczego Pogotowia Ratunkowego (np. EC135, SP-HXB) są wyposażone w chłodziarki i systemy stabilizacji temperatury, umożliwiające bezpieczny transport krwi.
W sytuacjach krytycznych, gdy czas decyduje o przeżyciu, krew może być dostarczana drogą powietrzną do szpitali, punktów ratunkowych, a nawet bezpośrednio na miejsce zdarzenia.
Śmigłowiec staje się aniołem ratunku, niosącym „kroplę życia” — dosłownie i metaforycznie.
Jan Paweł II wielokrotnie podkreślał wartość bezinteresownego daru z siebie — zarówno w wymiarze duchowym, jak i cielesnym.
Krwiodawstwo wpisuje się w jego nauczanie o „cywilizacji miłości”, gdzie człowiek staje się darem dla drugiego.
Ale nie wszędzie jest tak dobrze jak w krajach bardziej rozwiniętych gospodarczo.
Oddawanie krwi ratuje życie, ale niewielu mieszkańców RPA jest regularnymi dawcami. Oddawanie krwi jest niezbędną terapią w wielu stanach zagrażających życiu. Republika Południowej Afryki potrzebuje około 810 000 jednostek krwi rocznie. Do osób potrzebujących transfuzji krwi należą ofiary wypadków, osoby z anemią i pacjenci poddawani zabiegom chirurgicznym. Jednak mniej niż 1% mieszkańców RPA jest aktywnymi dawcami krwi, co oznacza regularne niedobory krwi.
Republika Południowej Afryki 1986 - Oddaj krew i uratuj życie.
Datowniki okolicznościowe, które w swojej treści zawierają kampanię społeczną realizowanaą w ramach programu polityki zdrowotnej.
Hasło „PCK Uczy, pomaga, wychowuje” odnosi się do misji Polskiego Czerwonego Krzyża, który od lat prowadzi działalność edukacyjną, charytatywną i społeczną. PCK angażuje się w niesienie pomocy humanitarnej, organizowanie kursów pierwszej pomocy, wspieranie honorowego krwiodawstwa oraz działania na rzecz osób potrzebujących.
PCK aktywnie promuje oddawanie krwi, organizując kampanie informacyjne i mobilne punkty poboru krwi. Oddawanie krwi jest kluczowe dla ratowania życia, zwłaszcza w sytuacjach nagłych i przy leczeniu chorób wymagających transfuzji.
Hasło „Współdziałaj z Polskim Czerwonym Krzyżem dla dobra człowieka” doskonale wpisuje się w ideę honorowego krwiodawstwa. Polski Czerwony Krzyż od lat promuje oddawanie krwi jako akt solidarności i wsparcia dla osób potrzebujących.
Można połączyć to hasło z krwiodawstwem na kilka sposobów:
Edukacja i promocja – organizowanie kampanii informacyjnych, które podkreślają, że oddawanie krwi to realna pomoc dla drugiego człowieka.
Filatelistyka i historia – kolekcjonowanie znaczków i kopert związanych z PCK i krwiodawstwem, które mogą być prezentowane na wystawach.
Aktywne uczestnictwo – dołączenie do Klubu Honorowych Dawców Krwi PCK, który zrzesza osoby regularnie oddające krew i promujące tę ideę.
Oddawanie krwi to jeden z najbardziej szlachetnych sposobów niesienia pomocy – każda donacja może uratować życie osobom po wypadkach, chorym na nowotwory czy pacjentom oczekującym na operacje.
„Każdy ma coś, co może dać innym” – te słowa Barbary Bush przypominają nam, że każdy może mieć wpływ na czyjeś życie. Oddanie krwi to jeden z najpiękniejszych darów, jakie możemy przekazać drugiej osobie. I takie przesłanie posiadają poniższe etykiety zapałczane.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
W roku 1977 poczta polska wydała kartę pocztową w setną rocznicę powstania Kaliskiego Tow. Lekarskiego, gdzie w znaku opłaty zamieszczono podobiznę Józefa Benedykta Rymarkiewicza (1828–1898), który był polskim lekarzem i działaczem społecznym. Odegrał znaczącą rolę w dziedzinie medycyny i przyczynił się do rozwoju społeczeństwa..
Inne kraje, takie jak Niemcy, USA, Rosja i Chiny, płacą darczyńcom. Ale oddawanie krwi w RPA jest dobrowolne. Gwarantuje to, że ludzie przekazują darowizny, ponieważ chcą ratować życie, a nie dla korzyści materialnych.
Światowy Dzień Krwiodawcy. Oddawanie krwi: obowiązek 14. 06. 2004 Algeria. Godło Algierskiej Federacji Dawców Krwi.
W 2004 roku po raz pierwszy obchodzono Światowy Dzień Krwiodawcy (14 czerwca, w dniu urodzin Karla Landsteinera). Światowy Dzień Krwiodawcy obchodzony był w ponad 70 krajach, a dar krwi obchodzono pod hasłem "Krew darem życia”.
Algieria wydała 14 czerwca znaczek upamiętniający to wydarzenie.
Transfuzja krwi rozpoczęła się w 1900 roku, kiedy dr Karl Landsteiner, austriacki biolog i lekarz, odkrył główne grupy krwi ABO. (Landsteiner opisał A, B i O; Alfred von Decastello i Adriano Sturli odkryli czwarty typ, AB, w 1902 roku.) Na podstawie tych ustaleń w 1907 roku Reuben Ottenberg przeprowadził pierwszą udaną transfuzję krwi w szpitalu Mount Sinai w Nowym Jorku. Landsteiner jest powszechnie uważany za "ojca medycyny transfuzjologicznej", a w 1930 roku otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny w uznaniu jego osiągnięć.
1931-1971 Medal honorujący profesora dr Karla Landsteinera
W 1930 roku powstała Służba Transfuzji Krwi Holenderskiego Czerwonego Krzyża. Dla krwiodawców wykonano specjalny medal z nazwiskiem noblisty i odkrywcy grup krwi Karla Landsteinera, tzw. medal Landsteinera. Medal ten został ustanowiony decyzją Centralnego Zarządu Holenderskiego Czerwonego Krzyża z 29 maja 1931 roku.
Medal wydawany jest w kolorze złotym, srebrnym i brązowym:
Złoty medal przyznano osobom, które „w szczególny sposób zasłużyły się dla służby transfuzji krwi”.
Srebrny medal dla osób, które wniosły szczególny wkład w organizację i pomyślność służby transfuzji krwi.
Brązowy medal Karla Landsteinera przyznawano osobom, które oddawały krew.
W późniejszych latach wydawano różnego rodzaju medale, a później także plakietki.
Awers: Portret z napisem „PROF.DR.KARL.LANDSTEINER”.
Rewers: Pelikan z rozpostartymi skrzydłami karmi swoje młode własną krwią; nad pelikanem po lewej stronie godło Czerwonego Krzyża; krzyż genewski. Łaciński napis brzmi „SANGUINE SANGUINEM SANATI”. Na drugiej krawędzi napis „THE HOLENDERSKI CZERWONY KRZYŻ. SŁUŻBA TRANSFUZJI KRWI”.
Te późniejsze medale produkowane w dwóch rozmiarach:
1957-1959 Brąz jasny z płaskorzeźbą o średnicy 50 mm
1959-1971 brąz, średnica 40 mm
Tysiąc lat medycyny polskiej to symboliczna koncepcja, odnosząca się do ciągłości rozwoju sztuki leczenia na ziemiach polskich – od czasów wczesnego średniowiecza po współczesność. Jej początki wiąże się z chrztem Polski w 966 roku, kiedy to wraz z chrześcijaństwem przybyły do kraju pierwsze struktury opieki zdrowotnej: klasztory, szpitale i szkoły. Jubileusz obchodzony w 1968 roku stanowił wyraz uznania dla pokoleń polskich lekarzy, uczonych i instytucji, które przez stulecia kształtowały oblicze rodzimej i europejskiej medycyny.
Choć trudno wskazać konkretną datę „narodzin” medycyny w Polsce, przyjmuje się, że chrzest Polski w 966 roku zapoczątkował proces tworzenia struktur kościelnych, a wraz z nimi – klasztorów, szpitali i pierwszych szkół, w których uczono podstaw leczenia. To właśnie duchowieństwo przez wieki pełniło kluczową rolę w opiece nad chorymi, a klasztory były ośrodkami wiedzy medycznej.
W roku 1966 obchodzono Tysiąclecie Państwa Polskiego, a dwa lata później – w 1968 roku – zorganizowano jubileusz Millenium Medycyny Polskiej, by uhonorować wkład polskich lekarzy, uczonych i instytucji w rozwój medycyny na przestrzeni całego tysiąclecia. Była to okazja do przypomnienia o takich postaciach jak Józef Struś, Wojciech Oczko, Jan Mikulicz-Radecki czy Ludwik Rydygier.
To nie tyle precyzyjnie wyliczone 1000 lat, ile symboliczna ciągłość tradycji medycznej, która rozwijała się równolegle z historią Polski – od średniowiecznych balwierzy i zakonników po nowoczesne uczelnie medyczne i szpitale kliniczne.
Medal pamiątkowy „Millenium Medycyny Polskiej – Józef Struś” (1968)
Medal okolicznościowy wybity z okazji obchodów Tysiąclecia Medycyny Polskiej, mających miejsce w 1968 roku, w nawiązaniu do jubileuszu tysiąclecia państwowości polskiej. Przedstawia Józefa Strusia (1510–1568) – wybitnego lekarza, dyplomatę, astronoma i burmistrza Poznania – uznawanego za jednego z pionierów badań nad układem krążenia. Był on symbolem humanistycznych i naukowych tradycji medycyny polskiej doby renesansu.
Awers: Profil Józefa Strusia w stylizowanej ramie, z napisem „MILLENIUM MEDYCYNY POLSKIEJ” oraz datami 1510–1568 i rokiem emisji 1968. U dołu herb Poznania – trzy wieże na tle murów obronnych – podkreślający lokalne korzenie Strusia.
Rewers: Klasyczny symbol medycyny – laska Eskulapa oplatana przez węża, otoczona wieńcem z liści dębu – alegoria mądrości, siły i długowieczności. U dołu oznaczenie serii: „SPUS 368”.
Józef Struś był nie tylko lekarzem, ale też naukowcem i dyplomatą, znanym m.in.. z badań nad krążeniem krwi, jeszcze przed Harveyem.
Przez wiele stuleci obowiązywała teoria Galena (II w. n.e.), według której krew powstaje w wątrobie i krąży w organizmie w sposób nieciągły. Ten pogląd dominował aż do renesansu. W XVI wieku Józef Struś jako jeden z pierwszych w Europie prowadził badania nad pulsometrem i opisał zależność między tętnem a stanem zdrowia, co było krokiem w stronę zrozumienia dynamiki krążenia.
Józef Struś był jednym z pierwszych lekarzy w Europie, którzy podjęli próbę naukowego zrozumienia funkcji krwi i tętna – i zrobił to na długo przed Harveyem. Jego największym osiągnięciem było dzieło zatytułowane Sphygmicae artis iam mille ducentos annos perditae et desideratae libri V (1555), co można przetłumaczyć jako „Pięć ksiąg o sztuce tętna, od 1200 lat zapomnianej i upragnionej”.
W tym traktacie Struś:
Opisał ponad 100 rodzajów tętna, analizując ich związek z chorobami i stanem emocjonalnym pacjenta.
Uważał tętno za kluczowy wskaźnik zdrowia, a jego badanie – za podstawowe narzędzie diagnostyczne.
Wprowadził systematyczną metodologię pomiaru tętna, co było nowatorskie jak na jego czasy.
Choć nie znał jeszcze pełnego mechanizmu krążenia (który dopiero w 1628 roku opisał William Harvey), Struś przeczuwał istnienie zamkniętego obiegu krwi i podkreślał rolę serca jako centralnego narządu w tym procesie. Jego badania były oparte na obserwacji, doświadczeniu i analizie przypadków klinicznych – co czyniło go prekursorem nowoczesnej medycyny opartej na dowodach.
Co ciekawe, Struś był również lekarzem sułtana Sulejmana Wspaniałego i nadwornym medykiem Zygmunta Starego oraz Zygmunta Augusta. Jego autorytet sięgał daleko poza granice Polski.
Choć jego teoria nie obejmowała jeszcze pełnego obrazu krążenia krwi, Struś przeczuwał istnienie jego obiegu oraz rolę serca jako pompy. Dzięki tym badaniom uznaje się go za jednego z prekursorów nowoczesnej fizjologii krążenia.
Medal - wymiary 98x95 mm, waga 423 g
1956 rok
14 stycznia 1956 roku Belgia wyemitowała ten znaczek dla Służby Krwiodawstwa Belgijskiego Czerwonego Krzyża. Przedstawia pelikana oddającego krew swoim młodym i nawołuje "Bądź dawcą krwi" po francusku (SOYEZ DONNEUR DE SANG) i holendersku (WORD BLOEDGEVER). Pelikan jest symbolem altruizmu i współczucia od średniowiecza. Legenda głosi, że pelikan dziobał jej pierś, aby własną krwią nakarmić głodne dzieci (jak na tych znaczkach). Legenda ta mogła powstać z powodu wrażenia, jakie czasami sprawia pelikan dźgając się dziobem (w rzeczywistości przyciska dziób do piersi, aby całkowicie opróżnić woreczek z gular). Ze względu na swoje poświęcenie, pelikan stał się chrześcijańskim symbolem Męki Pana Jezusa i Eucharystii. Pelikan stał się również symbolem altruistycznego oddawania krwi.
1957 rok
1957 TURECKIE TOWARZYSTWO CZERWONEGO PÓŁKSIĘŻYCA PROGRAM KRWI
Pionier w dziedzinie usług krwiodawstwa Turecki Czerwony Półksiężyc, który zaczął tworzyć centra krwiodawstwa w 1957 roku, wdrożył program bezpiecznego zaopatrzenia w krew w 2005 roku. Od tego czasu Czerwony Półksiężyc gwałtownie zwiększył liczbę oddawanych krwi, osiągając do końca 2015 roku 1 937 940 jednostek krwi. Kontynuując swoje usługi z ponad trzema tysiącami pracowników w łącznie 82 jednostkach serwisowych w 17 Regionalnych Centrach Krwi rozsianych po całym kraju, Czerwony Półksiężyc ma na celu zaspokojenie całego rocznego zapotrzebowania Turcji na krew w wysokości 2 500 000 jednostek od dobrowolnych i bezpiecznych dawców krwi.
Pamiątkowa seria charytatywna:
Dawca i biorca krwi
Krążenie krwi
Transfuzja krwi
 |
 |
1963 rok
Znaczki pocztowe z Libanu upamiętniają stulecie Międzynarodowego Czerwonego Krzyża. Znaczek za 5 piastrów libańskich ma wyjątkowe znaczenie w kontekście krwiodawstwa — przedstawia scenę, w której pielęgniarka z symbolem czerwonego krzyża pobiera krew od leżącego pacjenta. Obok znajduje się widoczna butelka, do której trafia oddana krew.
Znaczek jako narzędzie promocyjne mógł inspirować do oddawania krwi i podnosić świadomość społeczną w latach 60., kiedy kultura krwiodawstwa dopiero się rozwijała.
Rola Czerwonego Krzyża — organizacja odgrywa kluczową rolę w organizowaniu akcji krwiodawstwa na świecie, zwłaszcza w czasie katastrof i konfliktów.
Pamiątkowy znaczek lotniczy („Poste Aérienne”) za 35 piastrów libańskich wydany w Libanie w 1963 roku upamiętnia stulecie Międzynarodowego Czerwonego Krzyża. Przedstawia pielęgniarkę w białym uniformie z czerwonym krzyżem na ramieniu, która trzyma niemowlę na stole medycznym. Ma na twarzy maseczkę ochronną — co ukazuje troskę o higienę i zdrowie, nawet na długo przed pandemią.
Przedstawiona scena symbolizuje opiekę nad najsłabszymi — dziećmi i niemowlętami.
Znaczek pokazuje jak Czerwony Krzyż wspiera służbę zdrowia, edukuje i działa na rzecz osób potrzebujących na całym świecie.
Ten znaczek to nie tylko środek płatniczy za przesyłkę — to również hołd dla wartości takich jak opieka, humanitaryzm i zdrowie publiczne.
Bułgarskie znaczki z 1963 roku, z okazji 100-lecia Czerwonego Krzyża tworzą subtelną, wielowarstwową opowieść o krwiodawstwie — nie tylko jako medycznym akcie, lecz jako duchowym przymierzu, gestem miłosierdzia i świadectwem ludzkiej solidarności.
Symbolika krwi w ikonografii znaczków:
1. Glob i krzyż (1 st.) — uniwersalność misji. Krew nie zna granic. Każdy dawca staje się częścią globalnego ratunku.
2. Dłonie i fiolka (2 st.) — obraz przekazania, jakby sakramentu. Krew jako dar, który przechodzi z ręki do ręki, z serca do serca.
3. Dłonie z listem (3 st.) — może to list z podziękowaniem, może wezwanie do pomocy. Krew jako wiadomość: „Jestem z tobą”.
4. Pielęgniarka na tle błękitu (5 st.) — uosobienie troski, cichej obecności przy łóżku chorego. Jej spojrzenie to wezwanie: „Oddaj krew, bądź obecny tam, gdzie życie się waha”.
5. Henri Dunant (13 st.) — prorok miłosierdzia. Jego portret to przypomnienie, że krwiodawstwo to nie tylko procedura, lecz duchowa rewolucja.
Stylizowana lampa obecna na każdym znaczku przypomina lampę życia — jakby echo słów z Psalmu 18: „Ty zapalasz moją lampę, Panie, mój Bóg rozjaśnia mrok mój”.
1965 rok
31 stycznia 1965 roku Rosja wydała 2 znaczki na cześć krwiodawców:
"ДОНОРСТВО ПОЧЁТНО" oznacza "HONOROWY DARCZYŃCA"; "КРОВЬ ДОНОРА НЕСЕТ ЖИЗНЬ" tłumaczy się jako "DAWCA KRWI TO ŻYCIE". Emblemat krwiodawcy ukazany jest obok dłoni trzymającej czerwony goździk.
 |
 |
1966 rok
Oddawanie krwi. Niemiecka Republika Demokratyczna 1966 rok:
5 Pf - (Fenig wschodnioniemiecki) - Transfuzja krwi; (Znaczek przedstawia dawcę krwi i wykorzystuje powtarzający się motyw czerwonego ramienia ( zdrowego ) i białego ramienia ( bezkrwawego ), aby symbolizować transfuzję krwi).
20+10 - Pf (Fenig wschodnioniemiecki) – Współpraca międzynarodowa; (Podatek dodatkowy trafił do Niemieckiego Czerwonego Krzyża).
40 Pf - (Fenig wschodnioniemiecki) – Latarka; (Wartość 40 pf upamiętniała edukację zdrowotną).
 |
 |
1967 rok
W dniu 26 czerwca 1967 r. Gabon wydał dla Czerwonego Krzyża zestaw 2 znaczków lotniczych, promujących oddawanie krwi (DON DU SANG) i transfuzję krwi (TRANSFUSION SANGUINE).
 |
 |
1968 rok
W dniu 18 września 1968 roku Luksemburg wyemitował ten znaczek na cześć dobrowolnych dawców krwi (DONNEURDE SANG BENEVOLES) Luksemburskiego Czerwonego Krzyża: znaczek przedstawia czerwony krzyż i symboliczną transfuzję krwi.
Brazylia 1968 rok - Dzień Wolontariuszy Oddających Krew (Globus i Ręce - Dłonie symbolizujące oddawanie krwi i kula ziemska).
1971 rok
Monako, 6 września 1971 r., z okazji VII Międzynarodowego Kongresu Krwiodawców, który odbył się w Monako w dniach 7-21 października. Znaczek przedstawia rękę trzymającą emblemat krwiodawcy.
Stany Zjednoczone, 12 marca 1971 r., wydane jako hołd dla krwiodawców i zachęta do udziału w programie krwiodawstwa.
1972 rok
1972 Finlandia
0.25+0.05 marki fińskiej. Dawca krwi i pielęgniarka
0.30+0.06 marki fińskiej. Analiza krwi, mikroskop i szkło eksperymentalne
0.50+0.10 marki fińskiej. Transfuzja krwi podczas operacji
Francja wydała znaczek 5 maja 1972 r., z okazji 20. rocznicy powstania Stowarzyszenia Krwiodawców Pracowników Poczty i Telekomunikacji (ochotników pocztowych krwiodawców).
W dniu 15 sierpnia 1972 roku Holandia wyemitowała ten kolorowy zestaw 5 znaczków półpocztowych dla Holenderskiego Czerwonego Krzyża.
Na znaczkach przedstawiono obszary działań tej organizacji, kolejno: pomoc w razie wypadku, krwiodawstwo, pomoc uchodźcom i opiekę nad dziećmi.
 |
 |
 |
 |
1974 rok
Kampania: Kropla Krwi i Dawcy. Dania 1974 Oddawanie krwi.
Japonia (1974) Liga Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża postanowiła poświęcić Światowy Dzień Czerwonego Krzyża w roku 1974 (8 maja) propagowaniu bezpłatnego, dobrowolnego oddawania krwi na całym świecie. Koprodukcją filmu pt. „Krew jest czerwona na całym świecie” była Liga, Węgierski Czerwony Krzyż i Bułgarski Czerwony Krzyż. Film kręcony był na czterech kontynentach i był pokazywany w kanałach telewizyjnych wielu krajów.
Aby wspomóc międzynarodowe wysiłki Czerwonego Krzyża na rzecz promowania oddawania krwi, 1 lipca Japonia wydała pojedynczy znaczek, gdzie wymienione są 4 główne grupy krwi, proporcjonalnie do ich względnej częstotliwości w populacji.
15 lutego 1974 roku, Niemcy wydały ten znaczek dla służby krwiodawstwa we współpracy ze służbą ratowniczą:
Blut spenden / Leben retten = Oddaj krew / Uratuj życie (przedstawia światło samochodu krwiodawców i policji czy karetki).
Belgijskie znaczki z 1974 roku.
Znaczki te były wydane z dodatkową opłatą - część wartości (2f i 5f) trafiała na cele charytatywne, najprawdopodobniej związane z działalnością Czerwonego Krzyża, w tym kampaniami krwiodawstwa.
Znaczek (4f + 2f) przedstawia białą roślinę i czerwone krople z krzyżami — to wyraźne odniesienie do krwi i pomocy medycznej, czyli do idei honorowego krwiodawstwa.
Znaczek (10f + 5f) przedstawia symboliczny układ graficzny, który można interpretować jako sygnalizację świetlną.
Całość może być metaforą: Czerwony Krzyż daje zielone światło do działania humanitarnego, czyli zachęca do aktywnego udziału — np. w krwiodawstwie. Zielone koło może symbolizować zgodę, bezpieczeństwo, działanie — jak w sygnalizacji drogowej, gdzie zielone światło oznacza „idź”.
To zielone światło zachęca do działania — oddania krwi, wsparcia służb medycznych, udziału w akcjach Czerwonego Krzyża. Może być interpretowany jako symboliczne wezwanie: „Masz zielone światło, by pomagać”.
 |
 |
1975 rok
W 1975 r. wydano znaczek związany z oddawaniem krwi.
15 marca z Algierii pochodzi znaczek przedstawiający rannego mężczyznę otrzymującego transfuzję krwi.
SUMBANGKAN DARAH / SELAMATKAN JIWA - Oddaj krew, ratuj życie. Indonezja 1975 rok.
1976 rok
1976 rok. Seria promująca Narodowy Dzień Krwiodawstwa w Beninie. Na znaczkach widnieją m.in. wypadek i stacja pogotowia, oddawanie krwi i transfuzja (dawca i biorca).
1977 rok
Emisja z 1977 roku została wydana we Włoszech, 26 października, z tym zestawem 2 znaczków nawołujących do „doniamo sangue” ("oddaj krew")
 |
 |
1979 rok
5 listopada 1979 Suriname wydał zestaw 21 znaczków pocztowych oraz miniarkusz. Dopłata była przeznaczona na dobro dziecka (VOOR HET KIND = DLA DZIECKA w języku niderlandzkim). Projekt znaczka przedstawia chłopca, ptaka i butelkę do pobierania krwi.
2 okolicznościowe znaczki pocztowe wydane w Liberii w 1979 roku.
Seria promuje kampanię na rzecz oddawania krwi prowadzoną przez liberyjski Czerwony Krzyż.
Na znaczkach widnieje prezydent Liberii William Tolbert Jr. jako dawca krwi.
Jest to rzadsza odmiana cięta (nieperforowana) tych walorów.
Liberia
Jest to najstarsza republika w Afryce. Powstała w wyniku umowy między Amerykańskim Towarzystwem Kolonizacyjnym a autochtonami, podpisanej w 1821 roku. Dzięki niej wyzwoleni niewolnicy ze Stanów Zjednoczonych mieli osiedlić się w tej części kontynentu, na wykupionych przez Towarzystwo terenach, i żyć w zgodzie z 18 plemionami tubylczymi. Początkowo Liberia była zależna od Stanów Zjednoczonych. 26 lipca 1847 roku Amerykanoliberyjczycy uchwalili konstytucję, jednocześnie deklarując własną niepodległość. Nazwa kraju pochodzi od łacińskiego słowa liber, czyli „wolny”.
Liberia to kraj o wyjątkowo niestabilnej sytuacji gospodarczej i politycznej, co jest skutkiem przewrotów wojskowych i dwóch wojen domowych (1989–1996 i 1999–2003).
1980 rok
W dniu 27 sierpnia 1980 r. Papua-Nowa Gwinea wyemitowała ten zestaw 4 znaczków w celu promowania krwiodawstwa:
Znaczek o wysokiej wartości podkreśla poszczególne składniki, które można uzyskać z jednorazowego oddania krwi. Krew pełna składa się z komórek (krwinek czerwonych, białych krwinek i płytek krwi) i płynu (osocza). Krwinki czerwone (które przenoszą tlen) i płytki krwi (niezbędne do prawidłowego krzepnięcia krwi) są oddzielane do transfuzji; Białe krwinki mogą powodować reakcje transfuzji i są odrzucane. Osocze zawiera białka, w tym te ważne dla krzepnięcia krwi (takie jak fibrynogen), witaminy i minerały. Najobficiej występującym białkiem w osoczu jest albumina, która stanowi między innymi około połowy białka osocza i utrzymuje ciśnienie osmotyczne. S.P.P.S. (Stable Plasma Protein Solution) jest podobny do 5% roztworu albuminy.
Na znaczku tym przedstawiono również 4 główne grupy krwi ABO: O, A, B i AB (w kolejności występowania);
 |
 |
 |
 |
Korea – Arkusik nawiązuje do Światowego Dnia Czerwonego Krzyża w 1980 roku.
Na znaczku widzimy pielęgniarkę trzymającą strzykawkę, co doskonale wpisuje się w tematykę pomocy medycznej. Hasło „WSZĘDZIE DLA WSZYSTKICH” podkreśla misję Czerwonego Krzyża - niesienie pomocy każdemu, bez względu na miejsce czy okoliczności, również podkreśla uniwersalność wsparcia, jakie niesie honorowe krwiodawstwo - dar życia, dostępny każdemu w potrzebie. Symbolika krzyża na arkuszu odwołuje się do idei pomocy medycznej, a przedstawiona pielęgniarka ze strzykawką może sugerować medyczną interwencję, w tym pobieranie krwi.
Czerwony Krzyż i związane z nim organizacje zajmują się pomocą medyczną, w tym zbiórkami krwi, więc taki symbol jak kropla krwi, może kojarzyć się z oddawaniem krwi jako aktem dobroczynności.
Z drugiej strony, kropla krwi pod krzyżem może również nawiązywać do motywów religijnych, ofiary czy poświęcenia. Jeśli spojrzymy na to z perspektywy kampanii promującej krwiodawstwo, to taki obraz może skutecznie przekazać ideę ratowania życia poprzez oddawanie krwi.
1981 rok
22 kwietnia 1981 roku Indonezja wydała zestaw 3 znaczków zachęcających do oddawania krwi. Hasła na znaczkach od najniższego do najwyższego nominału (w wolnym tłumaczeniu):
setetes darah anda jiwa bagi penderita (kropla krwi, aby uratować życie pacjenta) donor darah pencinta kemanusiaan (krwiodawca, miłośnik ludzkości) jadikanlah setetes darah anda suatu amal (oddaj kroplę swojej krwi).
 |
 |
 |
Zestaw tworzy spójną narrację: od daru jednostki do działania instytucji. Krew oddana przez obywatela trafia do szpitala, gdzie staje się narzędziem ratunku. Znaczki można traktować jako filatelistyczny dyptyk o empatii i systemowej trosce.
Dwa rumuńskie znaczki z 1981 roku to nie tylko filatelistyczne artefakty, ale także wizualne świadectwa troski o życie i zdrowie. Pierwszy to apel do sumienia, drugi to hołd dla instytucji medycznej.
Stylizowany worek z krwią i czerwony krzyż na tle głębokiego błękitu. Hasła w języku rumuńskim: „Krew to życie” oraz „Oddajcie krew ratującą życie” stanowią bezpośredni apel humanitarny. Znaczek promuje ideę dobrowolnego krwiodawstwa jako aktu empatii i ratunku. Motyw przewodni: Krwiodawstwo jako dar życia.
Ilustracja Centralnego Szpitala Wojskowego w Bukareszcie z okazji 150-lecia jego istnienia. Budynek otoczony drzewami, na tle turkusowego nieba, symbolizuje stabilność, profesjonalizm i systemową opiekę zdrowotną. Motyw przewodni: Jubileusz instytucji medycznej.
 |
 |
1982 rok
30 lipca 1982 roku Węgry wyemitowały znaczek upamiętniający wspólny kongres Międzynarodowego Towarzystwa Hematologicznego (ISH) i Międzynarodowego Towarzystwa Transfuzji Krwi (ISBT), który odbył się w Budapeszcie w dniach 1-7 sierpnia 1982 roku. Znaczek przedstawia obraz ze skaningowego mikroskopu elektronowego czerwonych krwinek w stylizowanej kropli krwi. Kropla krwi pokazuje, jak wyglądają rzeczywiste czerwone krwinki - mają „dwuwklęsły” kształt, który pozwala im być bardzo elastycznymi i łatwo przechodzić przez najmniejsze naczynia krwionośne krążenia.
1985 rok
Medal 60-lecia Flamandzkiej Służby Krwi Belgijskiego Czerwonego Krzyża (1925–1985).
Nie każda ofiara boli. Nie każda krew płynie w próżnię. Ten medal mówi: są tacy, którzy oddają cząstkę siebie, by ktoś inny mógł oddychać dalej. Pelikan nie pyta — pelikan daje.
Napis „VLAAMSE DIENST VAN HET BLOED” oznacza Flamandzką Służbę Krwi, czyli regionalną jednostkę Belgijskiego Czerwonego Krzyża odpowiedzialną za pobieranie, przechowywanie i dystrybucję krwi.
Lata 1925–1985 wskazują na 60-lecie działalności tej służby, co oznacza sześć dekad ratowania życia poprzez dobrowolne oddawanie krwi.
Pelikan karmiący młode własną krwią to chrześcijański symbol ofiary i miłości — idealnie pasuje do idei krwiodawstwa jako aktu bezinteresownego ratunku. Pelikan to jeden z najstarszych symboli miłosierdzia i poświęcenia — według legendy karmiący młode własną krwią.
Nie każda krew jest stratą. Nie każdy ptak odlatuje. Ten medal mówi: ratunek to nie tylko gest, to ofiara, która trwa przez pokolenia. Pelikan nie karmi dla chwały — karmi, bo kocha.
Awers:
• Centralny motyw: pelikan karmiący pisklęta — starochrześcijański symbol miłości ofiarnej, utożsamiany z Panem Chrystusem, który „karmi” wiernych własną krwią.
• Pod pelikanem: tarcza z krzyżem, emblemat Czerwonego Krzyża.
• W tle: duży krzyż, w którego ramionach wpisano lata 1925 i 1985 — jubileusz 60-lecia.
• Napis otokowy:
◦ „HET BELGISCHE RODE KRUIS” — Belgijski Czerwony Krzyż
◦ „VLAAMSE DIENST VAN HET BLOED” — Flamandzka Służba Krwi
Rewers: „DANK” — podziękowanie w metalu
„DANK” to nie tylko słowo — to gest wdzięczności, który nie potrzebuje imienia ani daty.
Nie każde „dziękuję” jest wypowiedziane. Ten medal mówi: wdzięczność może być cicha, ale trwała. Jak pieczęć na sercu, jak echo po ratunku.
Medal o średnicy 3 cm.
1986 rok
26 czerwca 1986 roku, Algieria wydała znaczek promujący kampanię krwiodawstwa.
1988 rok
4 października 1988 roku Niemiecka Republika Demokratyczna wyemitowała znaczek pocztowy z dopłatą dla Komitetu Solidarności. Znaczek przedstawia ciemnoskóre dziecko, chirurga i worek z krwią do transfuzji. Znaczek był wydawany z etykietą, na której wydrukowano cytat z Wilhelma Piecka, prezydenta państwa w latach 1949-1960, w kolorze czarnym lub czerwonym. "Nasza solidarność nie jest jałmużną, ale źródłem siły, wezwaniem do wzajemnej pomocy".
Francja wydała 9 kwietnia 1988 roku pojedynczy znaczek promujący krwiodawstwo (DON DU SANG) - kropla krwi.
125-lecie Konwencji Genewskich można połączyć z Dunantem i krwiodawstwem poprzez organizację wydarzeń edukacyjnych, wystaw historycznych oraz kampanii promujących ideę humanitaryzmu. Można także podkreślić, że krwiodawstwo to współczesna forma niesienia pomocy, zgodna z wartościami, które Dunant propagował.
Henri Dunant, założyciel Czerwonego Krzyża, był kluczową postacią w powstaniu Konwencji Genewskich, które od 1864 roku regulują zasady ochrony ofiar konfliktów zbrojnych. Jego działania na rzecz rannych żołnierzy po bitwie pod Solferino zainspirowały świat do stworzenia międzynarodowego prawa humanitarnego.
Na Lubelszczyźnie honorowe krwiodawstwo odgrywa ważną rolę w kontynuowaniu idei Dunanta. 30-lecie honorowego krwiodawstwa w regionie, które zostało upamiętnione na kartce pocztowej, pokazuje, jak lokalne społeczności angażują się w pomoc potrzebującym. Krew oddawana przez honorowych dawców ratuje życie, podobnie jak działania Czerwonego Krzyża na polach bitew i w sytuacjach kryzysowych. Początki honorowego Krwiodawstwa sięgają 1958 roku. To wtedy Polski Czerwony Krzyż (PCK) podjął pierwsze działania na rzecz propagowania tej wspaniałej idei.
Konwencja genewska z 22 sierpnia 1864 roku
- personel sanitarny jest neutralny w konflikcie, nie może być atakowany i nie bierze udziału w walkach;
- cywile, którzy pomagają rannym i chorym żołnierzom powinni być szanowani; zakaz ich atakowania;
- ranni w wyniku konfliktu powinni być traktowani jednakowo bez względu na ich narodowość;
- powołano znak „czerwonego krzyża”, którym podczas konfliktu oznaczane są formacje medyczne i ich personel.
1989 rok
6 luty 1989 r., Fidżi
Zestaw przedstawia różne działania Czerwonego Krzyża/Czerwonego Półksiężyca z okazji 125 rocznicy, w tym zbieranie oddanej krwi, gdzie na znaczku za 69c widnieje dawca krwi oraz slogan "Ochrona życia ludzkiego":
Dziewiętnastowieczna Europa była teatrem wojennym. Konflikty te rozpoczęły się od wojen napoleońskich (1803-1815), a następnie trwały przez rewolucję i konflikty o zjednoczenie Włoch i Prus (1848-1866). Broń, przemysł, rewolucje i kolonializm działały w tandemie. Konflikty stawały się coraz bardziej wyniszczające.
W wieku trzydziestu lat Dunant porzucił studia. Zajmował się rodzinnym biznesem, filantropią i pisaniem wspomnień z podróży. W czerwcu 1859 roku Dunant udał się do miasta Solferino, aby uzyskać pozwolenie na prowadzenie interesów od Napoleona III, ówczesnego króla Francji. Bitwa, która wywiązała się poprzedniego dnia zostawiła ponad 40 000 zabitych lub rannych żołnierzy, którzy leżali na polu bitwy bez opieki. Poruszony tą przerażającą sceną, młody Dunant pomagał, jak tylko mógł. Mobilizował też lokalne wsparcie ze strony miasta dla rannych na wojnie.
Znaczek pocztowy wydany przez Fidżi (1988)) przedstawia sceny zniszczeń z bitwy pod Solferino. W dolnym rzędzie znajdują się trzy znaczki pocztowe z Fidżi przedstawiająca młodego Dunanta oraz współczesne akcje zdrowotne czerwonego krzyża, w tym właśnie opisany powyżej dar krwiodawstwa i logo rocznicowe.
 |
 |
Znaczki z Jugosławii z 1989 roku, upamiętniające 125-lecie Czerwonego Krzyża, można odczytać jako subtelne wezwanie do krwiodawstwa — aktu bezinteresownej pomocy.
Czerwony emblemat z krzyżem i globem przypomina kroplę krwi — uniwersalny symbol życia, ratunku i solidarności. To nie tylko logo organizacji, ale też metafora: każda kropla może ocalić świat.
Liczba „125” to nie tylko jubileusz, ale też świadectwo ciągłości misji — od XIX wieku po współczesność, Czerwony Krzyż niesie pomoc tam, gdzie ludzka krew może być ostatnią nadzieją.
 |
 |
 |
 |
1991 rok
29 lipca 1991 roku Iran wydał znaczek promujący Tydzień Transfuzji Krwi [napis na górze]: „Oddawanie krwi” [napis po prawej] „Daje życie” [napis po lewej].
Krwiodawstwo jako obowiązek – Znaczki promocyjne Sułtanatu Omanu
Tytuł: „Honorowe oddawanie krwi – gest narodowy i humanitarny”
Rok wydania: 1991
Państwo: Sułtanat Omanu
Opis: Prezentowane znaczki to wyjątkowa emisja filatelistyczna wydana przez Sułtanat Omanu w celu promocji honorowego krwiodawstwa jako obowiązku obywatelskiego i gestu empatii wobec potrzebujących. Grafika obu znaczków przedstawia stylizowane ramię z rurką do pobierania krwi, prowadzącą do serca z symboliczną kroplą, wzbogacone o symbol półksiężyca – znany znak opieki medycznej. Towarzyszy im hasło w języku arabskim i angielskim: „Blood donation is national and humane duty”.
To hasło podkreśla znaczenie krwiodawstwa nie tylko jako aktu dobrej woli, ale również jako formy solidarności społecznej i zaangażowania obywatelskiego.
Zielony - 50 baisa. Zieleń – nadzieja i życie. Zachęta do oddawania krwi z potrzeby serca.
Niebieski- 200 baisa. Błękit – zaufanie i spokój. Promocja systemowego podejścia do krwiodawstwa.
 |
 |
1993 rok
Pocztowy znaczek z kroplami krwi, wydany 15 listopada 1993 r. przez nowo utworzoną Republikę Słowacką, upamiętniający rok ustanowienia Słowackiego Czerwonego Krzyża. Projektant/Grawer Horniak, František.
Słowacki Czerwony Krzyż (SČK) został założony w 1993 roku jako niezależna organizacja w Republice Słowackiej. Fakt ten został uroczyście upamiętniony przez Słowacki Czerwony Krzyż, dziennik "Smena", Słowackie Radio i Słowacką Telewizję ogólnokrajową akcją na rzecz zwiększenia ilości oddawanej krwi od 15.11.1993 r. do 15.12.1993 r.
Podczas wydarzenia krew oddało 45 114 dawców. Na cześć wydarzenia i krwiodawców w bratysławskim Istropolis odbył się koncert charytatywny z udziałem E. Kováčovej, honorowej prezes Słowackiego Czerwonego Krzyża, I. Belohorskiej, Ministra Zdrowia Republiki Słowackiej, przedstawicieli konsulatów i innych gości.
Część obrazkowa znaczka składa się z symbolicznego rysunku kropli krwi z twarzą dziecka, uzupełnionego godłem Czerwonego Krzyża.
Wartość nominalna 3 Sk z dopłatą 1 Sk na rzecz Słowackiego Czerwonego Krzyża.
1996 rok
Arkusiki z Macedonii z 1996 roku, poświęconego walce z AIDS ze znaczkiem ząbkowanym i ciętym.
Choć tekst mówi o AIDS, a nie o krwiodawstwie, cała kompozycja wizualna i liturgiczna może być odczytana jako wezwanie do oddania krwi — nie tylko w sensie medycznym, ale duchowym.
„СТОП ЗА СИДАТА” – zatrzymaj AIDS, ale też: zatrzymaj śmierć, zatrzymaj obojętność. W kontekście krwiodawstwa: niech krew płynie ku życiu, nie ku chorobie.
Czerwony Krzyż – strażnik życia, znak ratunku, obecny jak pieczęć na każdym znaczku.
Czerwona wstążka – symbol walki, ale też kropli krwi, która staje się znakiem solidarności.
Postacie ludzkie – jedna wskazuje drogę, druga towarzyszy — jak dawca i odbiorca, jak przewodnik i potrzebujący.
Tło w diagonalnych liniach – jak puls, jak rytm serca, jak przepływ krwi w żyłach społeczeństwa.
Numeracja arkusika (np. 0004768 i 0015270) przypomina, że każdy dawca jest jednostką, ale też częścią większego rytuału.
Czerwony Krzyż, wstążka, dynamiczne tło i postacie ludzkie tworzą liturgię ratunku, w której krew nie jest tylko płynem biologicznym, lecz znakiem solidarności, nadziei i duchowego przymierza.
1998 rok
Karta została wydana z okazji 40-lecia programu honorowego krwiodawstwa PCK, który od 1958 roku promuje bezinteresowną pomoc i ratowanie życia poprzez oddawanie krwi. Grafika ma charakter edukacyjny i promocyjny, skierowany zarówno do młodszych, jak i starszych odbiorców.
Dwie antropomorficzne, uśmiechnięte krople krwi w stylu kreskówkowym:
- Jedna z plecakiem, machająca ręką – symbol aktywności i gotowości do działania.
- Druga z flagą z czerwonym krzyżem – znak PCK i misji ratunkowej.
Kropla krwi – mała, lecz bezcenna. Ta karta telefoniczna to nie tylko środek komunikacji, lecz także wizualny apel o empatię i solidarność. Uśmiechnięte krople przypominają, że każdy gest może uratować życie – a 40 lat tradycji to dowód, że dobro ma siłę przetrwania.
2000 rok
W dniu 2 maja 2000 r. Algieria wyemitowała pojedynczy znaczek promujący krwiodawstwo (Don du Sang), z wizerunkiem przypominającym "bank".
16 czerwca 2000 roku Austria wydała znaczek upamiętniający 100. rocznicę odkrycia głównych grup krwi ABO przez dr Karla Landsteinera, austriackiego biologa i lekarza:
W 1900 roku Landsteiner opisał A, B i O (które początkowo nazwał "C") w badaniu 22 osób. W 1902 roku Alfred von Decastello i Adriano Sturli, dwaj uczniowie Landsteinera w Wiedniu, potwierdzili jego odkrycia w większym badaniu obejmującym 155 osób i odkryli czwarty (i najrzadziej występujący) typ, AB.
Grupy A i O są najczęstsze, a AB najrzadziej, ale rozmieszczenie grup krwi różni się na całym świecie. Ludzie naturalnie wytwarzają przeciwciała przeciwko antygenom grup krwi, których NIE mają. Osoby z grupą krwi AB ("uniwersalni biorcy") mogą przyjmować transfuzje krwi dowolnego typu, ponieważ nie wytwarzają przeciwciał ani przeciwko grupie A, ani B, podczas gdy krew z grupy 0 ("dawcy uniwersalni") może być przetaczana osobom o dowolnej grupie krwi, ponieważ na komórkach krwi nie ma antygenów A lub B.
Arkusik znaczków pocztowych wydanych przez Hong Kong Red Cross (Hongkoński Czerwony Krzyż). Arkusik zawiera cztery znaczki, z których każdy przedstawia inną działalność charytatywną organizacji:
Transfuzja krwi – znaczek o wartości $1.30 przedstawia osobę oddającą krew. Specjalna edukacja – znaczek za $2.50 ukazuje nauczyciela pracującego z dzieckiem. Pomoc po katastrofach – znaczek o nominale $3.10 pokazuje akcję niesienia pomocy potrzebującym. Wolontariat – znaczek za $5.00 przedstawia osobę wspierającą drugą osobę – symbol zaangażowania społecznego.
Na górze arkusika znajdują się napisy: „香港紅十字會” oraz „HONG KONG RED CROSS” w języku chińskim i angielskim. Tło arkusika zdobi wzór z wielokrotnie powtórzonym napisem „HONG KONG RED CROSS”, a także obraz dwóch rąk wyciągających się ku sobie, co doskonale symbolizuje pomoc i solidarność.
 |
 |
 |
 |
2002 rok
Polinezja Francuska. Polinezyjskie Stowarzyszenie Krwiodawców. Oddanie krwi - darem życia (Dar krwi – Dar życia) 2002 rok.
2003 rok
W 2003 r. wydano tylko jeden znaczek związany z krwiodawstwem i był to znaczek skarbowy ze Słowenii, wydany 8 maja i obowiązkowy na poczcie od 8 do 15 maja.
"Od srca do srca" = "Od serca do serca".
2005 rok
Znaczek z Monako z 2005 roku — wynalazek strzykawki hipodermicznej w kontekście krwiodawstwa.
Choć znaczek nie przedstawia bezpośrednio aktu oddawania krwi, jego tematyka doskonale wpisuje się w historię i rozwój krwiodawstwa. Upamiętnia on wynalazek strzykawki hipodermicznej przez szkockiego lekarza Aleksandra Wooda w 1855 roku — narzędzie, które odegrało kluczową rolę w rozwoju procedur medycznych, w tym pobierania i przetaczania krwi.
Strzykawka hipodermiczna to nieodłączny element każdej procedury pobierania krwi – zarówno w laboratoriach, jak i podczas honorowego krwiodawstwa.
Dzięki jej wynalezieniu możliwe stało się bezpieczne i precyzyjne:
- pobieranie próbek krwi do badań,
- przetaczanie krwi między dawcą a biorcą,
- prowadzenie terapii z zastosowaniem płynów krwiopochodnych.
Znaczek można więc interpretować jako symbol technologicznego fundamentu, na którym opiera się współczesna medycyna transfuzji.
Ten znaczek doskonale ilustruje początki narzędzi wykorzystywanych w krwiodawstwie.
2006 rok
Wizerunek niemal stykających się rąk Pana Boga i Adama z dzieła Michała Anioła "Stworzenie Adama" na suficie Kaplicy Sykstyńskiej stał się ikoną ludzkości i pojawia się często w apelach do krwiodawców. Wpisuje się to w filozofię krwiodawstwa: dawanie daru życia. Luxemburg 2006 rok.
Świdnik – miasto, które niesie ratunek z powietrza i z serca
Tu, gdzie powstają helikoptery ratujące życie, rodzi się też inna forma pomocy – cicha, bezinteresowna, płynąca prosto z serca. Honorowe krwiodawstwo to lokalny sposób na niesienie ratunku – bez śmigieł, ale z ogromną mocą.
Oddając krew, stajesz się częścią tej samej misji, którą realizują ratownicy w powietrzu. Każda kropla to szansa na życie – tak jak każdy lot śmigłowca z Lublina czy Świdnika.
Klub HDK PCK „Serce” w Świdniku zaprasza do udziału w akcji krwiodawstwa oraz na wyjątkową wystawę filatelistyczną, która łączy pasję z pomocą.
Bo Świdnik to nie tylko miejsce, gdzie buduje się helikoptery. To miejsce, gdzie buduje się nadzieję.
Nie trzeba być ratownikiem w helikopterze, by nieść pomoc. Wystarczy Twoja decyzja – wyciągnięta ręka, kilka minut, a możesz uratować czyjeś życie.
Honorowe krwiodawstwo to gest odwagi, empatii i solidarności. Każda kropla ma znaczenie. Każda grupa krwi jest potrzebna.
Na pierwszej stronie kartki widzimy dynamiczną scenę z helikopterem ratunkowym unoszącym się nad krajobrazem z polami i zabudowaniami. To nie tylko obrazek – to przekaz. Pod helikopterem znajduje się spadochron z napisem „NIESIE RATUNEK”, co symbolizuje pomoc z powietrza, ale też metaforycznie – ratunek, który możemy nieść jako krwiodawcy.
Obok spadochronu widnieje sympatyczna postać w kształcie kropli krwi z czerwonym krzyżem i hasłem „ODDAJ KREW PCK”. To bezpośrednie wezwanie do działania – oddanie krwi jako gest solidarności i ratunku dla innych.
Całość wieńczy napis „KRWIODAWSTWO” oraz informacja o Okręgowej Wystawie Filatelistycznej, co sugeruje, że kartka może być częścią kampanii promującej krwiodawstwo poprzez filatelistykę.
To połączenie grafiki ratowniczej z symboliką krwi tworzy silny przekaz: każdy z nas może być bohaterem, nie potrzebując munduru czy helikoptera – wystarczy wyciągnąć rękę i oddać krew.
2007 rok
14 czerwca 2007 roku Zjednoczone Emiraty Arabskie wydały arkusz pamiątkowy z okazji Światowy Dzień Krwiodawcy. Na znaczkach i arkuszu widnieje logo Światowego Dnia Zdrowia 2000, które zostało przyjęte jako logo Światowego Dnia Krwiodawcy.
2008 rok
W dniu 21 stycznia 2008 r. Belgia wyemitowała znaczek pocztowy dla Czerwonego Krzyża. Przedstawia Le Cat, stworzonego przez belgijskiego rysownika Philippe'a Gelucka, oddającego krew swojemu małemu przyjacielowi.
2011 rok
15 września 2011 roku Boliwia wydała znaczek z okazji Dnia Dobrowolnego Dawcy Krwi (Día del Donante Voluntario Altruista de Sangre):
Sangre segura = bezpieczna krew
Extiende tu brazo a la vida = Wyciągnij rękę do życia.
W 2011 roku to globalne wydarzenie odbyło się w Buenos Aires w Argentynie, a jego gospodarzem był rząd Argentyny. Tematem przewodnim Światowego Dnia Krwiodawcy 2011 było „Więcej krwi. Więcej życia”. W 2011 r. w 62 krajach świadczono usługi transfuzji krwi oparte wyłącznie na dobrowolnym oddawaniu krwi.
21 maja 2011 r. Argentyna wydała ten znaczek: Más Sangre, Más Vida = Więcej krwi, więcej życia.
2012 rok
14 czerwca 2012 Urugwaj wydał znaczek z okazji Światowego Dnia Krwiodawcy. W tym roku hasłem przewodnim było „Każdy krwiodawca jest bohaterem” – każdy z nas może stać się bohaterem, oddając krew.
CADA DONANTE DE SANGRE ES UN HÉROE = KAŻDY DAWCA KRWI JEST BOHATEREM.
Szwajcaria - wydany 9 maja 2012 r. w celu promowania krwiodawstwa. Jest to znaczek wielojęzyczny: "BLUTSPENDE", "DON DU SANG" i "DONAZIONE DI SANGUE" = "ODDAWANIE KRWI" w języku niemieckim, francuskim i włoskim (3 językach urzędowych Szwajcarii).
"SPENDE BLUT - RETTE LEBEN" = "ODDAJ KREW - OCAL ŻYCIE" (niemiecki)
"MA VIE TON SANG" = "MOJE ŻYCIE, TWOJA KREW" (francuski)
"DONARE LA VITA" = "DAJ ŻYCIE" (włoski)
2015 rok
Rosja. 2015. Znaczek Dobrowolnego Krwiodawstwa. Państwowy Program Rozwoju Dobrowolnego Krwiodawstwa.
Na znaczku pocztowym widnieje wizerunek procedury oddawania krwi oraz logo Państwowego Programu Rozwoju Dobrowolnego Krwiodawstwa Służby Krwi. Znaczek przedstawia uśmiechniętego dawcę, który właśnie oddał krew.
Służba krwi to gałąź medycyny, zespół organizacji medycznych zaangażowanych w cykl krwi dawcy na etapie jej odbioru, rozdzielenia na składniki, długotrwałego przechowywania i transportu. Funkcje służby krwi obejmują również promocję krwiodawstwa, kontrolę nad świadczeniem pomocy w transfuzji w szpitalach, w tym państwowy program rozwoju krwiodawstwa w Rosji.
Wyspecjalizowane instytuty badawcze zajmują się rozwojem naukowym, wprowadzaniem nowych technologii, pracami organizacyjnymi i metodologicznymi.
Zasady organizacji radzieckiej służby krwi zostały wystawione na ciężką próbę podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej.
Po upadku Związku Radzieckiego krwiodawstwo w Rosji było systemem odpłatnego krwiodawstwa. Jednak najbezpieczniejszymi dawcami krwi są dobrowolni, nieodpłatni dawcy, a na całym świecie podejmowane są wysiłki w celu zapewnienia dostaw krwi w oparciu o 100% dobrowolne, nieodpłatne oddawanie krwi. W 2013 roku Rosja uchwaliła nową ustawę, która zakazuje wynagradzania dawców, a zamiast tego zachęca i wspiera dobrowolnych dawców za pośrednictwem Narodowej Służby Krwi w ramach Rosyjskiego Czerwonego Krzyża.
Z okazji przypadającego na 14 czerwca Światowy Dzień Krwiodawcy Poczta Polska wydała folder okolicznościowy w 2015r. Folder zawiera znaczek Fi. 4618**. Autorem projektu jest Andrzej Gosik.
Projekt ukazuje czerwone serce z kroplą krwi – symbol bezinteresownego daru życia. Towarzyszy mu informacyjny plakat, który przypomina, że święto obchodzone jest w rocznicę urodzin Karla Landsteinera, odkrywcy grup krwi.
Folder podkreśla rolę honorowych dawców krwi w ratowaniu życia oraz promuje ideę dobrowolnego i bezpiecznego krwiodawstwa jako wyraz codziennego bohaterstwa.
2016 rok
Na kopercie pierwszego dnia obiegu znaczek promujący krwiodawstwo wydany przez Mołdawię 2 lutego 2016 r.
Donează sînge - dăruiește viață! (Oddawanie krwi - daje życie!).
Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża (MKCK) został założony w 1863 roku w Genewie w Szwajcarii przez Henry'ego Dunanta i Gustave'a Moyniera. W październiku 1986 r. XXV Międzynarodowa Konferencja Czerwonego Krzyża przyjęła nowy statut tego, co jest obecnie znane jako Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca. Ruch ten, znany również jako Międzynarodowy Czerwony Krzyż, składa się z uznanych krajowych stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca na całym świecie, Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża (MKCK) oraz Ligi Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca. W roku 1988 obchodzono rocznicę powstania Międzynarodowego Czerwonego Krzyża.
W 1989 roku w październiku Surinami wyemitował zestaw znaczków półpocztowych: Znaczek o wyższej wartości zachęca do oddawania krwi: WORDT OOK BLOEDDONOR - ZOSTAŃ DAWCĄ KRWI na znaczku koperty Pierwszego Dnia Obiegu.
2017 rok
Arkusik przedstawia cztery znaczki z serii wydanej przez Wyspy Salomona w 2017 roku, każdy o nominale $10.00. Całość została poświęcona działalności Czerwonego Krzyża — z wyraźnym akcentem na krwiodawstwo jako akt humanitaryzmu.
Arkusik składa się z czterech znaczków o nominale $10.00 każdy, ilustrujących różnorodne działania humanitarne prowadzone przez Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża. Jeden ze znaczków skupia się bezpośrednio na krwiodawstwie – przedstawia osobę oddającą krew w warunkach klinicznych oraz zawiera apel „Please give blood”, wzywający do czynnego udziału w ratowaniu życia. Pozostałe znaczki ukazują akcje ratownicze, szkolenie z pierwszej pomocy oraz wsparcie dla ofiar konfliktów zbrojnych - to wszystkie te działania w sytuacjach kryzysowych wymagają dostępu do zasobów krwi, co wzmacnia znaczenie krwiodawstwa jako fundamentu ratownictwa.
Wszystkie ilustracje opatrzone są logotypem Czerwonego Krzyża i napisem „Comité International Genève”.
2022 rok
Sierra Leone Rok emisji: 2022
Arkusik (4 znaczki) Tematyka: Pomoc humanitarna, Czerwony Krzyż, krwiodawstwo, służby ratownicze.
Opis: Efektowny arkusik składający się z czterech znaczków o tematyce działalności Czerwonego Krzyża w Sierra Leone. Każdy ze znaczków prezentuje różne aspekty niesienia pomocy medycznej i humanitarnej, ukazując personel w akcji oraz symbolikę organizacji. Estetycznie zaprojektowane ilustracje podkreślają zaangażowanie w działania kryzysowe, w tym ratownictwo i opiekę nad poszkodowanymi. Pośrednio nawiązują do krwiodawstwa jako kluczowego elementu misji Czerwonego Krzyża.
Choć znaczki nie pokazują bezpośrednio aktu oddawania krwi, to ukazują szerszy kontekst, w którym krwiodawstwo odgrywa kluczową rolę:
- Ratowanie życia podczas klęsk żywiołowych
- Zapewnienie zasobów medycznych w rejonach zagrożonych
- Promocja solidarności i działania dla dobra wspólnego.
2023 rok
Moneta życia – 100 lat transfuzji krwi w Słowacji.
Słowacja – 2 euro, 2023 – Prvá transfúzia krvi 1923–2023.
Awers – Europa jako wspólnota wartości.
Standardowy awers monety euro ukazuje:
Dużą cyfrę „2” po lewej stronie, symbolizującą nominał.
Napis „EURO”, częściowo nakładający się na mapę Europy, która ukazuje kontynent jako przestrzeń współpracy i wspólnej waluty.
Dwanaście gwiazd Unii Europejskiej na pierścieniu zewnętrznym – znak jedności i stabilności.
Ząbkowana krawędź – funkcjonalna i zabezpieczająca.
Ten awers to nie tylko informacja o wartości, lecz także wizualna deklaracja przynależności do wspólnoty, w której solidarność ma wymiar praktyczny.
Rewers – Symbol medycyny, empatii i nadziei.
Projekt autorstwa Andréja Augustina upamiętnia stulecie pierwszej transfuzji krwi w Słowacji.
Motyw centralny: Stylizowany krzyż z kroplą krwi w środku – wyrazisty symbol medycyny i ratunku.
Promieniście rozchodzące się krople – przypominają słońce życia, emanujące z aktu dawstwa.
Inskrypcje:
„PRVÁ TRANSFÚZIA KRVI 1923–2023” – rocznicowe hasło.
„SLOVENSKO” – nazwa kraju emitenta.
„ANDREJ AUGUSTIN” i „2023” – projektant i rok emisji.
Pierścień zewnętrzny: Dwanaście gwiazd UE, spójne z awersem.
Ta moneta to mikroskopijny pomnik empatii. Przypomina, że medycyna to nie tylko nauka, lecz także akt człowieczeństwa. Transfuzja krwi – gest, który ratuje życie – zostaje tu uhonorowany w formie trwałej, obiegowej, dostępnej każdemu. Słowacja, poprzez ten projekt, wpisuje się w europejską i globalną narrację o wartości życia i solidarności.
2024 rok
Znaczek krwiodawstwa wydany przez Węgry 13 maja 2024 r.
Magyar Posta wypuszcza specjalny znaczek, aby zwrócić uwagę na znaczenie krwiodawstwa, zaprojektowany przez graficzkę Nórę Horváth.
Dobrowolne krwiodawstwo jest szczególnie ważną sprawą społeczną. Krew nie może być wytwarzana w sposób sztuczny, więc produkty krwiopochodne, które są niezbędne w opiece zdrowotnej, mogą być wytwarzane wyłącznie z krwi pobranej w drodze dawstwa. Aby zapewnić węgierskiej służbie zdrowia wymaganą ilość i jakość produktów krwiopochodnych, każdego dnia potrzebnych jest od 1600 do 1800 dawców krwi. Węgierski Czerwony Krzyż od 85 lat zajmuje się rekrutacją krwiodawców na Węgrzech.
Organizacja humanitarna organizuje na terenie całego kraju akcje krwiodawstwa, podczas których mogą oddać krew wszystkie zdrowe osoby w wieku od 18 do 65 lat. Kobiety mogą oddawać krew cztery razy w roku przez 365 dni, a mężczyźni pięć razy w roku. Pomiędzy dwoma pobraniami krwi musi upłynąć co najmniej 56 dni. Z 450 mililitrów krwi pobranej przez węgierską Narodową Służbę Transfuzji Krwi wytwarza się trzy rodzaje produktów krwiopochodnych, które mogą uratować życie nawet 3 osobom.
Ochotniczy krwiodawcy nie tylko okazują solidarność społeczną, ofiarowując broń, ale także chronią własne zdrowie, regularnie uzupełniając zapasy krwi w organizmie.
Co roku w Światowym Dniu Krwiodawcy Węgierski Czerwony Krzyż sadzi sadzonkę odmiany, której węgierską nazwę tłumaczy się jako "klon krwi", aby wyrazić szacunek i wdzięczność dla krwiodawców.
Logo oddawania krwi, artystycznie oprawione w liście "klonu krwi" Karmazynowego Króla, znajduje się w centrum specjalnego znaczka.
2025 rok
Arkusik składa się z sześciu znaczków pocztowych wydanych przez Ukrposztę z okazji Światowego Dnia Krwiodawcy. Każdy znaczek przedstawia dwie postacie trzymające wielkie czerwone serce — symbol oddawania krwi i solidarności międzyludzkiej. W tle widoczny jest subtelny, jasny motyw graficzny, nadający całości lekkości i ciepła.
Główne hasło arkusika, „ШАНС НА ЖИТТЯ” (Szansa na życie), umieszczone nad znaczkami, to wyraz uznania dla każdego krwiodawcy i podkreślenie, jak wielką wartość ma ich dar. Arkusik opatrzony jest również datami „14.06.2025” – przypominającą o dacie obchodów. Całości dopełnia logo Ukrposzty, kod kreskowy oraz EKG-owa linia życia przechodząca przez górną część arkusika.
Medal 25-lecia Honorowego Krwiodawstwa
Medal przyznawany z okazji 25-lecia honorowego oddawania krwi jest wyrazem głębokiego uznania dla osoby, która przez ćwierć wieku niosła pomoc innym poprzez bezinteresowne dzielenie się tym najcenniejszym darem — krwią.
Na awersie widnieje napis „25 HONOROWEGO KRWIODAWSTWA” oraz stylizowana panorama architektoniczna. Szczególną uwagę na rewersie przykuwa wypukła kropla krwi z wpisanym krzyżem oraz literami „PCK” – emblemat Polskiego Czerwonego Krzyża. Ta wypukłość nie tylko nadaje medalowi głębię estetyczną, ale też symbolicznie eksponuje esencję idei krwiodawstwa jako aktu dawania życia.
Ten trójwymiarowy efekt kropli krwi nadaje medalowi wyrazisty charakter wizualny, odróżniający go od typowych, płaskich odznaczeń.
Odznaczenie to jest symbolem solidarności, empatii i społecznego zaangażowania. Przypomina, że dzięki regularnemu oddawaniu krwi można uratować niezliczoną liczbę istnień ludzkich.
Średnica - 61 mm
Materiał - mosiądz
Masa - 138 g.
Medale zostają przyznane w uznaniu długoletnich zasług na rzecz honorowego krwiodawstwa, niesienie bezinteresownej pomocy w postaci niezastąpionego leku, jakim jest krew, działalności w Ruchu Honorowych Dawców oraz propagowanie szczytnych idei Polskiego Czerwonego Krzyża.
Medal wydany z okazji 25-lecia honorowego dawstwa krwi, 1958 - 1983 rok.
Średnica: 7 cm
Waga: 147,34 g
PCK - 30 lat honorowego krwiodawstwa 1958-1988
XXX LAT HONOROWEGO KRWIODAWSTWA POLSKIEGO CZERWONEGO KRZYŻA 1958-1988
POLSKI CZERWONY KRZYŻ ZARZĄD GŁÓWNY W WARSZAWIE
Średnica 70 mm,
Grubość ~ 6 mm,
Waga 126 gram
Medal pamiątkowy – 30-lecie Honorowego Krwiodawstwa, Tarnów 1988
Projekt – Krzysztof Berezowski
Wykonawca – Zakłady Mechaniczne Tarnów
Materiał: brąz patynowany
Średnica: 68 mm
Miejsce i data wydarzenia: Tarnów 1988
Organizator-Emitent: Zarząd Wojewódzki Polskiego Czerwonego Krzyża w Tarnowie
Medal okolicznościowy wybity z okazji 30-lecia działalności honorowego krwiodawstwa w regionie tarnowskim. Wydany przez Zarząd Wojewódzki Polskiego Czerwonego Krzyża w Tarnowie, stanowi wyraz uznania dla osób zaangażowanych w bezinteresowne niesienie pomocy poprzez oddawanie krwi.
Awers medalu przedstawia centralny napis „30 LAT”, uzupełniony datami „1958” i „1988”, wskazującymi na jubileuszowy okres działalności. Po prawej stronie widnieje stylizowany symbol serca ze spływającą zeń kroplą krwi oraz napis „DAR ŻYCIA”, podkreślający ideę krwiodawstwa jako aktu ratującego ludzkie życie. Wzdłuż krawędzi biegnie napis „HONOROWEGO KRWIODAWSTWA”, który definiuje charakter wyróżnienia.
Rewers medalu zawiera napis okalający: „ZARZĄD WOJEWÓDZKI PCK W TARNOWIE”, wskazujący na instytucję fundującą medal. W centrum znajduje się krzyż Polskiego Czerwonego Krzyża, umieszczony nad kompozycją złożoną z sześcioramiennej gwiazdy oraz stylizowanego półksiężyca (herb miasta Tarnowa).
Oba symbole mogą być interpretowane jako metafory światła, nadziei i życia — wartości nierozerwalnie związanych z ideą honorowego krwiodawstwa. Gwiazda może symbolizować uniwersalność i pomoc bez granic, zaś półksiężyc — odnowę, opiekę i duchowy wymiar misji humanitarnej.
Medal stanowi wyraz wdzięczności wobec honorowych krwiodawców oraz dokumentuje lokalne zaangażowanie w działania humanitarne na przestrzeni trzech dekad.
„Nasza krew -Twoje życie” to hasło, jakim kierują się członkowie Stowarzyszenia Honorowych Dawców Krwi Rzeczypospolitej Polskiej.
Stowarzyszenie od niemal 35 lat, zaraz po Polskim Czerwonym Krzyżu, jest największym w Polsce klubem honorowych dawców krwi na Pomorzu Zachodnim.
1 marca 1948 roku powstała Stacja Przetaczania i Konserwowania Krwi w budynku ówczesnego Szpitala Polskiego Czerwonego Krzyża w Szczecinie przy ul. Unii Lubelskiej 1. Organizatorem i założycielem był Polski Czerwony Krzyż w Szczecinie.
W 1971 roku rozpoczęto budowę nowoczesnego obiektu dla Stacji Krwiodawstwa przy al. Wojska Polskiego 80/82, którą ukończoną w 1975r. Zakupiono nowoczesny sprzęt i aparaturę specjalistyczną, aby poprawić warunki pracy personelu i usprawnić obsługę dawców krwi. Wdrożono szkolenia dla lekarzy, pielęgniarek, położnych i personelu diagnostyki serologicznej ze szpitali. Stacja Krwiodawstwa stała się nowoczesnym, prężnie rozwijającym zakładem Polskiej Służby Krwi, cenionym przez Wydział Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego, Ministerstwo Zdrowia i Instytut Hematologii w Warszawie.
W roku 1999 Stacja Krwiodawstwa zostaje przekształcona w Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa i obejmuję swoją działalnością całe nowo utworzone województwo Zachodniopomorskie.
Medal o średnicy 7 cm „35 LAT NA POMORZU ZACHODNIM”. Przyznawany za aktywne wspieranie działalności humanitarnej oraz ruchu honorowego krwiodawstwa.
Medal 45 lat Honorowego Krwiodawstwa PCK prof. Ludwik Hirszfeld z 2003 roku.
Rewers medalu zawiera nazwy grupy krwi.
Krew krążąca w naszych naczyniach krwionośnych składa się z osocza oraz zawieszonych w nim elementów morfotycznych, do których zalicza się krwinki czerwone, krwinki białe oraz płytki krwi. Każde z nich posiadają charakterystyczną budowę i odgrywają istotną funkcję w naszym organizmie.
Specyficzny zestaw antygenów na powierzchni naszych krwinek czerwonych określamy mianem grupy krwi.
Metal: brąz srebrzony
Średnica: 70 mm
Ludwik Hirszfeld - wybitny współodkrywca prawa dziedziczenia krwi upamiętniony na medalu uszlachetnionym złotem.
Ludwik Hirszfeld (1884-1954) - profesor nauk medycznych, twórca polskiej szkoły immunologicznej oraz seroantropologii – nauki zajmującej się badaniem różnic serologicznych między ludźmi. Wspólnie z Emilem von Dungernem prowadził badania nad grupami krwi. Naukowcy odkryli prawa ich dziedziczenia i wprowadzili oznaczenia: 0, A, B, AB stosowane do dziś.
Okazały medal o średnicy 40 mm upamiętniający światowej sławy uczonego został wybity w najwyższej jakości menniczej, stemplem lustrzanym. Dodatkowo jest platerowany czystym złotem próby 999/1000.
Jego awers przedstawia artystyczną kompozycję kuli ziemskiej oraz różnych symboli naukowych, m.in. atomu czy mikroskopu. W dolnej części widnieje napis: "Polska Światu".
Na rewersie widoczna jest postać Ludwika Hirszfelda. W tle widoczne są grupy krwi, sprzęty laboratoryjne oraz imię i nazwisko polskiego profesora. W dolnej części medalu widnieje jego rok urodzenia i śmierci.
Numizmat został zaprojektowany przez Roberta Kotowicza – jednego z najwybitniejszych medalierów na świecie, który łączy niezwykłą dbałość o szczegóły z ciekawą wizją artystyczną.
Medal Polskiego Czerwonego Krzyża „Honorowe Krwiodawstwo 1958-2008”. 50 lat.
Wielkość: 67x50mm.
Przyznawany za szczególne zasługi w efektywnym działaniu wspierajacym Ruch Honorowego Krwiodawstwa Polskiego Czerwonego Krzyża.
Medal Honorowego Krwiodawstwa Polskiego Czerwonego Krzyża, wręczany za wybitne zasługi w honorowym krwiodawstwie na przestrzeni 50 lat działalności (1958–2008). Złoty medal z lazurowym wieńcem podkreśla znaczenie poświęcenia, a centralne czerwone serce i krzyż symbolizują życie i ofiarność. Zawieszony na biało-czerwonej wstążce, odwołuje się do narodowej dumy i wspólnej odpowiedzialności za zdrowie społeczeństwa.
Biało-czerwona wstążka może być odniesieniem do narodowych barw Polski, podkreślając patriotyczny charakter i społeczne znaczenie krwiodawstwa.
55 lat honorowego krwiodawstwa PCK z 2013 roku.
Medal poświęcony kobietom dla honorowego krwiodawstwa.
Głównymi Bohaterkami rocznicy były „Kobiety dla Honorowego Krwiodawstwa” - krwiodawczynie, wolontariuszki, pielęgniarki i lekarki oraz wszystkie kobiety, które przyczyniły się do jego rozwoju swoim sercem i pracą.
Medal przyznawany szczególnie za wieloletnią aktywną działalność na rzecz rozwoju Ruchu Honorowego Krwiodawstwa Polskiego Czerwonego Krzyża.
Wymiary: średnica 6 cm.
Z krwią związanych jest wiele chorób, ale i odkryć w tym temacie, co służy do zmniejszenia lub pozbycia się objawów. Znaczki Islandii.
Znaczki Europa przedstawiają odkrycia dotyczące krzepnięcia krwi, wydane do użytku w Wyspach Alandzkich 5 maja 1994 r.
Odkrycie choroby von Willebranda (VWD), dziedziczne zaburzenie krzepnięcia krwi u ludzi spowodowane niedoborem jakości lub ilości czynnika von Willebranda (VWF), białko biorące udział w funkcjach komórek płytek krwi.
Choroba von Willebranda jest najczęstszą wrodzoną skazą krwotoczną - chorobą, której istotą jest zaburzenie krzepnięcia krwi, co objawia się skłonnością do nadmiernych lub wydłużonych krwawień. Takie krwawienia są bardzo groźne i w niektórych przypadkach mogą doprowadzić nawet do śmierci.
Oczyszczanie heparyny przez Erika Jorpesa. Szwedzkiemu biochemikowi J. Erikowi Jorpesowi przypisuje się zidentyfikowanie struktury chemicznej heparyny (silnego leku rozrzedzającego krew) i promowanie jej stosowania jako standardowej terapii wielu powszechnych zaburzeń. Przyczynił się do zrozumienia zakrzepicy i hemostazy.
 |
 |
Medal jubileuszowy Instytutu Hematologii i Transfuzjologii (1951–2001)
Medal dwustronny, wykonany z metalu - srebrzony, łączy w sobie abstrakcyjną elegancję z biologiczną symboliką.
• Awers: Centralne wgłębienie dzieli powierzchnię na dwie wygięte sekcje, przywodzące na myśl przepływ krwi, podział komórkowy lub kanał życia. W otoku widnieje inskrypcja:
„INSTYTUT HEMATOLOGII I TRANSFUZJOLOGII 1951 2001” — hołd dla 50 lat pracy naukowej, klinicznej i edukacyjnej.
• Rewers: Stylizowane erytrocyty — dyskowate komórki z wgłębieniem — ukazane w formie reliefu. Ich układ przypomina taniec życia, cichy rytm krążenia, symbol ciągłości i ratunku, gdzie ich liczba jest ważnym wskaźnikiem w badaniach krwi.
Instytut Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie to miejsce, gdzie nauka spotyka się z etyką ratowania życia. Od 1951 roku:
• Leczy choroby krwi, nowotwory hematologiczne, niedokrwistości.
• Prowadzi badania nad immunologią, przeszczepami, terapiami celowanymi.
• Dba o bezpieczeństwo transfuzji, bankowanie komórek krwiotwórczych.
• Kształci lekarzy, diagnostów, naukowców — budując pokolenia opiekunów życia.
Instytut prowadzi również działalność edukacyjną, wdraża innowacyjne terapie i współpracuje z międzynarodowymi ośrodkami naukowymi. Medal z 2001 roku to nie tylko jubileusz, ale także hołd dla pokoleń lekarzy, naukowców i pacjentów, którzy współtworzyli historię ratowania życia.
Šrednica [mm]: 70. Waga 148,2 g. Medal w kształcie wypukłym.
Ten medal to nie tylko pamiątka z okazji otwarcia szpitala — to medytacja nad rolą medycyny jako misji oświecenia i ratunku. Asklepios nie jest tu tylko mitologiczną figurą, lecz świetlistym przewodnikiem chirurgów, których ręce stają się narzędziem boskiego działania. Światło lampy operacyjnej i lampy Asklepiosa splatają się w jedno — światło wiedzy, nadziei i życia.
Medal medyczny z 1974 roku, sygnowany przez Cabral Antunesa, numerowany 102/200, o średnicy 90 mm — wyjątkowe dzieło sztuki medalierskiej, które łączy techniczną precyzję z symboliczną głębią.
Awers – „Illuminating Surgery” / Asklepios jako Boski Patron Medycyny.
W centrum awersu widzimy realistycznie oddaną scenę operacyjną — grupa chirurgów pochylona nad pacjentem, skupiona pod intensywnym światłem lampy operacyjnej. Detaliczność rzeźby oddaje napięcie i koncentrację zespołu medycznego.
Po prawej stronie stoi klasyczna figura w todze — to Asklepios, grecki bóg medycyny, rozpoznawalny dzięki obecności węża, symbolu uzdrawiania. W dłoni trzyma lampę, z której promienie światła kierują się ku scenie operacyjnej — gest ten symbolizuje boskie oświecenie, opiekę i inspirację dla lekarzy.
W tle widoczne są elementy wyposażenia sali operacyjnej, co nadaje kompozycji realistyczny kontekst współczesnej medycyny.
Napisy:
• „MINISTERIO DAS OBRAS PÚBLICAS” – Ministerstwo Robót Publicznych Portugalii
• „DIRECÇÃO-GERAL DAS CONSTRUÇÕES HOSPITALARES” – Dyrekcja Generalna Budownictwa Szpitalnego
Sygnatura artysty: „CABRAL ANTUNES” – wybitny portugalski medalier, znany z łączenia klasycznej formy z nowoczesną treścią.
Rewers – Hospital Distrital de Portalegre, 1974
Rewers przedstawia w reliefie budynek Szpitala Dystryktowego w Portalegre — z dbałością o architektoniczne detale, fasadę i otoczenie. Nad budynkiem unoszą się chmury, co może symbolizować zarówno wzniosłość misji szpitala, jak i metafizyczny wymiar opieki zdrowotnej.
Napisy:
• „HOSPITAL DISTRITAL DE PORTALEGRE” – identyfikacja instytucji
• „1974” – rok inauguracji lub upamiętnienia budowy szpitala
Charakter rewersu stanowi kontrapunkt dla awersu — jeśli awers ukazuje duchową i operacyjną stronę medycyny, rewers zakorzenia ją w konkretnym miejscu i czasie, podkreślając znaczenie infrastruktury i instytucji.
Ten dwustronny medal stanowi głęboki hołd dla tożsamości, misji i cichego bohaterstwa. Rewers ukazuje stylizowaną nić DNA, wijącą się w rytmie życia, z niebiesko-czarnymi segmentami, na tle odcisku linii papilarnych — znak indywidualności i duchowego wybrania. Dekoracyjna obwódka z motywem podwójnej helisy przypomina pieczęć życia, a napis „IT IS IN MY DNA” staje się deklaracją wewnętrznego powołania — może zawodowego, może duchowego, może etycznego.
Awers medalu przedstawia scenę ratunku: pacjent na noszach otoczony przez trójkę medyków — lekarza, ratownika i pielęgniarkę — w przestrzeni przypominającej wnętrze ambulansu. Tło wypełnia niebieski motyw DNA, tym razem jako ornament graniczny, który łączy naukę z troską. U dołu widnieje napis „HIDDEN HERO”, będący hołdem dla tych, którzy ratują życie w ciszy, bez fanfar, lecz z pełnym oddaniem.
Średnica 4,5 cm
